Δημοκρατορία: Η Δημοκρατία σε καθεστώς ομηρίας

Δημοκρατορία: Η Δημοκρατία σε καθεστώς ομηρίας Γράφει ο Νίκος Παπαδόπουλος Δημοκρατία για μια ασήμαντη μειοψηφία, δημοκρατία για τους πλούσιους·αυτή είναι η δημοκρατία της καπιταλιστικής κοινωνίας. Β.Ι.Λένιν Η φράση του Λένιν μοιάζει προφητική.Δεν περιγράφει μόνο την εποχή του, αλλά και το δικό μας παρόν.Αυτό που ζούμε σήμερα δεν είναι η Δημοκρατία της ισότητας και της συμμετοχής, αλλά μια Δημοκρατορία:μια Δημοκρατία τυπική, δίχως ουσία, όπου οι θεσμοί υπάρχουν σαν βιτρίνα, ενώ η πραγματική εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια λίγων. Από την Αθήνα στην “αντιπροσώπευση” Η αρχαία Αθήνα αποτέλεσε το λίκνο της Δημοκρατίας.Εκεί οι πολίτες συμμετείχαν άμεσα στη λήψη αποφάσεων: στην Εκκλησία του Δήμου, στη Βουλή, στα δικαστήρια.Η πολιτική ήταν υπόθεση καθημερινή, ζωντανή και συλλογική. Σήμερα η εικόνα έχει αντιστραφεί.Η αντιπροσωπευτική Δημοκρατία κατέληξε να είναι μια διαδικασία όπου οι πολίτες εμφανίζονται κάθε τέσσερα χρόνια για να ρίξουν ένα ψηφοδέλτιο στην κάλπη και ύστερα επιστέφουν στον καναπέ τους.Οι αποφάσεις παίρνονται μακριά τους, χωρίς την συμμετοχή τους και τους παρουσιάζονται ως τετελεσμένα. Έτσι, η φωνή του πολίτη χάνει την αξία της. ΜΜΕ, social media και χειραγώγηση Στην αρχαία Αθήνα υπήρχε η αγορά: ο χώρος της ελεύθερης ανταλλαγής απόψεων. Σήμερα, τον ρόλο αυτόν έχουν τα ΜΜΕ και τα social media.Όμως η λειτουργία τους δεν είναι ουδέτερη. Τα ΜΜΕ δεν “ενημερώνουν”, αλλά καθορίζουν την ατζέντα.Ορίζουν ποιο είναι “το θέμα της ημέρας” και ποια ζητήματα μένουν στην αφάνεια. Τα social media δίνουν την ψευδαίσθηση ελευθερίας, αλλά στην πραγματικότητα πνίγουν τον διάλογο σε έναν ωκεανό παραπληροφόρησης, fake news και φανατισμού.Όπως λέει ο Noam Chomsky: Η συναίνεση κατασκευάζεται – κι εμείς απλώς νομίζουμε πως είμαστε ελεύθεροι. Η Ελληνική πραγματικότητα Στην Ελλάδα, τα σημάδια είναι εμφανή.Η συμμετοχή στις εκλογές φθίνει συνεχώς – στις τελευταίες κάλπες η αποχή ξεπέρασε το 50%.Η εμπιστοσύνη στη Βουλή και στα κόμματα καταγράφεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Πολλοί νέοι θεωρούν ότι η ψήφος τους δεν αλλάζει τίποτα.Όμως, αυτή η μαζική αδιαφορία δεν είναι ουδετερότητα·είναι το οξυγόνο της Δημοκρατορίας.Όταν οι πολίτες σιωπούν, όταν δεν διεκδικούν, τότε οι αποφάσεις παίρνονται χωρίς αυτούς – ή εναντίον τους. Όσο οι οικονομικές ανισότητες βαθαίνουν, τόσο περισσότερο η πολιτική μετατρέπεται σε υπόθεση των λίγων. Η ψευδαίσθηση της Δημοκρατίας. Στην πραγματικότητα, ζούμε σε ένα καθεστώς, όπου η Δημοκρατία είναι το περίβλημα και η Δημοκρατορία η ουσία.Θεσμοί υπάρχουν, εκλογές γίνονται, κόμματα δρουν· αλλά η ουσία έχει απονευρωθεί.Οι πολίτες μετατρέπονται σε θεατές ενός πολιτικού θεάτρου, εν’ω οι αποφάσεις λαμβάνονται από οικονομικά και πολιτικά κέντρα εξουσίας που βρίσκονται έξω από τη σφαίρα της κοινωνίας Ο Adlous Huxley είχε προειδοποιήσει: Η τέλεια δικτατορία θα έχει την εμφάνιση δημοκρατίας.Μια φυλακή χωρίς τοίχους, στην οποία οι κρατούμενοι δεν θα ονειρεύονται να δραπετεύσουν. Ευχαριστώ το Ευ Πολιτεύεσθαι για την παρέμβαση. Βιβλιογραφία: -V.I. Lenin Άπαντα, τ.25 -Noam Chomsky & Edward S.Herman Manufacturing Consent: The Political Enonomy of the mass Media (Pantheon Books,1988) -Colin Crouch, Post – Democracy (Polity Press, 2004) -Adlous Huxley, Brave New World (1932) Η φωτογραφία είναι από την εφημερίδα “Το Βήμα” 28 Φεβρουαρίου 2025, επέτειος του δυστυχήματος στα Τέμπη.

ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Γράφει η Μιχαέλα Κορατζοπούλου Μέσα στο χάος της καθημερινότητας πολλές φορές ξεχνάμε να αναπνεύσουμε, να πατήσουμε το «κουμπί» και να ηρεμήσουμε λίγο το μέσα μας. Πόσο εύκολο είναι, όμως, να ξεχαστούμε και να βρούμε ηρεμία; Μια απάντηση είναι παρατηρώντας την τέχνη γύρω μας! Γιατί υπάρχει παντού! Περπατάμε κάθε μέρα στην τέχνη χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Σκεφτείτε μια μέρα που τρέχατε να προλάβετε μια υποχρέωση, και περάσατε μπροστά από έναν μουσικό του δρόμου. Oι νότες του τραγουδιού πόσο μπορεί να σας ηρέμησαν μέσα στο άγχος; Ίσως, ενώ βιαζόσασταν να σταματήσατε για λίγα λεπτά να ακούσετε αυτό το τραγούδι που σας έφερε τόσες αναμνήσεις στο  μυαλό, ή σκεφτείτε εκείνη την φορά που μπήκατε στο αυτοκίνητο ανοίξατε το ραδιόφωνο και έπαιζε το αγαπημένο σας τραγούδι. Η μουσική λοιπόν είναι μια μορφή τέχνης που ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή μαζί της χωρίς να το καταλαβαίνουμε –ανοίγοντας απλά το κινητό μας, ανοίγοντας απλά το ραδιόφωνο. Περπατάμε λοιπόν μέσα στην τέχνη χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Το βλέμμα μας πέφτει σε μια αφίσα στον τοίχο, σε ένα graffiti που μας κάνει να χαμογελάσουμε ή να προβληματιστούμε. Εδώ συναντάμε την τέχνη της γραφιστικής και της ζωγραφικής. Τα χρώματα που έχουν χρησιμοποιηθεί , η έμπνευση πίσω από ένα εικαστικό ή μια ζωγραφιά μας φέρνουν σε επαφή με την καλλιτεχνική ματιά ενός άλλου ανθρώπου. Η τέχνη συνδέει, συνδέει ανθρώπους, συνδέει συναισθήματα, δημιουργεί γέφυρες επικοινωνίας . Για να καταλάβω τι σημαίνει τέχνη για τους γύρω μου, έκανα μια ερώτηση στις φίλες μου: «Τι είναι για σένα τέχνη;»Η πρώτη φωτογραφία που έλαβα έδειχνε τη θάλασσα.Ύστερα, μια άλλη φίλη μου έστειλε έναν κήπο με λουλούδια.Μπορεί η φύση να θεωρηθεί τέχνη;Γιατί όχι;Πόσες φορές έχουμε δει ένα τοπίο και έχουμε πει: «Είναι λες και βρίσκομαι μέσα σε έναν πίνακα»; Λίγο αργότερα, έλαβα ακόμη μια φωτογραφία —ένα φλιτζάνι καφέ.Μπορεί ο καφές να θεωρηθεί τέχνη;Και πάλι… γιατί όχι;Για πολλούς ανθρώπους, ο καφές είναι κάτι παραπάνω από ένα ρόφημα. Είναι ιεροτελεστία, μια στιγμή που χρειάζονται μέσα στην ημέρα τους.Και, σκεφτείτε, πόσες φορές έχουμε δοκιμάσει κάτι που μας αρέσει και έχουμε πει: «Αυτό είναι τέχνη!»Το ίδιο ισχύει και για το φαγητό. Όπως μου είπε μία φίλη: «Η γεύση είναι τέχνη!» — και έχει δίκιο, αφού δεν είναι λίγοι οι σεφ που δημιουργούν πιάτα τόσο όμορφα, που μοιάζουν με έργα τέχνης. Κι αν το καλοσκεφτούμε, ακόμη και το σπίτι μας μπορεί να είναι τέχνη. Ο τρόπος που το διακοσμούμε , που επιλέγουμε χρώματα, έπιπλα και αντικείμενα, είναι μια δική μας μορφή έκφρασης.Αλλά ας μην πάμε μακριά: Εμείς οι ίδιοι μπορούμε να είμαστε τέχνη, από το πώς συνδυάζουμε τα ρούχα μας μέχρι τον τρόπο που εκφραζόμαστε. Για μένα προσωπικά, όταν ακούω τη λέξη «τέχνη», το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι το θέατρο. Οι ρόλοι, οι σχέσεις, η ενδυματολογία, τα σκηνικά — όλα αυτά, για μένα, είναι ο ορισμός της τέχνης. Το θέατρο γεννά συναισθήματα, μας διδάσκει, μας προβληματίζει και μας ταξιδεύει. Είναι μια μορφή τέχνης που αναζητάμε συνειδητά, γιατί μας αγγίζει βαθιά. Σε αυτήν εδώ τη στήλη, λοιπόν, όλα θα περιστρέφονται γύρω από την τέχνη.Γιατί αυτή η στήλη είναι εδώ για να μας θυμίζει πως περπατάμε καθημερινά μέσα στην τέχνη, χωρίς να το καταλαβαίνουμε ή ίσως και να το καταλαβαίνουμε.

