Ο ρόλος της Γυναίκας ως Μητέρα στην Σύγχρονη Εποχή

Ο ρόλος της Γυναίκας ως Μητέρα στην Σύγχρονη Εποχή Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Χρόνος Ανάγνωσης: 2 λεπτά Στις μέρες μας, ο ρόλος της γυναίκας ως μητέρα, είναι πιο σύνθετος από ποτέ. Μια σύγχρονη μητέρα έρχεται αντιμέτωπη όχι μόνο με το ίδιο το θαύμα της μητρότητας, αλλά και με τις απαιτήσεις που η ίδια η κοινωνία της επιβάλλει. Ο διπλός ρόλος της εργαζόμενης-μητέρας έχει γίνει ταυτόσημος πλέον με μια κοινωνική απαίτηση, μιας και η γυναίκα οφείλει να είναι δίπλα στο παιδί της συναισθηματικά, αλλά και να συμβάλει οικονομικά στο νοικοκυριό. Η επαγγελματική επιτυχία της γυναίκας δεν ανήκει πια στο δίπολο «καριέρα ή οικογένεια». Αντίθετα, αποτελεί σκαλοπάτι για την επιλογή απόκτησης -ή όχι- ενός παιδιού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες όπου τα περισσότερα ζευγάρια δεν σκέφτονται καν να τεκνοποιήσουν αν δεν έχουν πρώτα εξασφαλίσει και οι δύο ένα οικονομικά βιώσιμο μέλλον. Σε άλλες χώρες, καταπατάται κάθε δικαίωμα και χάνεται κάθε ίχνος αξιοπρέπειας, όταν ανήλικα κορίτσια αναγκάζονται να παντρευτούν και να εγκαταλείψουν το πατρικό τους σπίτι, με απώτερο σκοπό την απόκτηση οικογένειας. Με αυτόν τον τρόπο, ένα κορίτσι γίνεται μητέρα, και φτάνει σε σημείο να μεγαλώσει ένα παιδί-πριν καν ενηλικιωθεί συναισθηματικά και ψυχικά η ίδια.  Σε κοινωνίες όπως η δική μας, οι μητέρες συχνά βρίσκονται υπό συνεχή κοινωνική αξιολόγηση. Κρίνονται διαρκώς για το αν εργάζονται πολύ ή αν δεν εργάζονται, αν θηλάζουν ή όχι, αν δίνουν έμφαση στην οικογένεια ή την επαγγελματική εξέλιξη. Η μητρότητα έχει πλέον μετατραπεί σε κοινωνική υποχρέωση για πολλές γυναίκες, καθώς εξακολουθεί να υπάρχει η αντίληψη ότι η γυναίκα «ολοκληρώνεται» μόνο μέσω της μητρότητας. Έτσι, γυναίκες που είτε δεν επιθυμούν παιδιά, είτε δυσκολεύονται να αποκτήσουν ή καθυστερούν συνειδητά τη μητρότητα, δέχονται συχνά κοινωνικές ερωτήσεις, πίεση ή και κριτική, γεγονός που συχνά επηρεάζει την αυτοεκτίμησή τους. Και εν τέλει, φτάνουμε σε σημείο οι γυναίκες να εργάζονται το πρωί επί πληρωμή, και την υπόλοιπη ημέρα να τελούν ακόμη μια εργασία, η οποία όχι μόνο δεν ανταμείβεται χρηματικώς, αλλά καταλήγει δις ψυχικά κουραστική.  Κατά συνέπεια, το χάσμα ανάμεσα στα δύο φύλα καταλήγει χαώδες, με μεταρρυθμίσεις που όχι απλά δε βοηθούν τις γυναίκες που τεκνοποιούν, αλλά προάγουν μια νοοτροπία, κατά την οποία το co-parenting περιορίζεται μόνο σε έναν αριθμό αδειών και μετρήσιμου χρόνου που έχει ο κάθε ο γονιός εκτός εργασίας. Με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, ο οργανισμός UN Women εξέδωσε μια παγκόσμια προειδοποίηση: Τα συστήματα δικαιοσύνης που αφορούν τα δικαιώματα των γυναικών και την προστασία αυτών, αποτυγχάνουν να εξασφαλίσουν ένα θεσμικά ασφαλές περιβάλλον για γυναίκες και κορίτσια ανά την επικράτεια. Οι γυναίκες παγκοσμίως διαθέτουν μόλις το 64% των νομικών δικαιωμάτων των ανδρών, γεγονός που τις εκθέτει σε διακρίσεις και έμφυλη βία, χωρίς την απαραίτητη θεσμική προστασία. Πηγές: https://www.unwomen.org/en/articles/explainer/case-open-justice-for-all-women-and-girls, https://www.unwomen.org/en/news-stories/op-ed/2026/03/op-ed-the-cost-of-motherhood-and-the-gender-pay-gap

Η υπόθεση της 19χρονης Μυρτούς: Πόσο εύκολα κατηγορούμε το θύμα;

Η υπόθεση της 19χρονης Μυρτούς: Πόσο εύκολα κατηγορούμε το θύμα; Γράφει η Θεοδώρα Δίελα Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά Πόσο εύκολα κατηγορούμε το θύμα αντί να κοιτάμε την ουσία; Η υπόθεση της Μυρτούς δεν είναι απλά μια τραγωδία- είναι καθρέφτης της κοινωνίας μας. Ο θάνατος της Μυρτούς είναι μια υπόθεση που έχει συγκλονίσει την κοινή γνώμη. Η 19χρονη βρέθηκε τα ξημερώματα της Τρίτης 14 Απριλίου χωρίς τις αισθήσεις της σε κάθετο δρόμο της κεντρικής πλατεία Αργοστολίου, στη Κεφαλονιά. Ο θάνατος της κοπέλας φέρεται να προήλθε από πνευμονικό οίδημα που οδήγησε σε ανακοπή, γεγονός το οποίο εξετάζεται αν προήλθε από χρήση κοκαΐνης. Τη μοιραία νύχτα, η Μυρτώ βρισκόταν σε Airbnb μαζί με τον 23χρονο φίλο της, έναν 22χρονο και τον 26χρονο πρώην αρσιβαρίστα, ο οποίος, όπως φέρεται να υποστήριξε στην απολογία του, της προμήθευσε τις ναρκωτικές ουσίες.  Η τραγικότητα της υπόθεσης δεν σταματά εδώ. Αφού η Μυρτώ χάνει τις αισθήσεις της, οι τρεις τους, αποφασίζουν να την μεταφέρουν στο σημείο που παραλήφθηκε από το ΕΚΑΒ και προσποιούμενοι πως δεν την γνωρίζουν και την βρήκαν εκεί, ώστε να απαλλαγούν από κάθε ευθύνη. Το σχέδιο τους δεν έπεισε την εισαγγελέα και την ανακρίτρια, που αποφάσισαν την προφυλάκιση τους έως τη δίκη, με την βασική κατηγορία να είναι ανθρωποκτονία από πρόθεση διά παραλείψεως, η οποία δικάζεται ως κακούργημα. Η υπόθεση πήρε γρήγορα δημοσιότητα με πολλά ερωτήματα να βρίσκονται στον αέρα. Ο δημόσιος διάλογος κλιμακώθηκε έντονα και μεγάλο μέρος αυτού, αντί να εστιάσει στην αναζήτηση της αλήθειας, μετέτρεψε την υπόθεση σε αντικείμενο φθηνού κουτσομπολιού. Ακούγονται φράσεις όπως «Γιατί βαφόταν έτσι;», «Τι δουλειά είχε τέτοια ώρα με τρεις άνδρες;», «Γιατί πήρε ναρκωτικά;», «Σίγουρα θα εκδιδόταν», ξεχνώντας πως πρόκειται για μια νεκρή κοπέλα και πως στο προσκήνιο υπάρχουν τρεις άνδρες που αντί να την βοηθήσουν προτίμησαν να κρυφτούν από κάθε ευθύνη. Η εμφάνιση της κοπέλας, η παρουσία της στα social media και η αφήγηση που υπάρχει για εκείνη λειτούργησαν σαν εξήγηση στο όλο μυστήριο. Το «lifestyle» έγινε σημάδι ενοχής, σαν να υπάρχει μια νοητή γραμμή που, αν την ξεπεράσεις, παύεις να έχεις το δικαίωμα υπεράσπισης, παύεις να αντιμετωπίζεσαι με σεβασμό και η ανθρώπινη ζωή παύει να έχει την ίδια αξία. Η μετατόπιση της ευθύνης πάει στο θύμα και ο θύτης γίνεται «λιγότερο θύτης» με φράσεις όπως «τι να κάνει και αυτός;», «ας πρόσεχε και εκείνη» να επικρατούν. Το μοτίβο αυτό είναι γνωστό και έχει όνομα: Victim Blaming (επίρριψη ευθύνης στο θύμα). Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει. Είτε μια υπόθεση πάρει δημοσιότητα είτε όχι, πάντα θα είναι παρόν. Το victim blaming δίνει μια ψευδαίσθηση ελέγχου στο άτομο, ότι αν αποφεύγει κάποια πράγματα, δεν θα του συμβεί ποτέ κάτι αντίστοιχο. Ωστόσο, μια τέτοια κατάσταση είναι προβληματική. Όχι μόνο αποπροσανατολίζει και διαστρεβλώνει την πραγματικότητα, αλλά μειώνει το θύμα και την σοβαρότητα της υπόθεσης. Η κοινωνία μετατρέπεται σε ένα άτυπο δικαστήριο, βγάζει συμπεράσματα και αποδίδει ευθύνες, πατώντας πάνω στα θύματα, χάνοντας έτσι κάθε ίχνος ενσυναίσθησης. Ίσως γιατί είναι πιο εύκολο να βρεις μια εύκολη απάντηση και να καθησυχάσεις τον εαυτό σου, παρά να αντιμετωπίσεις μια σκληρή πραγματικότητα. Και κάπως έτσι, εστιάζοντας στην εικόνα και μη κοιτώντας βαθύτερα, η συζήτηση απομακρύνεται από εκεί που έχει πραγματικά σημασία, δηλαδή, στην διαλεύκανση των γεγονότων, στην δικαιοσύνη και στον σεβασμό μιας ανθρώπινης ζωής. Άραγε αν η εικόνα ήταν διαφορετική, θα ήταν διαφορετική και η κρίση μας;  

