Περί της κεντροαριστεράς ο λόγος. Όρια, προκλήσεις, ευκαιρίες
Περί της κεντροαριστεράς ο λόγος. Όρια, προκλήσεις, ευκαιρίες. Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά Η έμπνευση για το παρόν άρθρο προέκυψε από συζήτηση με τον καθηγητή Δημόσιας Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου, Χάρη Αθανασιάδη, γύρω από τη ρευστότητα του σύγχρονου πολιτικού σκηνικού και τις ανακατατάξεις στον χώρο της κεντροαριστεράς, τον οποίο ευχαριστώ θερμά για τα γόνιμα ερεθίσματα και τις παρατηρήσεις του. Το πολιτικό σκηνικό βρίσκεται σε φάση παρατεταμένης και εντεινόμενης ρευστότητας, πρωτίστως στο φάσμα της κεντροαριστεράς αλλά και της άκρας δεξιάς. Από τα νέα εγχειρήματα ξεχωρίζουν η πιθανή επάνοδος του Τσίπρα, η εξίσου πιθανή κίνηση Καρυστιανού και το αναμενόμενο κόμμα Σαμαρά. Από τα παλαιά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίμονη στασιμότητα του ΠΑΣΟΚ. Στο ήδη ρευστό πολιτικό σκηνικό προστίθεται και το ενδεχόμενο ίδρυσης κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, το οποίο, εφόσον υλοποιηθεί, θα συνιστά ευθεία αμφισβήτηση της πολιτικής και ιδεολογικής ηγεμονίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στον χώρο της δεξιάς. Ένα τέτοιο εγχείρημα δύσκολα μπορεί να διεκδικήσει κυβερνητική προοπτική, μπορεί όμως να προκαλέσει ουσιαστική φθορά στη Νέα Δημοκρατία, αποσπώντας ψηφοφόρους που αποδοκιμάζουν τον τεχνοκρατικό και κεντρώο προσανατολισμό της σημερινής ηγεσίας. Η απήχησή του θα εξαρτηθεί λιγότερο από τη συγκρότηση ενός συνεκτικού προγράμματος και περισσότερο από το αν θα καταφέρει να κεφαλαιοποιήσει τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια για ζητήματα θεσμών, διαφάνειας και κοινωνικών ανισοτήτων, μετατρέποντάς την σε πολιτική πίεση προς το Μαξίμου. Η είσοδος της Καρυστιανού στην πολιτική σκηνή διαθέτει, αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, σημαντική προοπτική. Είναι αλήθεια πως εδράζεται σε ένα υπαρκτό κοινωνικό συναίσθημα: την κόπωση από το παραδοσιακό πολιτικό προσωπικό, την απαίτηση για ηθική ανανέωση και την αναζήτηση κάποιας απροσδιόριστης “αυθεντικής” εκπροσώπησης. Ωστόσο, το μήνυμά του παραμένει ακόμη θολό ενώ η δυνατότητα στελέχωσης και πολιτικής συγκρότησης είναι αβέβαιη. Σε κάθε περίπτωση τα προσωποκεντρικά εγχειρήματα που δεν πλαισιώνονται από άτομα με πολιτική επάρκεια, κοινωνική γείωση και θεσμική εμπειρία, δύσκολα αντέχουν στον χρόνο. Προς το παρόν, η Καρυστιανού ευνοείται από την πολιτική ασάφεια. Όσο η ιδεολογική ταυτότητα της παραμένει θολή, λειτουργεί ως «δοχείο προσδοκιών» για ετερόκλητα ακροατήρια. Σε αυτή την περίπτωση, ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της: όσο πιο κοντά στις εκλογές ιδρύσει κόμμα, τόσο μεγαλύτερο ποσοστό μπορεί να αποσπάσει, αξιοποιώντας το ηθικό πλεονέκτημα που απόκτησε ως το πρόσωπο των Τεμπών. Αντιθέτως, όσο ξεκαθαρίζει το ιδεολογικό της στίγμα (υπάρχουν ενδείξεις για δεξιά απόκλιση), τόσο αναπόφευκτα θα αρχίσει να χάνει πόντους, καθώς θα αποστασιοποιούνται τμήματα του κεντροαριστερού ακροατηρίου που είχαν προβάλει πάνω της διαφορετικές προσδοκίες. Ανάμεσα στον Τσίπρα και στην Καρυστιανού, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει από οριστική καθήλωση. Παρά τις προσπάθειες ανασύνταξης που έκανε όσο ο ΣΥΡΙΖΑ εξαερωνόταν, η εκλογική του επιρροή παρέμεινε στη ζώνη του 12%. Με τέτοιο ποσοστό εξασφαλίζει την πολιτική επιβίωση, αλλά όχι τον ηγεμονικό ρόλο στον χώρο της κεντροαριστεράς. Η αδυναμία