Το καινούργιο που μυρίζει παλιό

Το καινούργιο που μυρίζει παλιό. Γράφει ο Νίκος Παπαδόπουλος Μιλούν με στόμφο για το <<νέο>>. Το περιφέρουν σαν Ευαγγέλιο στις σχολές, στα πάνελ, στα debates, ακόμα και στα αποστειρωμένα φοιτητικά πηγαδάκια.Αλλά εγώ, όσο και να με προσκαλούν στο τραπέζι της <<λογικής>>, δεν πείθομαι από πρόσωπα που μυρίζουν παλιό από χιλιόμετρα μακριά. Ο Καπιταλισμός ως θρησκεία. Ο καπιταλισμός δεν χρειάζεται πια να πείσει.Έχει κάνει κάτι πιο πονηρό: σε έχει πείσει πως είναι <<φυσικό φαινόμενο>>. Πως δεν υπάρχει εναλλακτική. Πως οι επαναστάσεις είναι <<παιδικές ασθένειες της ιστορίας>>. Πως η φτώχεια είναι ατομική αποτυχία κι όχι κοινωνική συνθήκη. Και το λένε νέοι άνθρωποι.Φοιτητές.Εικοσάρηδες.Μυημένοι χωρίς να το ξέρουν στην ιδεολογία του κυρίαρχου.Την αναπαράγουν χωρίς να την έχουν σκεφτεί.Την καταπίνουν με το freddo τους και την αδειάζουν στα συμφωνημένα ρητορικά κλισέ: <<Ο κομμουνισμός απέτυχε.Ο καπιταλισμός πέτυχε.Να δούμε κάτι καινούργιο πια…>>. Μήπως λοιπόν, το <<νέο>> είναι παλιό με botox; Τι ακριβώς είναι το <<νέο>> που μας φέρνουν; Νέα πρόσωπα – με παλιά λεξιλόγια. Νέα κόμματα – με παλιές εξαρτήσεις. Νέα αφήγηση – αλλά το ίδιο σύστημα πίσω από τις κουρτίνες. Ο <<εκσυγχρονισμός>> τους σημαίνει: Το νέο τους είναι μια επιδέξια αναπαλαίωση του ίδιου οικοδομήματος – με χρυσές ταμπέλες και ξύλινα θεμέλια. Πανεπιστήμιο: Χώρος γνώσης ή χώρος ευκολίας; Στο αμφιθέατρο δεν συζητάμε πια.Αναπαράγουμε.Δεν διαβάζουμε για να μάθουμε αλλά για να παραδώσουμε κάτι…<<αρκετά καλό για να περάσει>>. Η σκέψη έχει αντικατασταθεί από σημειώσεις. Η απορία από emoji. Η αντίσταση από την ειρωνεία. Ο Μαρξ είναι meme και το Κεφάλαιο…pdf στο κινητό που δεν ανοίγει κανείς. Κι αν σηκώσεις φωνή, αν μιλήσεις για ταξική συνείδηση σε κοιτάζουν με οίκτο – σαν ξεχασμένο είδος από άλλη εποχή. Ε και, να σωπάσω; Όχι.Δεν θα σωπάσω. Αν αυτή η φωνή είναι <<φωνή βοώντος εν την ερήμω>> τότε ας είναι η φωνή που σκίζει τον ορίζοντα με μια κραυγή που δεν θα ξεχαστεί.Γιατί δεν μπορώ να βλέπω τον/ην συμφοιτητή/τρια να πιστεύει ότι ζει σε <<κανονικότητα>> όταν δεν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο και το ψυγείο του έχει μόνο νερό. Δεν μπορώ να ακούω για <<ρεαλισμό>> από ανθρώπους που δεν έχουν ζήσει τίποτα, αλλά ξέρουν να σε απορρίπτουν επειδή <<είσαι παλιός>>. Δεν είμαι ρομαντικός – είμαι υποψιασμένος. Ξέρω πως ο σοσιαλισμός δεν είναι παράδεισος.Ούτε η ιστορία χωρίς λάθη. Αλλά ήταν η μόνη προσπάθεια να φτιαχτεί ένας κόσμος χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.Κι αυτό αρκεί για να τον υπερασπίζομαι. Ξέρω επίσης ότι ο καπιταλισμός δολοφονεί κάθε μέρα, όχι με σφαίρες, αλλά με νούμερα και πολιτικές. Με <<μέτρα>>, <<μεταρρυθμίσεις>>, <<στόχους>>. Δεν ζητώ να με πιστέψετε. Ζητάω μόνο να σκεφτείτε. Να δείτε τι πραγματικά συμβαίνει.Ο καπιταλισμός δεν είναι επιτυχία.Είναι η νομιμοποιημένη χρεοκοπία της ανθρωπότητας. Κι αν υπάρξει αύριο, θα γεννηθεί από ανθρώπους που δεν φοβούνται να πουν: ΦΘΑΝΕΙ. Ευχαριστώ το Ευ Πολιτεύεσθαι για την παρέμβαση.

Capital Controls: “Μαύρη Επέτειος” 10 χρόνων

Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Στις 28 Ιουνίου πριν από δέκα χρόνια, τα capital controls ήρθαν απρόσμενα στην ελληνική κοινωνία. Οι τράπεζες έκλεισαν, τα ΑΤΜ έδιναν σταγόνες μετρητών, και μια ολόκληρη χώρα κρατούσε την ανάσα της μπροστά στο ενδεχόμενο να βρεθεί εκτός Ευρωζώνης. Για εμάς όμως, που τότε ήμασταν παιδιά ή έφηβοι, δεν ήταν απλά ένα οικονομικό γεγονός. Ήταν ένα σημείο καμπής. Ήταν η στιγμή που μάθαμε ότι ακόμη και οι πιο βασικές σταθερές μπορούν να καταρρεύσουν, ανεξάρτητα από τη δική μας καθημερινότητα.  Το 2015 δεν ήταν μόνο μια σύγκρουση κυβέρνησης–θεσμών. Ήταν κορύφωση παθογενειών. Η πολιτική ανευθυνότητα, η χαμηλή θεσμική αντοχή, ακόμη και το ίδιο το σύστημα όπως ήταν χτισμένο, αποτέλεσαν το κερασάκι στην τούρτα για την άσχημη οικονομική και κοινωνική κατάσταση που επικρατούσε ήδη  στην Ελλάδα. Και μέσα σε όλα αυτά, μια κοινωνία που δίσταζε να κοιταχτεί στον καθρέφτη.  Δέκα χρόνια μετά, οι τραπεζικοί περιορισμοί έχουν αρθεί, αλλά η εμπιστοσύνη δεν έχει πλήρως αποκατασταθεί. Όχι μόνο προς το τραπεζικό σύστημα –και κατ’ επέκταση τα τραπεζικά ιδρύματα– αλλά και προς το ίδιο το κράτος, την πολιτική, τους θεσμούς. Κι αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο κεφάλαιο κατά τη διαδικασία “ανάρρωσης” και ανάκαμψης από την κρίση. Μια μάζα πολιτών αβέβαιη για το τι της ξημερώνει, ανήμπορη να σταθεί απέναντι στις δυσκολίες της καθημερινότητας και με την πλειοψηφία να συγκρίνει,να αναλύει τα μνημόνια και τις κρίσεις, υπολογίζοντας τις συνέπειες στο σήμερα.  Αλλά ας μη ξεχνάμε ότι η εμπειρία αυτή, για εμάς, τη γενιά που μεγάλωσε μέσα στην κρίση, είναι και εργαλείο πολιτικής-και όχι μόνο- αφύπνισης. Μας έμαθε να αμφισβητούμε το αυτονόητο, να απαιτούμε τεκμηριωμένη πολιτική. Μας έκανε πιο καχύποπτους αλλά και πιο έτοιμους. Γιατί, όταν έχεις δει την κατάρρευση βιώνοντάς την βαθιά, μπορείς και να τη σταματήσεις, αν έχεις γνώση και πολιτική συνείδηση. Ως γνωστόν, αν και η ιστορία επαναλαμβάνεται, όσοι δε τη γνωρίζουν, πέφτουν στην ίδια λούπα. Έτσι, γνωρίζοντας καλά τον αντίκτυπο της συγκεκριμένης ιστορίας, η νέα γενιά απαιτεί σταθερότητα και αναζητεί ειλικρίνεια και λύσεις με στόχο την αλλαγή. Άλλωστε, με μια ακόμη κρίση στα σκαριά, εκείνη του κορονοϊού, η γενιά αυτή έχει κατακερματιστεί τόσο οικονομικά,κοινωνικά, όσο και ηθικά.  Το ζήτημα στις μέρες μας, δεν είναι ο φόβος να μην ξανασυμβεί. Είναι να διαμορφώσουμε μια πολιτική και οικονομική κουλτούρα που δεν θα αφήνει περιθώριο να ξανασυμβεί. Με ισχυρούς θεσμούς, οικονομική παιδεία και μια γενιά που δεν συμβιβάζεται με εύκολες υποσχέσεις και λόγια του αέρα. Γιατί σίγουρα, αν κάτι μας άφησαν τα capital controls, δεν είναι μόνο πληγές, αλλά κυρίως η ευθύνη να απαιτήσουμε κάτι καλύτερο. Και να το χτίσουμε με επίγνωση, επιμονή και πολιτικό ήθος, ενάντια στο αμαυρωμένο, γεμάτο σκάνδαλα πολιτικό σύστημα. 

Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και η Κοινωνική Εικόνα: Ο Καθρέφτης που Παραμορφώνει 

Γράφει η Αναστασία Ζόμπολα Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και η Κοινωνική Εικόνα: Ο Καθρέφτης που Παραμορφώνει. Έχεις ποτέ παρατηρήσει πόσες ώρες περνάς χαζεύοντας την οθόνη του κινητού σου; Σε δημόσιους χώρους, οι περισσότεροι κρατούν ένα τηλέφωνο, βυθισμένοι σε έναν ψηφιακό κόσμο, ενώ η αληθινή ανθρώπινη επαφή και σύνδεση σταδιακά εξαφανίζονται.  Ζούμε σε μια εποχή όπου η οθόνη έχει γίνει καθρέφτης — όχι για να δούμε τον εαυτό μας, αλλά για να συγκριθούμε με τους άλλους. Η σύγκριση με τις “τέλειες” εικόνες γίνεται ασυναίσθητα, οδηγώντας σε αμφιβολίες και ανασφάλειες για την εμφάνισή μας.  Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η εικόνα κυριαρχεί. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορείς να νιώσεις ανεπαρκής: ένα story με το τέλειο σώμα, ένα βίντεο με αψεγάδιαστο πρόσωπο, μια ανάρτηση γεμάτη φίλτρα και likes. Αναρωτιέσαι γιατί εκείνη έχει τόσο πλούσια μαλλιά, γιατί εκείνος δείχνει πάντα γυμνασμένος — και γιατί όχι εσύ; Γεννιέται η επιθυμία για σύγκριση και αποδοχή.  Μέσα σε αυτή την κουλτούρα της σύγκρισης, η παραπληροφόρηση αρχίζει να εισχωρεί:«Αν πιεις αυτόν τον χυμό»,«Αν ακολουθήσεις αυτή τη δίαιτα»,«Αν κάνεις αυτό το πρόγραμμα γυμναστικής» — τότε θα γίνεις αποδεκτός. Πιο όμορφος. Πιο επιθυμητός. Όμως αυτά τα ιδανικά είναι πολύ μακριά από την πραγματικότητα. Είναι επεξεργασμένες φωτογραφίες και επιλεγμένα βίντεο. Κι όταν προσπαθείς να τα πετύχεις, συχνά καταλήγεις στην εξάντληση, τη στέρηση και τη ψυχολογική φθορά. Κάποιες φορές, ακόμα και σε κάτι πιο τραγικό — όπως θάνατοι που σχετίζονται με επικίνδυνες αισθητικές επεμβάσεις, όπως τα BBLs.  Τα στατιστικά μιλούν από μόνα τους:  * Το 46% των εφήβων ηλικίας 13–17 λένε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τους κάνουν να νιώθουν χειρότερα για την εικόνα του σώματός τους (The Digital Wellness Lab’s Pulse Survey 2022) * Άτομα με αυξημένη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης είχαν σημαντικά μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν ανησυχίες σχετικές με τη διατροφή (Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics 2016) * Το 49% των χρηστών του Instagram που ακολουθούν λογαριασμούς υγείας και δίαιτας παρουσιάζουν συμπτώματα νευρικής ανορεξίας (Eating Recovery Center 2024) Οι διατροφικές διαταραχές είναι ο «σιωπηλός πόνος» της εποχής μας. Η κοινωνία, επηρεασμένη από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συχνά τις αγνοεί ή τις υποβαθμίζει — τις αποδίδει σε έλλειψη θέλησης ή σε επιφανειακή ενασχόληση με την εμφάνιση.  Όμως μια διατροφική διαταραχή δεν έχει πάντα συγκεκριμένη μορφή. Δεν είναι μόνο η νευρική ανορεξία ή η υπερφαγία. Είναι και η καθημερινή ενοχή γύρω από το φαγητό. Η βαθιά δυσαρέσκεια για το σώμα σου. Αυτά είναι σημάδια συναισθηματικού πόνου που χρειάζονται στήριξη και θεραπεία.  Είναι κρίσιμο να καταλάβουμε πως η παραπληροφόρηση δεν υπάρχει μόνο στις πολιτικές αντιπαραθέσεις ή στις ειδήσεις. Υπάρχει σιωπηλά και ύπουλα στην καθημερινότητά μας — κοινωνικά, προσωπικά, ψυχολογικά. Από τις διατροφικές μας συνήθειες μέχρι την εικόνα του σώματος και την αυτοεκτίμησή μας, η παραπληροφόρηση διαστρεβλώνει την αλήθεια, καλλιεργεί ανασφάλειες και θολώνει την αντίληψή μας.  Γι’ αυτό, η σωστή εκπαίδευση δεν είναι πολυτέλεια — είναι αναγκαιότητα. Χρειαζόμαστε κατανόηση του πώς αυτά τα ζητήματα επηρεάζουν την ψυχική υγεία και, κυρίως, πρέπει να εξαλειφθεί το στίγμα. Οι διατροφικές διαταραχές δεν είναι «τάσεις» ή εμμονές με την εμφάνιση. Είναι σοβαρές ψυχικές ασθένειες που απαιτούν προσοχή. Τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι τεχνολογικές εταιρείες πρέπει να σταματήσουν να αποστρέφουν το βλέμμα. Υπάρχει άμεση ανάγκη για κανονιστικά πλαίσια και πρότυπα που θα αποτρέπουν τη διάδοση βλαβερής παραπληροφόρησης, ειδικά όταν επηρεάζει την ψυχική υγεία και την εικόνα του σώματος.  Πρέπει να στηρίξουμε λογαριασμούς και φωνές που προωθούν την αποδοχή του σώματος, τη διαφορετικότητα και τη συναισθηματική ευεξία. Γιατί, στο τέλος, το πιο υγιές «φίλτρο» που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δεν είναι αυτό που αλλάζει την εικόνα μας — αλλά αυτό που καθαρίζει την αντίληψή μας για τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας.  Ας μάθουμε να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως πραγματικά είναι — όχι όπως θέλουν να είμαστε τα ψεύτικα είδωλα. 