Αμβλώσεις Στην Ελλάδα: Όταν η νομιμότητα συναντά την άρνηση

Αμβλώσεις Στην Ελλάδα: Όταν η νομιμότητα συναντά την άρνηση Γράφει η Θεοδώρα Δίελα Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά -Υπάρχει πρόβλημα στην κύηση; Είναι από βιασμό; Έχει πρόβλημα το έμβρυο; Ή απλώς έτυχε και θέλει να το βγάλει; -Δεν τίθεται θέμα υγείας. Είναι θέμα επιθυμίας η διακοπή της κύησης της. Πείτε μου τι ισχύει, να ξέρουμε αν μπορεί να το κάνει στο νοσοκομείο.-Εγώ προσωπικά δεν κάνω. Εγώ έχω κάποιες αρχές. Αν υπάρχει κάτι που έχει συμβεί στο έμβρυο, βοηθάμε. Αν υπάρχει κάτι άλλο που έχει συμβεί, ναι. Είναι αλλιώς. Αν είναι μόνο επειδή έτυχε να μείνει έγκυος και απλώς δεν γουστάρει, εγώ δεν κάνω άμβλωση. Τηλεφωνική συνομιλία με γιατρό δημόσιου νοσοκομείου, πηγή: news247.gr Η έρευνα του NEWS 24/7 από την Ευτυχία Σουφλέρη, αποκαλύπτει πως 46 από τα 80 δημόσια νοσοκομεία που ερωτήθηκαν αρνούνται να πραγματοποιήσουν αμβλώσεις (δηλαδή το 57,5%), με τους γιατρούς να επικαλούνται λόγους συνείδησης και «ηθικής». 27 νοσοκομεία ανταποκρίθηκαν θετικά (33,7%), ενώ 7 νοσοκομεία (8,7%) απέφυγαν να απαντήσουν με “ναι” ή “όχι”. Ταυτόχρονα, διαπιστώθηκε το αξιοσημείωτο πως σε ορισμένες περιπτώσεις το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό παρέπεμπε στο ιδιωτικό τομέα. Αμβλώσεις στην Ελλάδα Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν μια σοβαρή δυσλειτουργία στην εφαρμογή της νομοθεσίας, η οποία κατοχυρώνει την άμβλωση ως νόμιμη ιατρική πράξη ήδη από το 1986. Ο Νόμος 1609/1986 προβλέπει πως η μέριμνα για την προστασία της υγείας της γυναίκας και την εξασφάλιση περίθαλψης σε οργανωμένες νοσηλευτικές μονάδες κατά την τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης είναι υποχρέωση της πολιτείας. Παράλληλα, το άρθρο 304 του Ποινικού Κώδικα αποποινικοποιεί την τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης που ενεργείται με τη συναίνεση της εγκύου, από γιατρό μαιευτήρα – γυναικολόγο και με τη συμμετοχή αναισθησιολόγου σε οργανωμένη νοσηλευτική μονάδα σε περιπτώσεις που δεν έχουν συμπληρωθεί οι 12 εβδομάδες, έως 24 εβδομάδες αν συντρέχουν παθολογικά αίτια και έως 19 εβδομάδες εφόσον η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού, αποπλάνησης ανήλικης ή αιμομιξίας. Ωστόσο, το άρθρο 31 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας επιτρέπει στον γιατρό να αρνηθεί να εφαρμόσει τεχνητή διακοπή της κύησης, εκτός αν υπάρχει αναπότρεπτος κίνδυνος για την υγεία της εγκύου. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, Κατερίνα Φουντεδάκη, η άρνηση αυτή είναι αυστηρά ατομική και δεν μπορεί να μετατρέπεται σε θεσμική άρνηση του νοσοκομείου. Το κράτος θα έπρεπε να διασφαλίζει πως η προσωπική αντίρρηση δεν θα εμποδίζει την πρόσβαση στη συγκεκριμένη υπηρεσία υγείας, κάτι που μπορεί να προκύψει ιδίως στις επαρχιακές περιοχές. Η Πραγματικότητα Η αδυναμία του κράτους να εγγυηθεί την πρόσβαση στην υπηρεσία, προβάλλει το γεγονός πως οι αμβλώσεις παραμένουν ένα “ανοιχτό” κοινωνικό ζήτημα. Οι αμβλώσεις αποτελούν ζήτημα δημόσιας αντιπαράθεσης ακόμα και 40 χρόνια μετά τη θεσμοθέτηση τους. Μια γυναίκα οδηγείται στην άμβλωση από προσωπική επιθυμία να μην τεκνοποιήσει, αλλά ακόμα και αν επιθυμεί την μητρότητα υπάρχουν φραγμοί όπως η οικονομική αδυναμία, η ανασφάλεια και η έλλειψη στήριξης. Παράγοντες που πρέπει να υπολογίζουμε όταν φέρνουμε στον κόσμο ένα παιδί. Το ίδιο το κράτος οφείλει να συμβάλει στη στήριξη της μητέρας, ιδίως όταν φέρνει στο τραπέζι το δημογραφικό ζήτημα ως αντίλογο στις αμβλώσεις. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με την EUROSTAT η Ελλάδα διαθέτει το 1,3% του ΑΕΠ της για οικογενειακά επιδόματα, ενώ σε ολόκληρη την Ε.Ε. το ποσοστό ανέρχεται στο 2,3% του ΑΕΠ. Την ίδια στιγμή, η δυσκολία εύρεσης θέσης σε δημόσιους βρεφονηπιακούς σταθμούς λειτουργεί αποτρεπτικά για μια εργαζόμενη γυναίκα χωρίς υποστηρικτικό περιβάλλον, η οποία πολλές φορές αντιμετωπίζει διακρίσεις λόγω εγκυμοσύνης ή μητρότητας. Η ουσία πίσω από την αντιπαράθεση Μέσα σε αυτό το κλίμα ανασφάλειας, βλέπουμε πολύ συχνά να εξελίσσονται ολόκληρες αντιπαραθέσεις γύρω από τις αμβλώσεις χωρίς ουσιαστικό νόημα, αφού πρόκειται για ένα κατοχυρωμένο δικαίωμα και αυτό δεν αλλάζει και ούτε θα έπρεπε. Αν ανατρέξουμε στο παρελθόν, θα διαπιστώσουμε πως ακόμη και τα χρόνια που η άμβλωση ήταν ποινικοποιημένη πράξη, οι επεμβάσεις πραγματοποιούνταν υπό άθλιες και επικίνδυνες συνθήκες για την υγεία της γυναίκας. Το παρελθόν λοιπόν μας αποδεικνύει πως οι περιορισμοί δεν αποτρέπουν την πράξη, αντιθέτως την καθιστούν επικίνδυνη. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, μέσω διεθνών συμβάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, έχει προβλέψει το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος, σύμφωνα με το οποίο κάθε άνθρωπος αποφασίζει ο ίδιος για το σώμα του. Υπάρχουν μεν αντιρρήσεις απέναντι στις αμβλώσεις με το επιχείρημα πως έρχονται σε αντίθεση με τη συνείδηση ή παραβιάζουν ηθικές αρχές, όμως το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος επιτρέπει στη γυναίκα να ενεργεί βάση των δικών της επιλογών, κάτι που οφείλουμε να σεβόμαστε.