του να εκφράσει πειστικά μια σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία το καθιστά ευάλωτο στις πρωτοβουλίες Τσίπρα και Καρυστιανού. Ιδιαιτέρως του Αλέξη Τσίπρα, το κόμμα του οποίου, εάν ιδρυθεί, είναι πολύ πιθανό πως θα αφομοιώσει τα κόμματα που προήλθαν από τον παλιό ενιαίο ΣΥΡΙΖΑ (Πλεύση Ελευθερίας, Κίνημα Δημοκρατίας, Νέα Αριστερά και τον εναπομείναντα ΣΥΡΙΖΑ), αλλά θα τραβήξει ενδεχομένως και ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα προσπεράσει δημοσκοπικά το ΠΑΣΟΚ, αν δηλαδή καταστεί αυτό ο κεντρικός πόλος που θα υποδεχθεί την δυσαρέσκεια των πολιτών από τη διαφθορά, την ακρίβεια και την ατιμωρησία. Η απάντηση θα εξαρτηθεί κυρίως από δυο παράγοντες, κανένας από τους οποίους δεν εξαρτάται από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ. Ο πρώτος και πιο σημαντικός είναι η δυναμική της Καρυστιανού. Αν παραμείνει στα τωρινά δημοσκοπικά όταν ξεκαθαρίσει ο ιδεολογικός της προσανατολισμός. Ο δεύτερος από τον ίδιο τον Τσίπρα. Αν καταφέρει να πείσει πως δεν αφήνεται σε μια απλή κεντρώα ολίσθηση αλλά φέρνει μια νέα πολιτική πρόταση που απαντάει στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες. Εν κατακλείδι, ο χώρος της κεντροαριστεράς βρίσκεται μπροστά σε ένα ευρύ φάσμα ενδεχομένων. Η πολυδιάσπαση είναι κρίση για τον χώρο και ταυτόχρονα ευκαιρία για τους νέους παίκτες. Κάποιοι από αυτούς ίσως ξεχωρίσουν, αλλά χωρίς σαφή ιδεολογικό στίγμα, αξιόπιστο πολιτικό προσωπικό και πειστικό αφήγημα εξουσίας, μάλλον θα αποδειχθούν παροδικά φαινόμενα.
ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ
ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Χρόνος Ανάγνωσης: 1 λεπτό Σας προσκαλούμε να συμμετάσχετε στην έρευνα «Ψηφιακές υπηρεσίες, τεχνολογία και πολιτικές στάσεις των πολιτών», που διεξάγει ομάδα φοιτητών του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ στα πλαίσια του μαθήματος “Θέματα Εφαρμοσμένης Πολιτικής Ανάλυσης”. Η έρευνα εξετάζει σημαντικές πτυχές της σχέσης των πολιτών με την τεχνολογία, τις ψηφιακές εφαρμογές και τις πολιτικές διαδικασίες αλλά και την στάση των κομμάτων απέναντι στις νέες τεχνολογίες. Η έρευνα περιλαμβάνει ενότητες σχετικά με: Η συμμετοχή σας είναι ανώνυμη και δεν απαιτεί πάνω από λίγα λεπτά. Δείτε το ερωτηματολόγιο και απαντήστε το ΕΔΩ.
Οι Σταθερές Συγκοινωνίες «τρίζουν» – Ένα δί κτυο στα όρια: παλιοί συρμοί, ασυντήρητες σιδηροτροχιές και ένας ακόμη θάνατος που δεν πρέπει να ξεχαστεί…
Οι Σταθερές Συγκοινωνίες «τρίζουν» Ένα δίκτυο στα όρια: παλιοί συρμοί, ασυντήρητες σιδηροτροχιές και ένας ακόμη θάνατος που δεν πρέπει να ξεχαστεί… Χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά Γράφει ο Κωνσταντίνος-Μάριος Ρηγόπουλος Η πολύπαθη Γραμμή 1 Ο θάνατος ενός ακόμη εργαζομένου στο αμαξοστάσιο της ΣΤΑΣΥ το πρωί της Τετάρτης 26 Νοεμβρίου δεν πρέπει να εκληφθεί ως δυσάρεστη έκπληξη. Δεν ήταν ένα ακόμη κοινό εργατικό ατύχημα, αλλά η κορύφωση μιας συστηματικής εγκατάλειψης και φθοράς των σταθερών συγκοινωνιών της Αθήνας, που εδώ και χρόνια εργαζόμενοι, επιβάτες, αλλά και τα ίδια τα περιστατικά αναδεικνύουν καθημερινά. Ο τραγικός θάνατος του αρχιτεχνίτη, που κατέληξε στο Τζάνειο μετά από την καταπλάκωσή του από βαρύ φορτίο, πυροδότησε έκτακτη στάση εργασίας σε Μετρό, Ηλεκτρικό και Τραμ. Ωστόσο, σε πόσες ακόμη απεργιακές κινητοποιήσεις πρέπει να προβούν οι εργαζόμενοι της ΣΤΑΣΥ, προκειμένου να γίνει αντιληπτή η επικινδυνότητα που επιφυλάσσει η εργασία στις σταθερές