Η Ολυμπία ως διπλωματικός τόπος και η Ηλεία στο σταυροδρόμι της επιστήμης, της ιστορίας και της οικολογίας

Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής Είναι παράδοξο –αν όχι οξύμωρο– το ότι η Αρχαία Ολυμπία, τόπος με οικουμενικό συμβολισμό, παραμένει εκτός του ακαδημαϊκού χάρτη της Ελλάδας. Είναι ακόμη πιο ανησυχητικό το ότι η Λίμνη Καϊάφα, ένας από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους και ιαματικούς τόπους της Νότιας Ευρώπης, παραμένει ανεκμετάλλευτη, εγκλωβισμένη σε ένα καθεστώς διοικητικής αδράνειας και αναξιοποίητης φυσικής υπεραξίας. Ως φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, θεωρώ ότι οι δύο αυτές περιοχές δεν πρέπει απλώς να διασωθούν ή να αναδειχθούν, αλλά να καταστούν κεντρικοί πυλώνες ενός νέου, βιώσιμου και δίκαιου αναπτυξιακού μοντέλου για την Ηλεία. Όχι με πυροτεχνήματα και αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά με στρατηγικό σχεδιασμό, διεθνή προσανατολισμό και διαγενεακή δικαιοσύνη. Η πρόταση που καταθέτω στους θεσμικούς φορείς της Ηλείας, της Περιφέρειας και του Κράτους περιλαμβάνει: Η Ολυμπία, με την ιστορική της σχέση με την Εκεχειρία, μπορεί να γίνει ένας τόπος ήπιας διπλωματίας, ειρηνικού διαλόγου και πολιτισμικής ανταλλαγής. Μπορεί να μιλήσει ξανά στον κόσμο με τη γλώσσα της ειρήνης και της επιστήμης. Και η Ηλεία μπορεί να πάψει να είναι ο «παραμελημένος νομός» και να γίνει παράδειγμα πολιτιστικά βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Το μέλλον δεν θα περιμένει – και η νέα γενιά δεν σκοπεύει να μείνει θεατής.                                                                                                    Ηλεία, Ιούνιος 2025

Οικονομική Παιδεία: Το σημαντικότερο εφόδιο για την ενηλικίωση

Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Η έλλειψη βασικής οικονομικής παιδείας αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα και υποτιμημένα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Πολλοί πολίτες αγνοούν τι σημαίνει επιτόκιο, συγχέουν έννοιες όπως η πιστωτική και χρεωστική κάρτα , ενώ συχνά δεν γνωρίζουν καν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους όταν συναλλάσσονται με τραπεζικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Αν κάτι έχω καταλάβει απ’ την εμπειρία μου, αυτή η άγνοια δεν προκύπτει από αμέλεια ή αδιαφορία, αλλά από τη συστηματική απουσία σχετικής εκπαίδευσης, ήδη από τα σχολικά κι όλας χρόνια. Στο σχολείο μάθαμε για εξισώσεις και θεωρίες, παπαγαλίσαμε ημερομηνίες και ονόματα. Δεν μάθαμε, όμως, πώς να φτιάξουμε έναν προϋπολογισμό, πώς να διαχειριστούμε ένα εισόδημα, τι σημαίνει αποταμίευση ή γιατί δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε την πιστωτική κάρτα σαν προέκταση του μισθού μας. Κι όμως, αυτά τα εφόδια δεν είναι απλώς χρηστικά. Είναι ζωτικής σημασίας. Επηρεάζουν την ψυχολογία μας, την καθημερινότητά μας, τις επιλογές μας και, τελικά, την ίδια την ελευθερία μας. Η δέσμευση που βιώνουν χιλιάδες άνθρωποι λόγω κακού χειρισμού των οικονομικών τους, οφείλεται κατά ένα μέρος στο ότι δεν έμαθαν ποτέ κάποια βασικά στοιχεία της ελληνικής οικονομίας, την ροή ίσως των χρημάτων τους, καταλήγοντας να σπαταλούν τον μισθό τους, πριν καν τα μισά του μήνα. Ενώ παράλληλα, η έσχατη λύση του καταναλωτικού δανείου, φαίνεται για αρκετούς μια συνήθης απόφαση δευτερολέπτων, προβαίνοντας έτσι σε δανεισμό σημαντικού ποσού και θυσιάζοντας μια τουλάχιστον δεκαετία, για ένα αγαθό που μπορούσαν να αποκτήσουν έπειτα από αποταμίευση, ή στην χειρότερη, μπορούσε να περιμένει και λίγο… Η απουσία αυτής της παιδείας δεν επιβαρύνει μόνο το άτομο, αλλά και τη δημόσια διοίκηση. Ένας πολίτης που δεν γνωρίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, καθίσταται ευάλωτος και εκτεθειμένος σε λανθασμένες επιλογές, σε υπερχρέωση, σε παθητική στάση απέναντι στις δυνατότητες που του παρέχει το ίδιο το σύστημα. Είναι πολύ εύκολο να πετάμε το μπαλάκι των ευθυνών σε όσα άτομα βρέθηκαν να χρωστάνε και να διώκονται νομικά  για καταγγελμένα δάνεια του παρελθόντος. Άραγε αναλογίστηκε κανείς με ποιον τρόπο, και κάτω από ποιες συνθήκες είχαν προβεί σε αυτή τη διαδικασία, οι πολίτες αρχικά; Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο ρόλος του κράτους δεν πρέπει να περιορίζεται στην παροχή «σωστικών λύσεων» εκ των υστέρων, όπως λχ ο νόμος Κατσέλη, αλλά να επενδύει προληπτικά στην ενδυνάμωση του πολίτη, μέσω της γνώσης. Η ενσωμάτωση της οικονομικής παιδείας στο σχολικό πρόγραμμα είναι ένα απαραίτητο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Και όχι, δεν εννοώ την κατεύθυνση σπουδών και το μάθημα που διδάσκονται οι “Αρχές Οικονομικής Θεωρίας” στο λύκειο.  Δεν πρόκειται για εξειδικευμένες οικονομικές σπουδές, αλλά για βασικές δεξιότητες ζωής, που θα έπρεπε να κατέχει κάθε πολίτης. Η εκπαίδευση σε θέματα όπως η διαχείριση χρημάτων, η αποταμίευση, οι τραπεζικές συναλλαγές και η κατανόηση όρων όπως το επιτόκιο, ο πληθωρισμός ή η πιστοληπτική ικανότητα, θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητη, -ή τουλάχιστον θεωρείται, αλλά όχι στη χώρα μας. Τη χώρα, στην οποία αντί ο μαθητής να διδάσκεται τα θεμελιώδη δικαιώματά του και να αποκτά τα βασικά εφόδια, που κάθε ενήλικας εύχεται να είχε από νωρίς, όπως η ικανότητα να κάνει μια φορολογική δήλωση για παράδειγμα, “αναγκάζεται” να αποστηθίσει σελίδες βιβλίων χωρίς να κρατά τίποτα εν τέλει από αυτές, κάνοντας τον να θεωρεί το σχολείο μια ανιαρή και ανούσια αγγαρεία.  Μια κοινωνία που κατανοεί τους μηχανισμούς της οικονομίας, είναι μια κοινωνία πιο ανθεκτική, πιο συνειδητοποιημένη και τελικά πιο ελεύθερη στις επιλογές της. Η οικονομική παιδεία δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαίωμα, που η κατοχύρωσή του πρέπει να ξεκινά από την εκπαίδευση. Και σίγουρα η εκπαίδευση, πρέπει να προσαρμοστεί στα σύγχρονα δεδομένα και να προσφέρει ουσιαστική γνώση, η οποία θα λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στον οικονομικό αναλφαβητισμό και την επισφάλεια. Δημιουργώντας έτσι τα θεμέλια, για μια πιο σταθερή και ισχυρή κοινωνία.