Μαίες και Τοκετός: Τι αλλάζει με το νέο Καθηκοντολόγιο

Μαίες και Τοκετός: Τι αλλάζει με το νέο Καθηκοντολόγιο Οι νέες ρυθμίσεις περιορίζουν την αυτόνομη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού, υποβαθμίζοντας τον ρόλο των μαιών και προκαλώντας αντιδράσεις. Γράφει η Θεοδώρα Δίελα Χρόνος Ανάγνωσης: 2 λεπτά Διανύουμε μια περίοδο στην οποία το φαινόμενο της υπογεννητικότητας απασχολεί έντονα την ελληνική κοινωνία. O καθηγητής Εργατικού Δικαίου, Αλέξης Μητρόπουλος, μιλώντας στην εκπομπή «ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΩΡΑ» του Mega, ανέφερε πως το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε τις λιγότερες γεννήσεις στην νεότερη ιστορία της. Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις γεννήσεις το 2024, το ποσοστό των καισαρικών τομών ανέρχεται στο 62%. Την ίδια στιγμή, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει ότι η καισαρική τομή θεωρείται ιατρικά αποδεκτή στο 15% των τοκετών, ενώ ο μέσος όρος των καισαρικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ξεπερνάει το 30%. Υπό αυτές τις συνθήκες, το Υπουργείο Υγείας προχωρά σε μια τροποποίηση στο Καθηκοντολόγιο των Μαιών/Μαιευτών, η οποία αποκλείει την αυτόνομη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού από μαίες στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, ενώ στη Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ο τοκετός προβλέπεται να πραγματοποιείται αποκλειστικά υπό ιατρική εποπτεία. Επιπλέον, δεν προβλέπεται και η δυνατότητας ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Όπως υποστηρίζει ο Σύλλογος Επιστημόνων Μαιών (ΣΕΜ) Ελλάδος, το υπό έγκριση καθηκοντολόγιο έρχεται σε σαφή αντίθεση με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Η Ένωση Ανεξάρτητων Μαιών/Μαιευτών Ελλάδας αναφέρει πως «Οι παραλείψεις αυτές δεν είναι απλώς αμέλεια της επιτροπής που το συνέταξε. Πρόκειται για θεσμικό ακρωτηριασμό της μαιευτικής φροντίδας». Η Γιάννα Βασιλάκη, πρόεδρος της Ένωσης Ανεξάρτητων Μαιών Ελλάδας (ΕΑΜΜΕ), υποστηρίζει στην «Καθημερινή» πως «Στη χώρα μας έχει επικρατήσει ένα ιατροκεντρικό μοντέλο φροντίδας, που βλέπει την έγκυο περίπου ως ασθενή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εκτόξευση του ποσοστού των καισαρικών τομών, των επιπλοκών και των αρνητικών εμπειριών τοκετού για τις γυναίκες. Όλα αυτά θα πολλαπλασιαστούν εάν οι μαίες τελούν κάθε τοκετό υπό ιατρική εποπτεία και δεν έχουν πλέον το δικαίωμα να πραγματοποιούν τον φυσιολογικό τοκετό αυτόνομα». Η επαγγελματική ιδιότητα της μαίας συνδέεται άρρηκτα με τον φυσικό τοκετό. Ωστόσο, ο ρόλος της δεν περιορίζεται μόνο στην στιγμή της γέννας, αλλά και στην υποστήριξη της γυναίκας τόσο σωματικά όσο και ψυχικά καθ’ όλη την διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς και κατά τις πρώτες μέρες ζωής του νεογνού. Είναι αυτονόητο, λοιπόν, πως δεν μπορούμε να ενθαρρύνουμε τις γυναίκες να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά, την ίδια στιγμή που αφαιρούμε σημαντικά καθήκοντα από τους ανθρώπους που συμβάλουν άμεσα στην ομαλή εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Η υποβάθμιση των καθηκόντων των μαιών και των μαιευτών αποτελεί μια επικίνδυνη κίνηση για την υγεία της γυναίκας και του μωρού.