συγκοινωνίες; Ήταν 16 Νοεμβρίου 2021 όταν ένας εργαζόμενος, μέλος συνεργείου, σκοτώθηκε επειδή όχημα συντήρησης (rail grinder) που χειριζόταν αντιμετώπισε βλάβη στο σύστημα πέδησης, λίγο μετά την Κηφισιά. Αποτέλεσμα ήταν το όχημα να κατρακυλήσει ανεξέλεγκτο μέχρι την Αττική, όπου συγκρούστηκε με σταθμευμένο συρμό, οδηγώντας στον θάνατο τον άτυχο άνδρα. Όσον αφορά το τροχαίο υλικό της Γραμμής 1, η εικόνα μιλάει από μόνη της. Συρμοί πραγματικά «λιωμένοι» και σάπιοι, με μέσο όρο ηλικίας τα 25 με 30 έτη, βανδαλισμένοι με γκράφιτι, αδυνατούν να φέρουν εις πέρας το έργο τους. Η Γραμμή 1 διαθέτει συνολικά 40 συρμούς, από τους οποίους μόνο οι 20 με 24 κυκλοφορούν, με σκοπό, έστω και στο ελάχιστο δυνατόν, να πραγματοποιούνται τα δρομολόγια. Συνακολούθως εξαιτίας της έλλειψης συρμών καθημερινά υπάρχουν καθυστερήσεις δρομολογίων ( κάθε 7’00 τις ώρες αιχμής) και τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας (κάθε 10’00-15’00). Η τελευταία φορά που στην γραμμή 1 η διέλευση των συρμών πραγματοποιούνταν κάθε 2’ με 3’ λεπτά ήταν κατά την διάρκεια της Ολυμπιάδας της Αθήνας το 2004 όπου και ολοκληρώθηκε και η παραλαβή των πιο «καινούργιων» συρμών 11ης γενιάς. Παρά τις εξαγγελίες για αναβάθμιση των συρμών με την πλήρη ανακαίνιση 14 συρμών 8ης γενιάς ( με έτη κατασκευής 1985-1989) μέσω αντικατάστασης κινητήρων σταθερής τάσης με εναλλασσόμενο ρεύμα, καινούργιο εσωτερικό σαλόνι αναβάθμιση καθισμάτων προσθήκη φωτισμού τύπου led, σύγχρονο σύστημα κλιματισμού κλπ, οι νέοι συρμοί αναμένεται να τεθούν σε κυκλοφορία σταδιακά από το πρώτο εξάμηνο του 2027 και μετά. Ωστόσο ένα ερώτημα που όχι απλά προβληματίζει αλλά τρομάζει το επιβατικό κοινό και τους εργαζόμενους είναι το τι θα συμβεί σε αυτό το μεταβατικό στάδιο καθώς για 1μιση χρόνο σχεδόν το δίκτυο θα συνεχίσει να υπολειτουργεί. Ένα δίκτυο που λειτουργεί «με το ζόρι» Η πραγματικότητα που αποτυπώνεται, με βάση τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, δείχνει ότι το δίκτυο της ΣΤΑΣΥ μόνο ασφαλές δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του News247, στις Γραμμές 2 και 3 του Μετρό, 18 από τους 40 συρμούς που τίθενται στην κυκλοφορία δεν έχουν περάσει την προβλεπόμενη διαδικασία συντήρησης, ενώ μάλιστα 3 συρμοί έχουν ξεπεράσει το όριο προληπτικής συντήρησης κατά 6.700, 6.500 και 6.100 χλμ. αντίστοιχα. Με βάση αυτά τα στοιχεία, 864 τροχοί συρμών αυτή τη στιγμή κινούνται στις ράγες χωρίς την παραμικρή πιστοποίηση ασφαλείας. Αυτή η συστηματική αδιαφορία από τη διοίκηση καθιστά θαύμα το γεγονός ότι δεν έχει παρατηρηθεί κανένας εκτροχιασμός συρμού. Φυσικά, αυτό οφείλεται στις υπεράνθρωπες προσπάθειες των εργαζομένων και των ηλεκτροδηγών να διατηρούν ,έστω και υπό αυτές τις συνθήκες, το δίκτυο λειτουργικό. Παλιές σιδηροτροχιές – Καθυστερήσεις δρομολογίων Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το δίκτυο του Μετρό παραμένει ζωντανό χάρη στους εργαζόμενούς του. Ωστόσο, το τίμημα αυτής της προσπάθειας αποτυπώνεται δυστυχώς στις καθυστερήσεις των δρομολογίων. Το 2000, όταν ξεκίνησε τη λειτουργία του το Μετρό της Αθήνας, η συχνότητα διέλευσης των συρμών από τους σταθμούς ήταν 1’30’’–2’00’’. Το 2025, σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών, η συχνότητα κυμαίνεται στις ώρες αιχμής στα 4’00’’–4’30’’ λεπτά για τις Γραμμές 2 και 3 αντίστοιχα. Αυτό οφείλεται σε έναν κύριο παράγοντα: σύμφωνα με την «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.», τόσο οι συρμοί 1ης γενιάς (Siemens–Alsthom, 1999–2000) όσο και της 2ης (Hyundai Rotem, 2004) και της 3ης (Hyundai Rotem, 2011–2014) διαθέτουν υπηρεσιακή ταχύτητα 80 χλμ./ώρα. Ωστόσο, οι ράγες πάνω στις οποίες κινούνται τα τρένα κυρίως ανάμεσα στους σταθμούς Σεπόλια–Δάφνη (Γραμμή 2) και Μοναστηράκι–Εθνική Άμυνα (Γραμμή 3), έχουν φτάσει το όριο ζωής τους, το οποίο είναι τα 25 έτη, και χρειάζονται άμεσα αντικατάσταση. Παρότι πριν από δύο εβδομάδες ξεκίνησε η διαδικασία συντήρησης στο τμήμα Νέος Κόσμος–Δάφνη, το μεγαλύτερο μέρος του δικτύου παραμένει σε πολύ κακή κατάσταση, και αλίμονο αν περιμένει η ελληνική κοινωνία έως το τέλος του 2026 για την ολοκλήρωση του έργου, που ανέρχεται στα 7,3 εκατομμύρια ευρώ. Τα στοιχεία που πιστοποιούν την μέγιστη ταχύτητα των συρμών σύμφωνα με τις κατασκευάστριες εταιρείες βρίσκονται εδώ Λόγω αυτού, οι συρμοί μειώνουν την υπηρεσιακή τους ταχύτητα από 80 σε 40 χλμ./ώρα και κινούνται πιο αραιά στο δίκτυο, προκειμένου να μην το επιβαρύνουν περαιτέρω. Και έτσι, εκατομμύρια πολίτες ταλαιπωρούνται καθημερινά, ιδιαίτερα τις ώρες αιχμής, και εικόνες όπως η παρακάτω, στο Σύνταγμα στις 8 το πρωί, γίνονται όλο και πιο συχνό φαινόμενο.
ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ
ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Γράφει η Μιχαέλα Κορατζοπούλου Μέσα στο χάος της καθημερινότητας πολλές φορές ξεχνάμε να αναπνεύσουμε, να πατήσουμε το «κουμπί» και να ηρεμήσουμε λίγο το μέσα μας. Πόσο εύκολο είναι, όμως, να ξεχαστούμε και να βρούμε ηρεμία; Μια απάντηση είναι παρατηρώντας την τέχνη γύρω μας! Γιατί υπάρχει παντού! Περπατάμε κάθε μέρα στην τέχνη χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Σκεφτείτε μια μέρα που τρέχατε να προλάβετε μια υποχρέωση, και περάσατε μπροστά από έναν μουσικό του δρόμου. Oι νότες του τραγουδιού πόσο μπορεί να σας ηρέμησαν μέσα στο άγχος; Ίσως, ενώ βιαζόσασταν να σταματήσατε για λίγα λεπτά να ακούσετε αυτό το τραγούδι που σας έφερε τόσες αναμνήσεις στο μυαλό, ή σκεφτείτε εκείνη την φορά που μπήκατε στο αυτοκίνητο ανοίξατε το ραδιόφωνο και έπαιζε το αγαπημένο σας τραγούδι. Η μουσική λοιπόν είναι μια μορφή τέχνης που ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή μαζί της χωρίς να το καταλαβαίνουμε –ανοίγοντας απλά το κινητό μας, ανοίγοντας απλά το ραδιόφωνο. Περπατάμε λοιπόν μέσα στην τέχνη χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Το βλέμμα μας πέφτει σε μια αφίσα στον τοίχο, σε ένα graffiti που μας κάνει να χαμογελάσουμε ή να προβληματιστούμε. Εδώ συναντάμε την τέχνη της γραφιστικής και της ζωγραφικής. Τα χρώματα που έχουν χρησιμοποιηθεί , η έμπνευση πίσω από ένα εικαστικό ή μια ζωγραφιά μας φέρνουν σε επαφή με την καλλιτεχνική ματιά ενός άλλου ανθρώπου. Η τέχνη συνδέει, συνδέει ανθρώπους, συνδέει συναισθήματα, δημιουργεί γέφυρες επικοινωνίας . Για να καταλάβω τι σημαίνει τέχνη για τους γύρω μου, έκανα μια ερώτηση στις φίλες μου: «Τι είναι για σένα τέχνη;»Η πρώτη φωτογραφία που έλαβα έδειχνε τη θάλασσα.Ύστερα, μια άλλη φίλη μου έστειλε έναν κήπο με λουλούδια.Μπορεί η φύση να θεωρηθεί τέχνη;Γιατί όχι;Πόσες φορές έχουμε δει ένα τοπίο και έχουμε πει: «Είναι λες και βρίσκομαι μέσα σε έναν πίνακα»; Λίγο αργότερα, έλαβα ακόμη μια φωτογραφία —ένα φλιτζάνι καφέ.Μπορεί ο καφές να θεωρηθεί τέχνη;Και πάλι… γιατί όχι;Για πολλούς ανθρώπους, ο καφές είναι κάτι παραπάνω από ένα ρόφημα. Είναι ιεροτελεστία, μια στιγμή που χρειάζονται μέσα στην ημέρα τους.