Αθλητισμός:Μέσο συμπερίληψης και όχι τοξικότητας

Γράφει ο Γιώργος Τασιόπουλος Αθλητισμός:Μέσο συμπερίληψης και όχι τοξικότητας Ενόψει του σημερινού τελικού του Champions League Paris Saint-Germain – Inter, πιστεύω πως είναι μια καλή ευκαιρία να γίνει αναφορά στον αθλητισμό που μας ενώνει και δεν πρέπει να μας διχάζει.Από μικροί όλοι μας ασχοληθήκαμε με κάποιο άθλημα, όχι μόνο ως μέσο γυμναστικής αλλά κι ως μέσο κοινωνικοποίησης.Γνωρίσαμε παιδιά με διαφορετική καταγωγή, χρώμα δέρματος ακόμα κι από διαφορετικές κοινωνικοοικονομικές τάξεις, γεγονός που δεν γινόταν στο παρελθόν αλλά ακόμη και σήμερα σε κάποια μέρη του πλανήτη. Επίσης, στον αθλητισμό, ακούμε συχνά για σπουδαίες ιστορίες από ανθρώπους που πέρασαν δυσκολίες, πένθη και φτώχεια αλλά δεν τα παράτησαν ποτέ, άνθρωποι αληθινά πρότυπα.Στον σημερινό τελικό, δύο ξεχωρίζουν.Ο ένας είναι ο προπονητής της PSG Λουίς Ενρίκε, ο οποίος έχασε την κόρη του σε ηλικία 9 ετών το 2019.“Έχω μια καταπληκτική φωτογραφία που είχα μαζί της στον τελικό στο Βερολίνο, μετά την κατάκτηση του Champions League.Έχω την επιθυμία να κάνω το ίδιο με την Παρί.Η κόρη μου δεν θα είναι εκεί σωματικά, αλλά θα είναι πνευματικά και αυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα”. Από την πλευρά της Inter, ο ποδοσφαιριστής Φραντσέσκο Ατσέρμπι, ο οποίος είχε διαγνωστεί με καρκίνο των όρχεων αναφέρει :“Μετά τον θάνατο του πατέρα μου έπιασα πάτο.Άρχισα να πίνω και συχνά πήγαινα στις προπονήσεις μεθυσμένος.Ακούγεται παράδοξο, όμως ο καρκίνος μου έσωσε την ζωή.Είχα κάτι νέο να αντιμετωπίσω και με ξύπνησε.Η κανονική μου ζωή ξεκίνησε τότε,είχα μια δεύτερη ευκαιρία”. Ιστορίες που συγκινούν, που περνάνε τα όρια του αθλητισμού αλλά μας φανερώνουν εξίσου το μεγαλείο του και τα σωστά μηνύματα που μπορεί να περάσει.Όλοι έχουμε την αγαπημένη μας ομάδα, φωνάζουμε για αυτήν, τρελαινόμαστε για αυτή και είμαστε αντίπαλοι μέχρι να λήξει ο αγώνας.Δεν υπάρχει κανένας λόγος τοξικότητας από το μέσο που προάγει την ευγενή άμιλλα και μας βοηθά να ξεχνιόμαστε από την καθημερινότητα.Και φυσικά,μας συμπεριλαμβάνει όλους.Τρομερό παράδειγμα οι Παραολυμπιακοί αγώνες, όπου συμπεριλαμβάνουν ανθρώπους με αναπηρία, οι οποίοι δεν αφήνουν κανένα εμπόδιο να τους σταματήσει από το να κάνουν πράξη αυτό που ονειρεύονται.Άνθρωποι στις φυλακές, στα γηροκομεία και γενικά παντού.Επειδή ο αθλητισμός μόνο ενώνει και αποτελεί κέρδος για την κοινωνία. Για όλους τους παραπάνω λόγους και άλλους τόσους, ο αθλητισμός αποτελεί μέσο συμπερίληψης και δεν πρέπει να μας φανατίζει τόσο, με αποτέλεσμα να καλλιεργείται η τοξικότητα ή και το ακόμα χειρότερο, η οπαδική βία.Οι αξίες και τα οφέλη που προωθεί στην κοινωνία μας είναι πράγματι σπουδαία και αποτελούν την βάση για μια συμπεριληπτική κοινωνία με σεβασμό και συνεργασία. Πηγές:Al Jazeera,Sempreinter.com,Έθνος,Sportdog.gr