Στοίχημα και Αθλητισμός: Όταν το χρήμα αλλάζει το νόημα του παιχνιδιού

Στοίχημα και Αθλητισμός: Όταν το χρήμα αλλάζει το νόημα του παιχνιδιού Γράφει η Νεφέλη Χαμουδοπούλου Χρόνος Ανάγνωσης: 4 λεπτά Πόσοι άνθρωποι στον περίγυρό σου (ή ακόμα και εσύ ο ίδιος/η ίδια) παίζουν τυχερά παιχνίδια και πιο συγκεκριμένα στοίχημα, έως και σε καθημερινή βάση; Πιστεύω πολλοί. Και αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας έρευνας, αλλά αποτέλεσμα καθημερινής συναναστροφής και τριβής με τον έξω κόσμο στις μέρες μας. Η εμπορευματοποίηση του αθλητισμού είναι ένα φαινόμενο το οποίο έχει κατακλύσει την καθημερινότητά μας και ας μην το καταλαβαίνουμε. Πόσες φορές έχεις ακούσει να λένε τις φράσεις “κουβά”, “χ”, “διπλό”, “άσο”; Υποθέτω πολλές. Και δυστυχώς σε όλες τις ηλικίες.  Πού Συναντάμε τη Στοιχηματική Βιομηχανία; Οι στοιχηματικές εταιρείες κάθε χρόνο παγκοσμίως βιώνουν μια άνθηση, με κύκλο εργασιών δισεκατομμυρίων ευρώ. Είναι χορηγοί σε μεγάλες ομάδες (π.χ. ΑΕΛ Novibet), σε μεγάλες διοργανώσεις (π.χ. Κύπελλο Ελλάδας Betsson) και πρωταθλήματα (Π.χ. Stoiximan Superleague), καταφέρνοντας κατά αυτό τον τρόπο να κάνουν ακόμα γνωστότερη την ύπαρξή τους σε όλο τον κόσμο. Η πρόσβαση στο στοίχημα είναι εύκολη. Η αγωνία ελκυστική. Και η προοπτική εύκολου κέρδους, ειδικά σε περιόδους οικονομικής ανασφάλειας, δελεαστική. Είναι η πιο νορμαλοποιημένη μορφή «τζόγου» και αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο διαδεδομένα κοινωνικά φαινόμενα. Από τα πρακτορεία της γειτονιάς έως τις ψηφιακές πλατφόρμες που λειτουργούν σε διεθνές επίπεδο, το αθλητικό στοίχημα έχει ενσωματωθεί στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι Κίνδυνοι Όπως συμβαίνει με όλα τα τυχερά παιχνίδια, απαιτείται μέτρο -ένα όριο που συχνά ξεπερνιέται. Το αποτέλεσμα είναι να προκύπτουν οικονομικά προβλήματα, τα οποία επηρεάζουν τον άνθρωπο ως μονάδα, αλλά και το οικογενειακό και κοινωνικό του περίγυρο. Το στοίχημα από αθώα διασκέδαση γεμάτη αδρεναλίνη και αγωνία, μπορεί να μετατραπεί σε έναν φαύλο κύκλο ματαιότητας και απώλειας. Βεβαίως οι περιπτώσεις αυτές είναι πιο ακραίες, αλλά όχι και τόσο σπάνιες όσο μπορεί να νομίζουμε. Εμπορευματοποιημένος Αθλητισμός Η σχέση των στοιχηματικών εταιριών με τον αθλητισμό ενισχύει την εμπορευματοποίηση του αθλητικού θεάματος. Το αποτέλεσμα; ο αγώνας παύει να έχει μόνο ψυχαγωγική αξία και αρχίζει πλέον να έχει και χρηματική, για εκατομμύρια παίκτες, αθλητές και ομάδες παγκοσμίως. Αυτή η πραγματικότητα έχει δύο πλευρές. Ένα τεράστιο ποσό εσόδων που λαμβάνουν επαγγελματίες αθλητές, έρχεται από τις εταιρείες αυτές. Η συνεισφορά τους είναι αδιαμφισβήτητη και πλέον απαραίτητη, πόσο μάλλον στην Ελλάδα που οι στοιχηματικές εταιρείες αποτελούν τους κύριους χορηγούς και χρηματοδότες αθλητών και ομάδων. Κατά αυτό τον τρόπο ενισχύεται ο εγχώριος αθλητισμός, γίνεται όλο και πιο γνωστός παγκοσμίως και βοηθάει τους νέους αθλητές να μπορέσουν να ακολουθήσουν την επαγγελματική τους πορεία έχοντας πόρους από τους οποίους μπορούν να βιοποριστούν, να εξελιχθούν και να προωθήσουν την ελληνική αθλητική πραγματικότητα σε κάθε επίπεδο. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι αυτό του Λευτέρη Πετρούνια, ο οποίος εδώ και χρόνια έχει στο πλάι του την ελληνική στοιχηματική εταιρεία «Stoiximan», για την οποία έχει μιλήσει και ο ίδιος σε συνεντεύξεις του με τα καλύτερα λόγια αναφέροντας χαρακτηριστικά πως «είναι πρώτα σύμμαχος και μετά χορηγός», αποδεικνύοντας πως η χορηγία δεν είναι αποκλειστικά αρνητική· το πρόβλημα προκύπτει όταν το οικονομικό συμφέρον υπερκαλύπτει τον αθλητικό σκοπό. Βεβαίως, αυτή η πραγματικότητα ελλοχεύει και κινδύνους. Η ακεραιότητα των αγώνων πολλές φορές τίθεται υπό αμφισβήτηση, καθώς το οικονομικό συμφέρον μπαίνει μπροστά από το «ευ αγωνίζεσθαι» και δημιουργεί κίνητρα χειραγώγησης αποτελεσμάτων και πολλές φορές συμμετοχή αθλητών και προπονητών σε οικονομικά σκάνδαλα. Αυτή η πραγματικότητα αφορά κυρίως ομαδικά αθλήματα, όπως ποδόσφαιρο και μπάσκετ. Και βεβαίως εδώ «μπαίνει στο παιχνίδι» και ο παράνομος στοιχηματισμός. Ένα από τα πιο σοκαριστικά γεγονότα του τελευταίου μήνα που επιβεβαιώνει τα παραπάνω είναι η φυλάκιση παικτών της Φενερμπαχτσέ και της Γαλατασαράι για παράνομο στοιχηματισμό. Με την ίδια κατηγορία, αλλά και για «στήσιμο» αγώνων συνελήφθησαν επίσης διαιτητές, αθλητικοί σχολιαστές αλλά και πρόεδροι ομάδων τουρκικού ποδοσφαίρου. Επιπλέον είναι γνωστό πως ο σύγχρονος αθλητισμός αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως προϊόν παρά ως αθλητικό θέαμα. Κατά αυτό τον τρόπο οι σχέσεις ανάμεσα σε φιλάθλους και συλλόγους μετατρέπονται σε πελατειακές σχέσεις. Οι φίλαθλοι λειτουργούν ως καταναλωτές και οι σύλλογοι/ομάδες ως εταιρείες, ενώ πιο σημαντικό είναι ότι οι αθλητές αντιμετωπίζονται ως κινούμενα εμπορεύματα. Μην ξεχνάμε την πιο ακριβή μεταγραφή όλων των εποχών, εκείνη του Βραζιλιάνου Νεϊμάρ στην Γαλλική ποδοσφαιρική ομάδα, Παρί Σεν Ζερμέν, αξίας 222 εκατομμυρίων ευρώ.  Βεβαίως, η εμπορευματοποίηση του αθλητισμού έχει και επιπτώσεις που είναι πολύ πιο κοντά στον απλό πολίτη, καθώς για να παρακολουθήσει κάποιος, ένα παιχνίδι ποδοσφαίρου κάποιας γνωστής ομάδας, χρειάζεται αρκετά χρήματα για να μπορέσει να κλείσει τη θέση του στο γήπεδο, να έχει ήδη αγοράσει κάρτα φιλάθλου και ιδανικά να έχει ήδη αγοράσει εισιτήρια διαρκείας αξίας εκατοντάδων ευρώ. Δυστυχώς σε πολλές περιπτώσεις όσο εύκολη είναι η πρόσβαση στο στοίχημα, τόσο πιο δύσκολη είναι η πρόσβαση στο αθλητικό θέαμα, ειδικότερα όταν μιλάμε για κάποια μεγάλη διοργάνωση ή κάποια πολύ γνωστή ομάδα.  Σε μία εποχή όπου το χρήμα καθορίζει τις περισσότερες πτυχές της κοινωνικής μας ζωής, ο αθλητισμός οφείλει να προστατεύει τον κοινωνικό αλλά και παιδαγωγικό του ρόλο. Το στοίχημα, οι εταιρείες και τα τεράστια χρηματικά ποσά που κινούνται γύρω από τον αθλητισμό, δεν πρέπει να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του, καθώς ο αθλητισμός δεν είναι εμπόρευμα. Αποτελεί χώρο έκφρασης αξιών, συλλογικότητας, ενότητας και δικαιοσύνης και όχι απλώς ένα ακόμα πεδίο οικονομικής εκμετάλλευσης. 