Και, σκεφτείτε, πόσες φορές έχουμε δοκιμάσει κάτι που μας αρέσει και έχουμε πει: «Αυτό είναι τέχνη!»Το ίδιο ισχύει και για το φαγητό. Όπως μου είπε μία φίλη: «Η γεύση είναι τέχνη!» — και έχει δίκιο, αφού δεν είναι λίγοι οι σεφ που δημιουργούν πιάτα τόσο όμορφα, που μοιάζουν με έργα τέχνης. Κι αν το καλοσκεφτούμε, ακόμη και το σπίτι μας μπορεί να είναι τέχνη. Ο τρόπος που το διακοσμούμε , που επιλέγουμε χρώματα, έπιπλα και αντικείμενα, είναι μια δική μας μορφή έκφρασης.Αλλά ας μην πάμε μακριά: Εμείς οι ίδιοι μπορούμε να είμαστε τέχνη, από το πώς συνδυάζουμε τα ρούχα μας μέχρι τον τρόπο που εκφραζόμαστε. Για μένα προσωπικά, όταν ακούω τη λέξη «τέχνη», το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι το θέατρο. Οι ρόλοι, οι σχέσεις, η ενδυματολογία, τα σκηνικά — όλα αυτά, για μένα, είναι ο ορισμός της τέχνης. Το θέατρο γεννά συναισθήματα, μας διδάσκει, μας προβληματίζει και μας ταξιδεύει. Είναι μια μορφή τέχνης που αναζητάμε συνειδητά, γιατί μας αγγίζει βαθιά. Σε αυτήν εδώ τη στήλη, λοιπόν, όλα θα περιστρέφονται γύρω από την τέχνη.Γιατί αυτή η στήλη είναι εδώ για να μας θυμίζει πως περπατάμε καθημερινά μέσα στην τέχνη, χωρίς να το καταλαβαίνουμε ή ίσως και να το καταλαβαίνουμε.
Σε αυτή την μηχανή…
Σε αυτή την μηχανή… Γράφει ο Γιώργος Τασιόπουλος Τις τελευταίες μέρες, περνάνε από το μυαλό μου αρκετές σκέψεις όσον αφορά τον κόσμο γύρω μας. Ένα από τα επίκαιρα θέματα των ημερών μας είναι η γενοκτονία στη Γάζα. Έχουμε ακούσει και δει πολλά, τα οποία θεωρώ ότι είναι άξια ανάλυσης. Ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ανακοίνωσε μέσω κοινωνικών δικτύων στις 24 Ιουλίου ότι η χώρα του θα αναγνωρίσει το κράτος της Παλαιστίνης στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον επερχόμενο Σεπτέμβριο. Όπως γίνεται αντιληπτό, η συγκεκριμένη κίνηση αποτελεί μια πολύ σημαντική εξέλιξη για την επικρατούσα κατάσταση, η οποία ενδέχεται να επιφέρει αλλαγές στις πολιτικές κι άλλων κρατών για το ζήτημα, καθώς η Γαλλία είναι χώρα του G7 και μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Και πράγματι, μόλις χθες είδαμε μια αλλαγή κατεύθυνσης από την Βρετανία, η οποία όμως είναι βαθιά προβληματική… Γιατί; Ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, ανακοίνωσε, χθες, στις 29 Ιουλίου, ότι η χώρα του θα αναγνωρίσει την Παλαιστίνη ως κράτος αν η Ισραηλινή κυβέρνηση δεν λάβει ουσιαστικά μέτρα για να τερματίσει την άθλια κατάσταση στη Γάζα, καταλήξει σε εκεχειρία, καταστήσει σαφές ότι δεν θα υπάρξει προσάρτηση στη Δυτική Όχθη και δεσμευτεί σε μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική διαδικασία που θα οδηγήσει σε μια λύση δύο κρατών. Θα μπορούσε λοιπόν, να κριθεί αντιφατική αυτή η δήλωση καθώς το δικαίωμα ενός λαού στην αυτοδιάθεση και στην αναγνώριση δεν γίνεται να εξαρτάται από τις πράξεις του καταπιεστή του. Όπως καταλαβαίνουμε, αυτό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί διπλωματία και η ειρήνη δεν μπορεί να επιδιωχθεί με εκβιασμούς. Δεν γίνεται μια χώρα με μεγαλύτερη ισχύ να εμποδίζει ή να καθυστερεί την ύπαρξη μιας άλλης. Στη συνέχεια, θα ήθελα να αναφερθώ σε σχόλια ορισμένων οι οποίοι λένε να μιλάμε για την Κύπρο. Γιατί πρέπει το σύνθημα Λευτεριά στη Παλαιστίνη να αναιρεί το Λευτεριά στη Κύπρο; Το σύνθημα της Παλαιστίνης, αυτή τη στιγμή, εκπροσωπεί όλους τους καταπιεσμένους λαούς κι ο σκοπός του είναι να μπει επιτέλους ένα τέλος στην γενοκτονία και να μη ξανασυμβεί σε κανέναν λαό. Μιλάμε λοιπόν για την Παλαιστίνη επειδή εκεί, τη στιγμή