Γυναικοκτονίες στην Ελλάδα: μία σιωπηρή ή κραυγαλέα «πανδημία»;

Γυναικοκτονίες στην Ελλάδα:μία σιωπηρή ή κραυγαλέα «πανδημία»; Γεγονότα που σοκάρουν, γυναίκες θύματα που μετατράπηκαν σε αριθμούς. γράφει η Χριστιάννα Αντωνοπούλου Τεσσέρη Τα στατιστικά και οι μελέτες συγκλονίζουν Οι γυναικοκτονίες στην Ελλάδα αποτελούν για κάποιους μία σιωπηρή «πανδημία», πουδιαπερνά με ταχύτητα φωτός την κοινωνία μας, ενώ για άλλους κραυγαλέα εγκλήματα πουαφήνουν πίσω τους νεκρούς ανθρώπους και τις οικογένειες τους να βρίσκονται κάτω από τοβαρύ και μαύρο πέπλο του πένθους. Αυτά τα κακουργήματα κληροδοτούν ταυτόχρονα καιένα βίωμα απώλειας σε κάθε ενσυναίσθητο πολίτη της χώρας. Οι φόνοι κατά των γυναικώνέρχονται να αποκαλύψουν την βαθιά ριζωμένη πατριαρχία, καθώς και απαρχαιωμέναστερεότυπα που εξακολουθούν να ταλανίζουν βάναυσα τον Ελληνικό λαό. Παρά τις δυνατέςφωνές των μητέρων των εκλιπόντων, όπως και ολόκληρου του γυναικείου φύλου πουαιτούνται αλλαγές αλλά και δικαίωση, τα στατιστικά και οι έρευνες που λαμβάνουν χώρα«φωνάζουν» ισχυρότερα. Σε διάστημα τεσσάρων χρόνων, από το 2020 μέχρι το 2024, καταγράφηκαν 80γυναικοκτονίες στη χώρα (kathimerini.gr), με το 2024 να τονίζει 15 υποθέσεις οι οποίεςκλόνισαν το πανελλήνιο. Αναφέρεται, εξίσου, ότι το 2024 οι σημειωμένες περιπτώσειςενδοοικογενειακής βίας αυξήθηκαν θεαματικά, με τις αρχές να κάνουν λόγο για 18.427συμβάντα, από τα οποία τα 15.571 είχαν ως θύματα τις γυναίκες (tovima.gr),(ertnews.gr).Παρατηρώντας παλαιότερες χρονολογίες, από το 2010 έως το 2023αποτυπώθηκαν στο χαρτί 174 δολοφονίες γυναικών στη χώρα (thetoc.gr).Ενδιάμεσα, το 2021 οι ανθρωποκτονίες γυναικών μέσα στο σπίτι πλησίασαν τις 30 σεαριθμό, που σήμανε sos στην Ελλάδα. Τα τραγικά πρόσωπα των θυμάτων που στιγματίζουν Οι δολοφόνοι τους στέρησαν βάναυσα την ομορφιά, τη νιότη και τη ζωή· τα όνειρα και οιστόχοι τους χάθηκαν πρόωρα και αιφνιδιαστικά. Όλες αυτές οι γυναίκες δεν επέλεξαν ναγίνουν σύμβολα, όμως κατέληξαν άθελά τους να γίνουν οι πρωταγωνίστριες μιας συνθήκηςπου θυμίζει αρχαία τραγωδία. Ένα από αυτά τα αγγελικά πρόσωπα ήταν η ΕλένηΤοπαλούδη, τεταρτοετής φοιτήτρια, η οποία βιάστηκε και έπεσε νεκρή από τα χέρια δυοανδρών στη Ρόδο τον Νοέμβριο του 2018,σε ηλικία 21 ετών. Η Καρολάιν Κράουτς, ηλικίας 20 χρονών δολοφονήθηκε στα Γλυκά Νερά τον Μάιο του 2021, από τον πιλότο σύζυγοτης, που όπως λέγεται την αιφνιδίασε ενώ κοιμόταν. Η Γαρυφαλλιά Ψαράκου έπεσε εξίσου θύμα δολοφονίας από τον σύντροφο της στην Φολέγανδρο, ο οποίος την έριξε από μεγάλο υψόμετρο στα βράχια μιας παραλίας, όπου πνίγηκε. Όπως είχε ειπωθεί από την ιατροδικαστική: «Την χτύπησε και την έσερνε στα βράχια.». Μία ακόμη υπόθεση πουταρακούνησε το ευρύ κοινό ήταν εκείνη της 28χρονης Κυριακής Γρίβα, η οποία βρήκετραγικό θάνατο έξω από το ΑΤ Αγίων Αναργύρων τη 1η Απριλίου του 2024,από τον πρώηνσύντροφο της που της είχε στήσει καρτέρι εκεί. Λίγο νωρίτερα, όταν η ίδια ζήτησε από τηνΆμεση Δράση την μεταφορά της στο σπίτι με περιπολικό, φοβισμένη από τις απειλές τουπρώην της, ένας αστυνομικός της απάντησε: «Το περιπολικό δεν είναι ταξί», γεγονός πουδείχνει την ανικανότητα του συστήματος και των αρχών να προφυλάξουν εμπράκτως όλα ταμέλη της κοινωνίας. Η ελπίδα να γίνει πράξη για μια Ελλάδα χωρίς έμφυλη βία Η εξάλειψη κάθε μορφής βίας και συνάμα της γυναικοκτονίας έχει ως βασική προϋπόθεσητην δημιουργία συντονισμένων κινήσεων προς πάσα κατεύθυνση. Σε πρώτη φάση, το νομικόσύστημα οφείλει να εισάγει τον όρο «γυναικοκτονία». Η νόμιμη αναγνώριση του λόγου τηςπράξης της δολοφονίας θα μπορούσε να είναι ένα πρώτο αλλά και βασικό βήμα για τηνεπίτευξη της αντιμετώπισης του σοβαρού αυτού φαινομένου, ξεριζώνοντας το από την ρίζα. Μέσα από την ενημέρωση του κοινωνικού συνόλου σχετικά με τις πρώτες ενδείξειςέμφυλης βίας και μίσους, καθώς και μέσω της ουσιαστικής στήριξης των θυμάτων –ιδίωςαπό τις αρμόδιες αρχές– καθίσταται εφικτή η πρόληψη τέτοιων κοινωνικώνπαθογενειών. Παράλληλα, ενισχύεται η ευαισθητοποίηση και η αποθάρρυνση πιθανώνδραστών, ενώ κατοχυρώνεται η παραδειγματική τιμωρία όσων έχουν ήδη διαπράξει τέτοιεςπράξεις. Κυρίως, πρέπει να γίνουν προσπάθειες ώστε να βοηθηθούν με την κατάλληληφροντίδα, με ψυχολογική, υγειονομική και νομική συμπαράσταση τα θύματακακοποίησης, να απομακρυνθούν από τους ανθρώπους που ενδεχομένως να τιςδολοφονούσαν και να μην θρηνήσει η Ελλάδα άλλες γυναίκες. Καλό θαήταν, επιπρόσθετα, να ιδρυθούν περισσότερες δομές/κέντρα στήριξης για τα θύματα έμφυληςβίας και γραμμές βοήθειας, που είναι το ίδιο καθοριστικές στην προστασία του γυναικείουφύλου. Είναι καθήκον της πολιτείας και των όλων των αρμόδιων φορέων να διασφαλίσουν ότι τοδικαίωμα της κάθε γυναίκας να ζει ελεύθερα και χωρίς φόβο μπορεί να γίνει πράξη.