Η τραγωδία των Τεμπών: από το «ανθρώπινο λάθος» στο διαρκές αίτημα Δικαιοσύνης

Η τραγωδία των Τεμπών: από το «ανθρώπινο λάθος» στο διαρκές αίτημα Δικαιοσύνης Γράφει η Αλεξία Δημητροπούλου Χρόνος Ανάγνωσης: 5 λεπτά Η σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών με 57 νεκρούς, εξακολουθεί, σχεδόν τρία χρόνια μετά, να βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, ως ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της σύγχρονης Ελλάδας. Μέχρι τα τέλη του 2024, η κυρίαρχη δημοσιογραφική πλαισίωση βασίζεται γύρω από δύο βασικά ερμηνευτικά πλαίσια. Από τη μια πλευρά, προβαλλόταν το πλαίσιο του ανθρώπινου λάθους, με έμφαση στον ρόλο του σταθμάρχη και στη λειτουργία των υπηρεσιών εκείνη τη νύχτα. Από την άλλη πλευρά, άρχισε να προβάλλεται μία εκδοχή που κερδίζει έδαφος, με το έγκλημα των Τεμπών να λειτουργεί ως «το κουτί της Πανδώρας», αποκαλύπτοντας τις χρόνιες παθογένειες του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, την έλλειψη σύγχρονων συστημάτων ασφαλείας και τις πολιτικές ευθύνες. Οι αμέτρητες προειδοποιήσεις πριν το μοιραίο συμβάν σχετικά με τα άκρως ανεπαρκή συστήματα, καθώς και οι χημικές ουσίες της εμπορικής αμαξοστοιχίας, που αποτελούν κύριο λόγο για το πολύνεκρο συμβάν, άρχισαν να μεταβάλλουν το πλαίσιο συζήτησης για τα Τέμπη από ένα μοιραίο δυστύχημα σε ένα οργανωμένο, κρατικό έγκλημα. Τι άλλαξε μέσα στο 2025; Το 2025 φέρνει στο προσκήνιο νέα δεδομένα που αμφισβητούν σε μεγάλο βαθμό την πληρότητα της αρχικής αφήγησης. Κεντρικό ρόλο παίζουν οι επιστημονικές αναλύσεις σχετικά με την πυρκαγιά που ακολούθησε τη σύγκρουση. Συγκεκριμένα, νέα εμπειρογνωμοσύνη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έρχεται να ανατρέψει όσα μέχρι τότε παρουσιάζονταν ως δεδομένα, φωτίζοντας κρίσιμες πτυχές του φαινομένου της πυρόσφαιρας που ακολούθησε τη σύγκρουση. Η ανάλυση εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την καύσιμη ύλη που συμμετείχε στην έκρηξη και αμφισβητεί ευθέως το αφήγημα ότι η καταστροφική πυρκαγιά οφειλόταν αποκλειστικά στα καύσιμα των μηχανών (πηγή: Greek City Times). Παράλληλα, εκθέσεις και πορίσματα ειδικών επιτροπών, όπως του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, καταλήγουν στο ίδιο ανησυχητικό συμπέρασμα: η ένταση και η έκταση της φωτιάς δεν μπορούν να εξηγηθούν επαρκώς με βάση τα γνωστά τεχνικά χαρακτηριστικά των συρμών. Το στοιχείο αυτό καθιστά αναπόφευκτη την επαναφορά του ζητήματος του φορτίου του εμπορικού τρένου, ενός θέματος που για καιρό αποσιωπήθηκε ή υποβαθμίστηκε (πηγή: ΤΑ ΝΕΑ). Εξελίξεις στην δικαστική διαδικασία Η δικαστική διερεύνηση της τραγωδίας των Τεμπών εξελίσσεται με ρυθμούς που προκαλούν εύλογη οργή και βαθιά δυσπιστία. Παρά τη βαρύτητα του εγκλήματος και τον αριθμό των θυμάτων, η διαδικασία χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις, εναλλαγές πορισμάτων, ελλιπή ενημέρωση και μια διαρκή αίσθηση ότι κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις ότι η δίκη θα ξεκινήσει το 2025, πλέον προβλέπεται να αρχίσει στις 23 Μαρτίου 2026, καθώς η δικογραφία έχει ξεπεράσει τις 60.000 σελίδες και υπάρχουν πάνω από 300 αιτήματα για μαρτυρίες και εξετάσεις στοιχείων, γεγονός που επιβραδύνει τη διαδικασία. Ειδικότερα, οι 36 κατηγορούμενοι, ανάμεσά τους στελέχη της σιδηροδρομικής υπηρεσίας και υψηλόβαθμοι υπάλληλοι, αντιμετωπίζουν κατηγορίες για αμέλεια, ανθρωποκτονία από αμέλεια και πρόκληση διατάραξης συγκοινωνιών, με το δικαστήριο να επικεντρώνεται περισσότερο σε ατομικές ευθύνες παρά σε πολιτικές ή συστημικές. Έτσι, όσο η δικαιοσύνη μοιάζει να μην ανταποκρίνεται στο μέγεθος της  τραγωδίας τόσο ενισχύεται η πεποίθηση ότι η καθυστέρηση λειτουργεί εις βάρος της αλήθειας και της λογοδοσίας. Νέα στοιχεία… Καθώς η δικαστική διαδικασία εξελίσσεται, νέα στοιχεία έρχονται να ενισχύσουν την δυσπιστία γύρω από την διαχείριση της υπόθεσης. Οι καταγγελίες που συσσωρεύονται γύρω από τη δικαστική διερεύνηση των Τεμπών δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν. Γονείς θυμάτων έχουν καταθέσει νέα στοιχεία στην ανακρίτρια, υποστηρίζοντας ότι αποκαλύπτουν εμπλοκή υπευθύνων πέρα από τον σταθμάρχη, καθώς και πιέσεις που φέρεται να ασκήθηκαν κατά τις αρχικές έρευνες, σε μια περίοδο κρίσιμη για τη διασφάλιση της αλήθειας. Υπό το πρίσμα αυτό, σοβαρές υπόνοιες και καταγγελίες εγείρονται γύρω από τη διαχείριση της δικογραφίας και του οπτικού υλικού από κάμερες, το οποίο είτε δεν εξετάστηκε επαρκώς, είτε παρουσιάζει ενδείξεις μεταγενέστερης επεξεργασίας, επαναφέροντας στον δημόσιο διάλογο συζητήσεις περί κυβερνητικής «συγκάλυψης» της υπόθεσης (πηγή: lifo). Στο μεταξύ, δεν μπορεί να αγνοηθεί η υπόθεση Ρούτσι, η οποία αποκάλυψε την σκληρή και απάνθρωπη στάση του κράτους απέναντι στους συγγενείς των θυμάτων. Αναλυτικότερα, ο πατέρας του Ντένις Ρούτσι  ζητούσε επίμονα την εκταφή και περαιτέρω διερεύνηση των αιτιών θανάτου του παιδιού του, ώστε να δοθούν απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα. Ο ίδιος, δίχως να λαμβάνει κάποια ανταπόκριση και έχοντας εξαντλήσει κάθε θεσμικό μέσο, οδηγήθηκε σε απεργία πείνας για να ακουστεί η φωνή του. Μόνο μετά από αυτόν τον ακραίο αγώνα υπήρξε αποτέλεσμα, επιβεβαιώνοντας ότι η πολιτεία κινήθηκε όχι από θεσμική ευθύνη, αλλά υπό το βάρος της δημόσιας πίεσης. (πηγή:proto thema) Πολιτική και κοινωνική διάσταση σχεδόν 3 χρόνια μετά Η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης οδήγησε στην δημιουργία ενός κινήματος για την διαλεύκανση των σκοτεινών πτυχών της υπόθεσης και την δικαίωση των αδικοχαμένων ψυχών, το οποίο φαίνεται να έχει εξελιχθεί σε ένα ευρύ πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο. Στις 28 Φεβρουαρίου 2025, μαζικές διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις πολιτών σε ολόκληρη τη χώρα κατέγραψαν μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις του σύγχρονου ελληνικού κοινωνικού κινήματος γύρω από ένα και μόνο ζήτημα, αποτυπώνοντας τη βαθιά δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς και την επιτακτική απαίτηση για δικαιοσύνη και διαφάνεια. Ταυτόχρονα, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και διεθνείς θεσμοί τονίζουν ότι δύο χρόνια μετά το δυστύχημα εξακολουθούν να υπάρχουν «πάρα πολλές αναπάντητες ερωτήσεις» γύρω από τα αίτια και τις ευθύνες. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν μάλιστα καλέσει ανοιχτά τις ελληνικές αρχές να διερευνήσουν σοβαρά πιθανές παραλείψεις ή ακόμη και συγκάλυψη στοιχείων, θέτοντας στο επίκεντρο την ανεξαρτησία και τη διαφάνεια της δικαιοσύνης — ζητήματα που πλέον δεν απασχολούν μόνο την ελληνική κοινωνία, αλλά και τη διεθνή κοινότητα. (πηγές: Civicus Monitor, Modern Diplomacy) Η σύγκριση μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 και Δεκεμβρίου 2025 καταδεικνύει ότι η τραγωδία των Τεμπών δεν εξελίσσεται γραμμικά, αλλά επανανοηματοδοτείται μέσα από νέα στοιχεία και ερμηνείες. Οι τεχνικές αποκαλύψεις, οι δικαστικές καθυστερήσεις και η μεταβολή της δημοσιογραφικής πλαισίωσης μετατρέπουν την υπόθεση από ένα μεμονωμένο τραγικό γεγονός σε ένα διαρκές και συλλογικό αίτημα για διαφάνεια και δικαιοσύνη. Η υπόθεση των Τεμπών δεν αποτελεί ένα κλειστό κεφάλαιο του 2023, ούτε ένα ζήτημα που έχει λήξει θεσμικά, αλλά ένα διαχρονικό γεγονός με συνεχιζόμενες κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις. Οι έρευνες συνεχίζονται, με τους γονείς των θυμάτων να παραμένουν στο επίκεντρο της διεκδίκησης, αναζητώντας μέσα από τον πόνο τους ένα και μόνο πράγμα: Δικαιοσύνη.