που γράφεται αυτό το άρθρο, υπάρχουν σκελετωμένα παιδιά τα οποία πεθαίνουν από την πείνα. Όμως, κάποιες φορές είναι ολοφάνερο ότι όσοι μας λένε να μιλήσουμε για την Κύπρο τώρα, ουσιαστικά μας λένε έμμεσα να μη μιλάμε για την Παλαιστίνη, το οποίο είναι άκρως υποκριτικό. Πώς φαίνεται αυτό; Πριν τρία χρόνια η Ουκρανία δέχτηκε εισβολή και η Ελληνική κυβέρνηση προσέφερε χρήματα, πολιτική στήριξη κι όπλα. Τότε, κανείς δεν ανέφερε για την εισβολή στην Κύπρο. Και κανείς από αυτούς που φωνάζουν για την Κύπρο δεν βγαίνει κάθε μέρα στο Σύνταγμα να ζητήσει και να απαιτήσει από την κυβέρνηση και την διεθνή κοινότητα Λευτεριά στη Κύπρο. Γιατί άραγε; Επειδή καλλιεργείται ρατσισμός, εθνικισμός και επιλεκτική ευαισθησία από διάφορα μέσα προπαγάνδας, γεγονός το οποίο θεωρώ ότι είναι απαράδεκτο να συμβαίνει από Έλληνες πολίτες, ενώ έχουμε νιώσει βαθιά στο πετσί μας ως λαός τι σημαίνει γενοκτονία, ξεριζωμός, προσφυγιά και πόλεμος. Ας δώσουμε μια ευκαιρία στην ειρήνη. Χωρίς να κοιτάμε θρησκείες, χρώμα ή εμφάνιση. Εξάλλου, είμαστε όλοι πολίτες αυτού του πλανήτη κι αυτό που μας κάνει ανθρώπους δεν είναι τίποτα άλλο πέρα την ανθρωπιά. Πηγές: iefimerida.gr, Ertnews, Al Jazeera, Euronews
Τουρκική Εισβολή στην Κύπρο: Μια Πληγή που Παραμένει Ανοιχτή
Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Η 20η Ιουλίου είναι μια μέρα θλίψης και προβληματισμού για τον ελληνισμό. Σαν σήμερα, το 1974, ξεκίνησε η τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο, ένα γεγονός που άλλαξε για πάντα την ιστορία του νησιού και των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η επέμβαση αυτή είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες νεκρούς, αγνοούμενους και πρόσφυγες, ενώ η Κύπρος παραμένει μέχρι σήμερα μοιρασμένη. Η τουρκική εισβολή έγινε με αφορμή το πραξικόπημα που είχε προηγηθεί λίγες ημέρες πριν, από την ελληνική χούντα και την ΕΟΚΑ εναντίον του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Σκοπός του πραξικοπήματος ήταν η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, κάτι που δημιούργησε ένταση στην περιοχή. Η Τουρκία, επικαλούμενη το ρόλο της ως εγγυήτρια δύναμη βάσει των Συμφωνιών της Ζυρίχης και του Λονδίνου, εισέβαλε στο νησί με στρατιωτικές δυνάμεις. Η επιχείρηση, γνωστή ως «Αττίλας», είχε ως αποτέλεσμα τον έλεγχο του 37% περίπου του κυπριακού εδάφους από την Τουρκία, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός. Μέχρι και τώρα, η χώρα παραμένει διαιρεμένη. Το βόρειο μέρος του νησιού ελέγχεται από το ψευδοκράτος της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», το οποίο αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία, ενώ ποσοστιαία, 82% του νησιού αποτελείται από ελληνοκυπρίους και το υπόλοιπο 18% από τουρκοκυπρίους. Σήμερα, 51 χρόνια αργότερα, οι συνέπειες της εισβολής είναι ακόμη ορατές. Χιλιάδες πρόσφυγες δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους, εκατοντάδες οικογένειες αγνοούν την τύχη των συγγενών τους, ενώ η διχοτόμηση έχει επηρεάσει βαθιά το πολιτικό, κοινωνικό και πολιτισμικό τοπίο της Κύπρου. Το Κυπριακό Ζήτημα παραμένει ένα άλυτο διεθνές πρόβλημα, και η ανάγκη για δίκαιη και βιώσιμη λύση είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Για τις νέες γενιές, η μνήμη αυτού του γεγονότος δεν είναι μόνο ιστορική, αλλά ταυτόχρονα και πολιτική ευθύνη. Η μελέτη της ιστορίας, όσο δύσκολη κι αν είναι, μας δίνει τη δύναμη να κατανοούμε το παρόν και να χτίζουμε ένα καλύτερο μέλλον. Η