Γυναικείος Ακρωτηριασμός: Παράδοση ή Παραβίαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων;

γράφει η Αναστασία Ζόμπολα Γυναικείος Ακρωτηριασμός: Παράδοση ή Παραβίαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων; Ο γυναικείος ακρωτηριασμός (female genital mutilation – FGM) είναι μια παραδοσιακήπρακτική που συναντάται κυρίως σε περιοχές της Αφρικής και της Ασίας καιπεριλαμβάνει τη μερική ή ολική αφαίρεση των εξωτερικών γεννητικών οργάνων τωνκοριτσιών, χωρίς καμία ιατρική αναγκαιότητα. Αν και προβάλλεται συχνά ως πολιτισμικόή θρησκευτικό έθιμο, η διεθνής κοινότητα το αναγνωρίζει ξεκάθαρα ως παραβίαση τωνθεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η προέλευση της πρακτικής εντοπίζεται στην Αρχαία Αίγυπτο, ενώ με την πάροδο τωναιώνων επεκτάθηκε σε ευρύτερες περιοχές. Στις κοινότητες όπου εφαρμόζεται, συχνάπαρουσιάζεται ως αναγκαία διαδικασία για τη διασφάλιση της αγνότητας και τηνκοινωνική αποδοχή της γυναίκας, ενώ παράλληλα συνδέεται άμεσα με τη δυνατότηταγάμου και την ενσωμάτωσή της στο κοινωνικό σύνολο. Ωστόσο, οι επιπτώσεις είναι εξαιρετικά επιζήμιες. Σωματικά, οι γυναίκεςαντιμετωπίζουν έντονο πόνο, σοβαρή αιμορραγία, μολύνσεις, προβλήματα στηνούρηση, επιπλοκές στον τοκετό και σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμη και θάνατο. Σεψυχολογικό επίπεδο, παρατηρούνται συχνά μετατραυματικό στρες, άγχος, κατάθλιψηκαι σεξουαλική δυσλειτουργία. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια μέθοδο ελέγχου τηςγυναικείας σεξουαλικότητας, η οποία ενισχύει τις έμφυλες ανισότητες και ενδυναμώνειτη πατριαρχία. Η στάση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στον γυναικείο ακρωτηριασμό είναιξεκάθαρη. Η Σύμβαση για την Εξάλειψη Κάθε Μορφής Διάκρισης κατά των Γυναικών(CEDAW), η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης και το Πρωτόκολλο της Μαπούτοαπαιτούν την άμεση εξάλειψή του, ενώ οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (στόχος5) στοχεύουν στην πλήρη κατάργησή του μέχρι το 2030. Ωστόσο, η εφαρμογή τωνσχετικών νόμων δεν είναι παντού εύκολη υπόθεση, λόγω της κοινωνικής αποδοχής τουεθίμου, της έλλειψης πόρων και της απουσίας πολιτικής βούλησης. Ενθαρρυντικό είναι το γεγονός πως ορισμένες κοινότητες υιοθετούν πλέον μη βίαιες«τελετές μετάβασης», οι οποίες διατηρούν τον πολιτισμικό τους χαρακτήρα χωρίς ναβλάπτουν τα κορίτσια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν κοινότητες στην Κένυακαι την Ουγκάντα, όπου τέτοιες τελετές αντικαθιστούν τον FGM με σύμβολαενηλικίωσης και κοινωνικής αποδοχής. Σημαντικό ρόλο στη σταδιακή εξάλειψη της πρακτικής έχουν διαδραματίσει διεθνείς καιτοπικοί οργανισμοί, οι οποίοι προσφέρουν ενημέρωση, νομική υποστήριξη καιεπαγγελματική κατάρτιση στις ίδιες τις γυναίκες που παλαιότερα την εφάρμοζαν. Μέσωπρογραμμάτων εκπαίδευσης, αυτές οι γυναίκες όχι μόνο σταματούν να την εκτελούναλλά συχνά αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στην καταπολέμησή της μέσα στις ίδιες τους τιςκοινότητες. Ο γυναικείος ακρωτηριασμός δεν είναι απλώς μια τοπική συνήθεια. Είναι μιακαταστρεπτική πρακτική που βλάπτει σοβαρά την υγεία, την αυτονομία και τηναξιοπρέπεια των γυναικών. Η εξάλειψή του δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με νόμουςκαι διεθνείς συμβάσεις. Απαιτεί βαθιά κοινωνική αλλαγή, συνεχή εκπαίδευση καισυμμετοχή των ίδιων των κοινοτήτων στη δημιουργία εναλλακτικών πολιτισμικών πλαισίων — πλαισίων χωρίς βία, καταναγκασμό και διακρίσεις.