Περί της κεντροαριστεράς ο λόγος. Όρια, προκλήσεις, ευκαιρίες

Περί της κεντροαριστεράς ο λόγος. Όρια, προκλήσεις, ευκαιρίες. Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά Η έμπνευση για το παρόν άρθρο προέκυψε από συζήτηση με τον καθηγητή Δημόσιας Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου, Χάρη Αθανασιάδη, γύρω από τη ρευστότητα του σύγχρονου πολιτικού σκηνικού και τις ανακατατάξεις στον χώρο της κεντροαριστεράς, τον οποίο ευχαριστώ θερμά για τα γόνιμα ερεθίσματα και τις παρατηρήσεις του. Το πολιτικό σκηνικό βρίσκεται σε φάση παρατεταμένης και εντεινόμενης ρευστότητας, πρωτίστως στο φάσμα της κεντροαριστεράς αλλά και της άκρας δεξιάς. Από τα νέα εγχειρήματα ξεχωρίζουν η πιθανή επάνοδος του Τσίπρα, η εξίσου πιθανή κίνηση Καρυστιανού και το αναμενόμενο κόμμα Σαμαρά. Από τα παλαιά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίμονη στασιμότητα του ΠΑΣΟΚ. Στο ήδη ρευστό πολιτικό σκηνικό προστίθεται και το ενδεχόμενο ίδρυσης κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, το οποίο, εφόσον υλοποιηθεί, θα συνιστά ευθεία αμφισβήτηση της πολιτικής και ιδεολογικής ηγεμονίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στον χώρο της δεξιάς. Ένα τέτοιο εγχείρημα δύσκολα μπορεί να διεκδικήσει κυβερνητική προοπτική, μπορεί όμως να προκαλέσει ουσιαστική φθορά στη Νέα Δημοκρατία, αποσπώντας ψηφοφόρους που αποδοκιμάζουν τον τεχνοκρατικό και κεντρώο προσανατολισμό της σημερινής ηγεσίας. Η απήχησή του θα εξαρτηθεί λιγότερο από τη συγκρότηση ενός συνεκτικού προγράμματος και περισσότερο από το αν θα καταφέρει να κεφαλαιοποιήσει τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια για ζητήματα θεσμών, διαφάνειας και κοινωνικών ανισοτήτων, μετατρέποντάς την σε πολιτική πίεση προς το Μαξίμου. Η είσοδος της Καρυστιανού στην πολιτική σκηνή διαθέτει, αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, σημαντική προοπτική. Είναι αλήθεια πως εδράζεται σε ένα υπαρκτό κοινωνικό συναίσθημα: την κόπωση από το παραδοσιακό πολιτικό προσωπικό, την απαίτηση για ηθική ανανέωση και την αναζήτηση κάποιας απροσδιόριστης “αυθεντικής” εκπροσώπησης. Ωστόσο, το μήνυμά του παραμένει ακόμη θολό ενώ η δυνατότητα στελέχωσης και πολιτικής συγκρότησης είναι αβέβαιη. Σε κάθε περίπτωση τα προσωποκεντρικά εγχειρήματα που δεν πλαισιώνονται από άτομα με πολιτική επάρκεια, κοινωνική γείωση και θεσμική εμπειρία, δύσκολα αντέχουν στον χρόνο. Προς το παρόν, η Καρυστιανού ευνοείται από την πολιτική ασάφεια. Όσο η ιδεολογική ταυτότητα της παραμένει θολή, λειτουργεί ως «δοχείο προσδοκιών» για ετερόκλητα ακροατήρια. Σε αυτή την περίπτωση, ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της: όσο πιο κοντά στις εκλογές ιδρύσει κόμμα, τόσο μεγαλύτερο ποσοστό μπορεί να αποσπάσει, αξιοποιώντας το ηθικό πλεονέκτημα που απόκτησε ως το πρόσωπο των Τεμπών. Αντιθέτως, όσο ξεκαθαρίζει το ιδεολογικό της στίγμα (υπάρχουν ενδείξεις για δεξιά απόκλιση), τόσο αναπόφευκτα θα αρχίσει να χάνει πόντους, καθώς θα αποστασιοποιούνται τμήματα του κεντροαριστερού ακροατηρίου που είχαν προβάλει πάνω της διαφορετικές προσδοκίες. Ανάμεσα στον Τσίπρα και στην Καρυστιανού, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει από οριστική καθήλωση. Παρά τις προσπάθειες ανασύνταξης που έκανε όσο ο ΣΥΡΙΖΑ εξαερωνόταν, η εκλογική του επιρροή παρέμεινε στη ζώνη του 12%. Με τέτοιο ποσοστό εξασφαλίζει την πολιτική επιβίωση, αλλά όχι τον ηγεμονικό ρόλο στον χώρο της κεντροαριστεράς. Η αδυναμία του να εκφράσει πειστικά μια σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία το καθιστά ευάλωτο στις πρωτοβουλίες Τσίπρα και Καρυστιανού. Ιδιαιτέρως του Αλέξη Τσίπρα, το κόμμα του οποίου, εάν ιδρυθεί, είναι πολύ πιθανό πως θα αφομοιώσει τα κόμματα που προήλθαν από τον παλιό ενιαίο ΣΥΡΙΖΑ (Πλεύση Ελευθερίας, Κίνημα Δημοκρατίας, Νέα Αριστερά και τον εναπομείναντα ΣΥΡΙΖΑ), αλλά θα τραβήξει ενδεχομένως και ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα προσπεράσει δημοσκοπικά το ΠΑΣΟΚ, αν δηλαδή καταστεί αυτό ο κεντρικός πόλος που θα υποδεχθεί την δυσαρέσκεια των πολιτών από τη διαφθορά, την ακρίβεια και την ατιμωρησία. Η απάντηση θα εξαρτηθεί κυρίως από δυο παράγοντες, κανένας από τους οποίους δεν εξαρτάται από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ. Ο πρώτος και πιο σημαντικός είναι η δυναμική της Καρυστιανού. Αν παραμείνει στα τωρινά δημοσκοπικά όταν ξεκαθαρίσει ο ιδεολογικός της προσανατολισμός. Ο δεύτερος από τον ίδιο τον Τσίπρα. Αν καταφέρει να πείσει πως δεν αφήνεται σε μια απλή κεντρώα ολίσθηση αλλά φέρνει μια νέα πολιτική πρόταση που απαντάει στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες. Εν κατακλείδι, ο χώρος της κεντροαριστεράς βρίσκεται μπροστά σε ένα ευρύ φάσμα ενδεχομένων. Η πολυδιάσπαση είναι κρίση για τον χώρο και ταυτόχρονα ευκαιρία για τους νέους παίκτες. Κάποιοι από αυτούς ίσως ξεχωρίσουν, αλλά χωρίς σαφή ιδεολογικό στίγμα, αξιόπιστο πολιτικό προσωπικό και πειστικό αφήγημα εξουσίας, μάλλον θα αποδειχθούν παροδικά φαινόμενα.

Οι Σταθερές Συγκοινωνίες «τρίζουν» – Ένα δί κτυο στα όρια: παλιοί συρμοί, ασυντήρητες σιδηροτροχιές και ένας ακόμη θάνατος που δεν πρέπει να ξεχαστεί…

Οι Σταθερές Συγκοινωνίες «τρίζουν» Ένα δίκτυο στα όρια: παλιοί συρμοί, ασυντήρητες σιδηροτροχιές και ένας ακόμη θάνατος που δεν πρέπει να ξεχαστεί… Χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά Γράφει ο Κωνσταντίνος-Μάριος Ρηγόπουλος Η πολύπαθη Γραμμή 1 Ο θάνατος ενός ακόμη εργαζομένου στο αμαξοστάσιο της ΣΤΑΣΥ το πρωί της Τετάρτης 26 Νοεμβρίου δεν πρέπει να εκληφθεί ως δυσάρεστη έκπληξη. Δεν ήταν ένα ακόμη κοινό εργατικό ατύχημα, αλλά η κορύφωση μιας συστηματικής εγκατάλειψης και φθοράς των σταθερών συγκοινωνιών της Αθήνας, που εδώ και χρόνια εργαζόμενοι, επιβάτες, αλλά και τα ίδια τα περιστατικά αναδεικνύουν καθημερινά. Ο τραγικός θάνατος του αρχιτεχνίτη, που κατέληξε στο Τζάνειο μετά από την καταπλάκωσή του από βαρύ φορτίο, πυροδότησε έκτακτη στάση εργασίας σε Μετρό, Ηλεκτρικό και Τραμ. Ωστόσο, σε πόσες ακόμη απεργιακές κινητοποιήσεις πρέπει να προβούν οι εργαζόμενοι της ΣΤΑΣΥ, προκειμένου να γίνει αντιληπτή η επικινδυνότητα που επιφυλάσσει η εργασία στις σταθερές συγκοινωνίες; Ήταν 16 Νοεμβρίου 2021 όταν ένας εργαζόμενος, μέλος συνεργείου, σκοτώθηκε επειδή όχημα συντήρησης (rail grinder) που χειριζόταν αντιμετώπισε βλάβη στο σύστημα πέδησης, λίγο μετά την Κηφισιά. Αποτέλεσμα ήταν το όχημα να κατρακυλήσει ανεξέλεγκτο μέχρι την Αττική, όπου συγκρούστηκε με σταθμευμένο συρμό, οδηγώντας στον θάνατο τον άτυχο άνδρα. Όσον αφορά το τροχαίο υλικό της Γραμμής 1, η εικόνα μιλάει από μόνη της. Συρμοί πραγματικά «λιωμένοι» και σάπιοι, με μέσο όρο ηλικίας τα 25 με 30 έτη, βανδαλισμένοι με γκράφιτι, αδυνατούν να φέρουν εις πέρας το έργο τους. Η Γραμμή 1 διαθέτει συνολικά 40 συρμούς, από τους οποίους μόνο οι 20 με 24 κυκλοφορούν, με σκοπό, έστω και στο ελάχιστο δυνατόν, να πραγματοποιούνται τα δρομολόγια. Συνακολούθως εξαιτίας της έλλειψης συρμών καθημερινά υπάρχουν  καθυστερήσεις δρομολογίων ( κάθε 7’00 τις ώρες αιχμής) και τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας (κάθε 10’00-15’00). Η τελευταία φορά που στην γραμμή 1 η διέλευση των συρμών πραγματοποιούνταν κάθε  2’ με 3’ λεπτά ήταν κατά την διάρκεια της Ολυμπιάδας της Αθήνας το 2004 όπου και ολοκληρώθηκε και η παραλαβή των πιο «καινούργιων» συρμών 11ης γενιάς. Παρά τις εξαγγελίες για αναβάθμιση των συρμών με την πλήρη ανακαίνιση 14 συρμών 8ης γενιάς ( με έτη κατασκευής 1985-1989) μέσω αντικατάστασης κινητήρων σταθερής τάσης με εναλλασσόμενο ρεύμα, καινούργιο εσωτερικό σαλόνι αναβάθμιση καθισμάτων προσθήκη φωτισμού τύπου led, σύγχρονο σύστημα κλιματισμού κλπ, οι νέοι συρμοί αναμένεται να τεθούν σε κυκλοφορία σταδιακά από το πρώτο εξάμηνο του 2027 και μετά. Ωστόσο ένα ερώτημα που όχι απλά προβληματίζει αλλά τρομάζει το επιβατικό κοινό και τους εργαζόμενους είναι το τι θα συμβεί σε αυτό το μεταβατικό στάδιο καθώς για 1μιση χρόνο σχεδόν το δίκτυο θα συνεχίσει να υπολειτουργεί. Ένα δίκτυο που λειτουργεί «με το ζόρι» Η πραγματικότητα που αποτυπώνεται, με βάση τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, δείχνει ότι το δίκτυο της ΣΤΑΣΥ μόνο ασφαλές δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του News247, στις Γραμμές 2 και 3 του Μετρό, 18 από τους 40 συρμούς που τίθενται στην κυκλοφορία δεν έχουν περάσει την προβλεπόμενη διαδικασία συντήρησης, ενώ μάλιστα 3 συρμοί έχουν ξεπεράσει το όριο προληπτικής συντήρησης κατά 6.700, 6.500 και 6.100 χλμ. αντίστοιχα. Με βάση αυτά τα στοιχεία, 864 τροχοί συρμών αυτή τη στιγμή κινούνται στις ράγες χωρίς την παραμικρή πιστοποίηση ασφαλείας. Αυτή η συστηματική αδιαφορία από τη διοίκηση καθιστά θαύμα το γεγονός ότι δεν έχει παρατηρηθεί κανένας εκτροχιασμός συρμού. Φυσικά, αυτό οφείλεται στις υπεράνθρωπες προσπάθειες των εργαζομένων και των ηλεκτροδηγών να διατηρούν ,έστω και υπό αυτές τις συνθήκες, το δίκτυο λειτουργικό. Παλιές σιδηροτροχιές – Καθυστερήσεις δρομολογίων Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το δίκτυο του Μετρό παραμένει ζωντανό χάρη στους εργαζόμενούς του. Ωστόσο, το τίμημα αυτής της προσπάθειας αποτυπώνεται δυστυχώς στις καθυστερήσεις των δρομολογίων. Το 2000, όταν ξεκίνησε τη λειτουργία του το Μετρό της Αθήνας, η συχνότητα διέλευσης των συρμών από τους σταθμούς ήταν 1’30’’–2’00’’. Το 2025, σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών, η συχνότητα κυμαίνεται στις ώρες αιχμής στα 4’00’’–4’30’’ λεπτά για τις Γραμμές 2 και 3 αντίστοιχα. Αυτό οφείλεται σε έναν κύριο παράγοντα: σύμφωνα με την «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.», τόσο οι συρμοί 1ης γενιάς (Siemens–Alsthom, 1999–2000) όσο και της 2ης (Hyundai Rotem, 2004) και της 3ης (Hyundai Rotem, 2011–2014) διαθέτουν υπηρεσιακή ταχύτητα 80 χλμ./ώρα. Ωστόσο, οι ράγες πάνω στις οποίες κινούνται τα τρένα κυρίως ανάμεσα στους σταθμούς Σεπόλια–Δάφνη (Γραμμή 2) και Μοναστηράκι–Εθνική Άμυνα (Γραμμή 3), έχουν φτάσει το όριο ζωής τους, το οποίο είναι τα 25 έτη, και χρειάζονται άμεσα αντικατάσταση. Παρότι πριν από δύο εβδομάδες ξεκίνησε η διαδικασία συντήρησης στο τμήμα Νέος Κόσμος–Δάφνη, το μεγαλύτερο μέρος του δικτύου παραμένει σε πολύ κακή κατάσταση, και αλίμονο αν περιμένει η ελληνική κοινωνία έως το τέλος του 2026 για την ολοκλήρωση του έργου, που ανέρχεται στα 7,3 εκατομμύρια ευρώ. Τα στοιχεία που πιστοποιούν την μέγιστη ταχύτητα των συρμών σύμφωνα με τις κατασκευάστριες εταιρείες βρίσκονται εδώ Λόγω αυτού, οι συρμοί μειώνουν την υπηρεσιακή τους ταχύτητα από 80 σε 40 χλμ./ώρα και κινούνται πιο αραιά στο δίκτυο, προκειμένου να μην το επιβαρύνουν περαιτέρω. Και έτσι, εκατομμύρια πολίτες ταλαιπωρούνται καθημερινά, ιδιαίτερα τις ώρες αιχμής, και εικόνες όπως η παρακάτω, στο Σύνταγμα στις 8 το πρωί, γίνονται όλο και πιο συχνό φαινόμενο.

Δημοκρατορία: Η Δημοκρατία σε καθεστώς ομηρίας

Δημοκρατορία: Η Δημοκρατία σε καθεστώς ομηρίας Γράφει ο Νίκος Παπαδόπουλος Δημοκρατία για μια ασήμαντη μειοψηφία, δημοκρατία για τους πλούσιους·αυτή είναι η δημοκρατία της καπιταλιστικής κοινωνίας. Β.Ι.Λένιν Η φράση του Λένιν μοιάζει προφητική.Δεν περιγράφει μόνο την εποχή του, αλλά και το δικό μας παρόν.Αυτό που ζούμε σήμερα δεν είναι η Δημοκρατία της ισότητας και της συμμετοχής, αλλά μια Δημοκρατορία:μια Δημοκρατία τυπική, δίχως ουσία, όπου οι θεσμοί υπάρχουν σαν βιτρίνα, ενώ η πραγματική εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια λίγων. Από την Αθήνα στην “αντιπροσώπευση” Η αρχαία Αθήνα αποτέλεσε το λίκνο της Δημοκρατίας.Εκεί οι πολίτες συμμετείχαν άμεσα στη λήψη αποφάσεων: στην Εκκλησία του Δήμου, στη Βουλή, στα δικαστήρια.Η πολιτική ήταν υπόθεση καθημερινή, ζωντανή και συλλογική. Σήμερα η εικόνα έχει αντιστραφεί.Η αντιπροσωπευτική Δημοκρατία κατέληξε να είναι μια διαδικασία όπου οι πολίτες εμφανίζονται κάθε τέσσερα χρόνια για να ρίξουν ένα ψηφοδέλτιο στην κάλπη και ύστερα επιστέφουν στον καναπέ τους.Οι αποφάσεις παίρνονται μακριά τους, χωρίς την συμμετοχή τους και τους παρουσιάζονται ως τετελεσμένα. Έτσι, η φωνή του πολίτη χάνει την αξία της. ΜΜΕ, social media και χειραγώγηση Στην αρχαία Αθήνα υπήρχε η αγορά: ο χώρος της ελεύθερης ανταλλαγής απόψεων. Σήμερα, τον ρόλο αυτόν έχουν τα ΜΜΕ και τα social media.Όμως η λειτουργία τους δεν είναι ουδέτερη. Τα ΜΜΕ δεν “ενημερώνουν”, αλλά καθορίζουν την ατζέντα.Ορίζουν ποιο είναι “το θέμα της ημέρας” και ποια ζητήματα μένουν στην αφάνεια. Τα social media δίνουν την ψευδαίσθηση ελευθερίας, αλλά στην πραγματικότητα πνίγουν τον διάλογο σε έναν ωκεανό παραπληροφόρησης, fake news και φανατισμού.Όπως λέει ο Noam Chomsky: Η συναίνεση κατασκευάζεται – κι εμείς απλώς νομίζουμε πως είμαστε ελεύθεροι. Η Ελληνική πραγματικότητα Στην Ελλάδα, τα σημάδια είναι εμφανή.Η συμμετοχή στις εκλογές φθίνει συνεχώς – στις τελευταίες κάλπες η αποχή ξεπέρασε το 50%.Η εμπιστοσύνη στη Βουλή και στα κόμματα καταγράφεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Πολλοί νέοι θεωρούν ότι η ψήφος τους δεν αλλάζει τίποτα.Όμως, αυτή η μαζική αδιαφορία δεν είναι ουδετερότητα·είναι το οξυγόνο της Δημοκρατορίας.Όταν οι πολίτες σιωπούν, όταν δεν διεκδικούν, τότε οι αποφάσεις παίρνονται χωρίς αυτούς – ή εναντίον τους. Όσο οι οικονομικές ανισότητες βαθαίνουν, τόσο περισσότερο η πολιτική μετατρέπεται σε υπόθεση των λίγων. Η ψευδαίσθηση της Δημοκρατίας. Στην πραγματικότητα, ζούμε σε ένα καθεστώς, όπου η Δημοκρατία είναι το περίβλημα και η Δημοκρατορία η ουσία.Θεσμοί υπάρχουν, εκλογές γίνονται, κόμματα δρουν· αλλά η ουσία έχει απονευρωθεί.Οι πολίτες μετατρέπονται σε θεατές ενός πολιτικού θεάτρου, εν’ω οι αποφάσεις λαμβάνονται από οικονομικά και πολιτικά κέντρα εξουσίας που βρίσκονται έξω από τη σφαίρα της κοινωνίας Ο Adlous Huxley είχε προειδοποιήσει: Η τέλεια δικτατορία θα έχει την εμφάνιση δημοκρατίας.Μια φυλακή χωρίς τοίχους, στην οποία οι κρατούμενοι δεν θα ονειρεύονται να δραπετεύσουν. Ευχαριστώ το Ευ Πολιτεύεσθαι για την παρέμβαση. Βιβλιογραφία: -V.I. Lenin Άπαντα, τ.25 -Noam Chomsky & Edward S.Herman Manufacturing Consent: The Political Enonomy of the mass Media (Pantheon Books,1988) -Colin Crouch, Post – Democracy (Polity Press, 2004) -Adlous Huxley, Brave New World (1932) Η φωτογραφία είναι από την εφημερίδα “Το Βήμα” 28 Φεβρουαρίου 2025, επέτειος του δυστυχήματος στα Τέμπη.

ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Γράφει η Μιχαέλα Κορατζοπούλου Μέσα στο χάος της καθημερινότητας πολλές φορές ξεχνάμε να αναπνεύσουμε, να πατήσουμε το «κουμπί» και να ηρεμήσουμε λίγο το μέσα μας. Πόσο εύκολο είναι, όμως, να ξεχαστούμε και να βρούμε ηρεμία; Μια απάντηση είναι παρατηρώντας την τέχνη γύρω μας! Γιατί υπάρχει παντού! Περπατάμε κάθε μέρα στην τέχνη χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Σκεφτείτε μια μέρα που τρέχατε να προλάβετε μια υποχρέωση, και περάσατε μπροστά από έναν μουσικό του δρόμου. Oι νότες του τραγουδιού πόσο μπορεί να σας ηρέμησαν μέσα στο άγχος; Ίσως, ενώ βιαζόσασταν να σταματήσατε για λίγα λεπτά να ακούσετε αυτό το τραγούδι που σας έφερε τόσες αναμνήσεις στο  μυαλό, ή σκεφτείτε εκείνη την φορά που μπήκατε στο αυτοκίνητο ανοίξατε το ραδιόφωνο και έπαιζε το αγαπημένο σας τραγούδι. Η μουσική λοιπόν είναι μια μορφή τέχνης που ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή μαζί της χωρίς να το καταλαβαίνουμε –ανοίγοντας απλά το κινητό μας, ανοίγοντας απλά το ραδιόφωνο. Περπατάμε λοιπόν μέσα στην τέχνη χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Το βλέμμα μας πέφτει σε μια αφίσα στον τοίχο, σε ένα graffiti που μας κάνει να χαμογελάσουμε ή να προβληματιστούμε. Εδώ συναντάμε την τέχνη της γραφιστικής και της ζωγραφικής. Τα χρώματα που έχουν χρησιμοποιηθεί , η έμπνευση πίσω από ένα εικαστικό ή μια ζωγραφιά μας φέρνουν σε επαφή με την καλλιτεχνική ματιά ενός άλλου ανθρώπου. Η τέχνη συνδέει, συνδέει ανθρώπους, συνδέει συναισθήματα, δημιουργεί γέφυρες επικοινωνίας . Για να καταλάβω τι σημαίνει τέχνη για τους γύρω μου, έκανα μια ερώτηση στις φίλες μου: «Τι είναι για σένα τέχνη;»Η πρώτη φωτογραφία που έλαβα έδειχνε τη θάλασσα.Ύστερα, μια άλλη φίλη μου έστειλε έναν κήπο με λουλούδια.Μπορεί η φύση να θεωρηθεί τέχνη;Γιατί όχι;Πόσες φορές έχουμε δει ένα τοπίο και έχουμε πει: «Είναι λες και βρίσκομαι μέσα σε έναν πίνακα»; Λίγο αργότερα, έλαβα ακόμη μια φωτογραφία —ένα φλιτζάνι καφέ.Μπορεί ο καφές να θεωρηθεί τέχνη;Και πάλι… γιατί όχι;Για πολλούς ανθρώπους, ο καφές είναι κάτι παραπάνω από ένα ρόφημα. Είναι ιεροτελεστία, μια στιγμή που χρειάζονται μέσα στην ημέρα τους.Και, σκεφτείτε, πόσες φορές έχουμε δοκιμάσει κάτι που μας αρέσει και έχουμε πει: «Αυτό είναι τέχνη!»Το ίδιο ισχύει και για το φαγητό. Όπως μου είπε μία φίλη: «Η γεύση είναι τέχνη!» — και έχει δίκιο, αφού δεν είναι λίγοι οι σεφ που δημιουργούν πιάτα τόσο όμορφα, που μοιάζουν με έργα τέχνης. Κι αν το καλοσκεφτούμε, ακόμη και το σπίτι μας μπορεί να είναι τέχνη. Ο τρόπος που το διακοσμούμε , που επιλέγουμε χρώματα, έπιπλα και αντικείμενα, είναι μια δική μας μορφή έκφρασης.Αλλά ας μην πάμε μακριά: Εμείς οι ίδιοι μπορούμε να είμαστε τέχνη, από το πώς συνδυάζουμε τα ρούχα μας μέχρι τον τρόπο που εκφραζόμαστε. Για μένα προσωπικά, όταν ακούω τη λέξη «τέχνη», το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι το θέατρο. Οι ρόλοι, οι σχέσεις, η ενδυματολογία, τα σκηνικά — όλα αυτά, για μένα, είναι ο ορισμός της τέχνης. Το θέατρο γεννά συναισθήματα, μας διδάσκει, μας προβληματίζει και μας ταξιδεύει. Είναι μια μορφή τέχνης που αναζητάμε συνειδητά, γιατί μας αγγίζει βαθιά. Σε αυτήν εδώ τη στήλη, λοιπόν, όλα θα περιστρέφονται γύρω από την τέχνη.Γιατί αυτή η στήλη είναι εδώ για να μας θυμίζει πως περπατάμε καθημερινά μέσα στην τέχνη, χωρίς να το καταλαβαίνουμε ή ίσως και να το καταλαβαίνουμε.