τραγωδία της Κύπρου μάς υπενθυμίζει ότι η ειρήνη, η δημοκρατία και η δικαιοσύνη δεν είναι δεδομένες ακόμα και μισό αιώνα αργότερα. Απαιτούν διαρκή προσπάθεια, γνώση και ενεργούς πολίτες. Ως νέα γενιά, δεν κουβαλάμε ευθύνη για τα λάθη του παρελθόντος, όμως έχουμε τη δύναμη – και το χρέος – να μη τα επαναλάβουμε. Με σεβασμό στη μνήμη, με πίστη στον διάλογο και με όπλο την εκπαίδευση, μπορούμε να διεκδικήσουμε έναν κόσμο πιο ενωμένο, πιο ειρηνικό και πιο ανθρώπινο. Γιατί τελικά, η ελπίδα γεννιέται εκεί που η μνήμη συναντά τη δράση.
Capital Controls: “Μαύρη Επέτειος” 10 χρόνων
Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Στις 28 Ιουνίου πριν από δέκα χρόνια, τα capital controls ήρθαν απρόσμενα στην ελληνική κοινωνία. Οι τράπεζες έκλεισαν, τα ΑΤΜ έδιναν σταγόνες μετρητών, και μια ολόκληρη χώρα κρατούσε την ανάσα της μπροστά στο ενδεχόμενο να βρεθεί εκτός Ευρωζώνης. Για εμάς όμως, που τότε ήμασταν παιδιά ή έφηβοι, δεν ήταν απλά ένα οικονομικό γεγονός. Ήταν ένα σημείο καμπής. Ήταν η στιγμή που μάθαμε ότι ακόμη και οι πιο βασικές σταθερές μπορούν να καταρρεύσουν, ανεξάρτητα από τη δική μας καθημερινότητα. Το 2015 δεν ήταν μόνο μια σύγκρουση κυβέρνησης–θεσμών. Ήταν κορύφωση παθογενειών. Η πολιτική ανευθυνότητα, η χαμηλή θεσμική αντοχή, ακόμη και το ίδιο το σύστημα όπως ήταν χτισμένο, αποτέλεσαν το κερασάκι στην τούρτα για την άσχημη οικονομική και κοινωνική κατάσταση που επικρατούσε ήδη στην Ελλάδα. Και μέσα σε όλα αυτά, μια κοινωνία που δίσταζε να κοιταχτεί στον καθρέφτη. Δέκα χρόνια μετά, οι τραπεζικοί περιορισμοί έχουν αρθεί, αλλά η εμπιστοσύνη δεν έχει πλήρως αποκατασταθεί. Όχι μόνο προς το τραπεζικό σύστημα –και κατ’ επέκταση τα τραπεζικά ιδρύματα– αλλά και προς το ίδιο το κράτος, την πολιτική, τους θεσμούς. Κι αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο κεφάλαιο κατά τη διαδικασία “ανάρρωσης” και ανάκαμψης από την κρίση. Μια μάζα πολιτών αβέβαιη για το τι της ξημερώνει, ανήμπορη να σταθεί απέναντι στις δυσκολίες της καθημερινότητας και με την πλειοψηφία να συγκρίνει,να αναλύει τα μνημόνια και τις κρίσεις, υπολογίζοντας τις συνέπειες στο σήμερα. Αλλά ας μη ξεχνάμε ότι η εμπειρία αυτή, για εμάς, τη γενιά που μεγάλωσε μέσα στην κρίση, είναι και εργαλείο πολιτικής-και όχι μόνο- αφύπνισης. Μας έμαθε να αμφισβητούμε το αυτονόητο, να απαιτούμε τεκμηριωμένη πολιτική. Μας έκανε πιο καχύποπτους αλλά και πιο έτοιμους. Γιατί, όταν έχεις δει την κατάρρευση βιώνοντάς την βαθιά, μπορείς και να τη σταματήσεις, αν έχεις γνώση και πολιτική συνείδηση. Ως γνωστόν, αν και η ιστορία επαναλαμβάνεται, όσοι δε τη γνωρίζουν, πέφτουν στην ίδια λούπα. Έτσι, γνωρίζοντας καλά τον αντίκτυπο της συγκεκριμένης ιστορίας, η νέα γενιά απαιτεί σταθερότητα και αναζητεί ειλικρίνεια και λύσεις με στόχο την αλλαγή. Άλλωστε, με μια ακόμη κρίση στα σκαριά, εκείνη του κορονοϊού, η γενιά αυτή έχει κατακερματιστεί τόσο οικονομικά,κοινωνικά, όσο και ηθικά. Το ζήτημα στις μέρες μας, δεν είναι ο φόβος να μην ξανασυμβεί. Είναι να διαμορφώσουμε μια πολιτική και οικονομική κουλτούρα που δεν θα αφήνει περιθώριο να ξανασυμβεί. Με ισχυρούς θεσμούς, οικονομική παιδεία και μια γενιά που δεν συμβιβάζεται με εύκολες υποσχέσεις και λόγια του αέρα. Γιατί σίγουρα, αν κάτι μας άφησαν τα capital controls, δεν είναι μόνο πληγές, αλλά κυρίως η ευθύνη να απαιτήσουμε κάτι καλύτερο. Και να το χτίσουμε με επίγνωση, επιμονή και πολιτικό ήθος, ενάντια στο αμαυρωμένο, γεμάτο σκάνδαλα πολιτικό σύστημα.
Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και η Κοινωνική Εικόνα: Ο Καθρέφτης που Παραμορφώνει
Γράφει η Αναστασία Ζόμπολα Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και η Κοινωνική Εικόνα: Ο Καθρέφτης που Παραμορφώνει. Έχεις ποτέ παρατηρήσει πόσες ώρες περνάς χαζεύοντας την οθόνη του κινητού σου; Σε δημόσιους χώρους, οι περισσότεροι κρατούν ένα τηλέφωνο, βυθισμένοι σε έναν ψηφιακό κόσμο, ενώ η αληθινή ανθρώπινη επαφή και σύνδεση σταδιακά εξαφανίζονται. Ζούμε σε μια εποχή όπου η οθόνη έχει γίνει καθρέφτης — όχι για να δούμε τον εαυτό μας, αλλά για να συγκριθούμε με τους άλλους. Η σύγκριση με τις “τέλειες” εικόνες γίνεται ασυναίσθητα, οδηγώντας σε αμφιβολίες και ανασφάλειες για την εμφάνισή μας. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η εικόνα κυριαρχεί. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορείς να νιώσεις ανεπαρκής: ένα story με το τέλειο σώμα, ένα βίντεο με αψεγάδιαστο πρόσωπο, μια ανάρτηση γεμάτη φίλτρα και likes. Αναρωτιέσαι γιατί εκείνη έχει τόσο πλούσια μαλλιά, γιατί εκείνος δείχνει πάντα γυμνασμένος — και γιατί όχι εσύ; Γεννιέται η επιθυμία για σύγκριση και αποδοχή. Μέσα σε αυτή την κουλτούρα της σύγκρισης, η παραπληροφόρηση αρχίζει να εισχωρεί:«Αν πιεις αυτόν τον χυμό»,«Αν ακολουθήσεις αυτή τη δίαιτα»,«Αν κάνεις αυτό το πρόγραμμα γυμναστικής» — τότε θα γίνεις αποδεκτός. Πιο όμορφος. Πιο επιθυμητός. Όμως αυτά τα ιδανικά είναι πολύ μακριά από την πραγματικότητα. Είναι επεξεργασμένες φωτογραφίες και επιλεγμένα βίντεο. Κι όταν προσπαθείς να τα πετύχεις, συχνά καταλήγεις στην εξάντληση, τη στέρηση και τη ψυχολογική φθορά. Κάποιες φορές, ακόμα και σε κάτι πιο τραγικό — όπως θάνατοι που σχετίζονται με επικίνδυνες αισθητικές επεμβάσεις, όπως τα BBLs. Τα στατιστικά μιλούν από μόνα τους: * Το 46% των εφήβων ηλικίας 13–17 λένε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τους κάνουν να νιώθουν χειρότερα για την εικόνα του σώματός τους (The Digital Wellness Lab’s Pulse Survey 2022) * Άτομα με αυξημένη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης είχαν σημαντικά μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν ανησυχίες σχετικές με τη διατροφή (Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics 2016) * Το 49% των χρηστών του Instagram που ακολουθούν λογαριασμούς υγείας και δίαιτας παρουσιάζουν συμπτώματα νευρικής ανορεξίας (Eating Recovery Center 2024) Οι διατροφικές διαταραχές είναι ο «σιωπηλός πόνος» της εποχής μας. Η κοινωνία, επηρεασμένη από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συχνά τις αγνοεί ή τις υποβαθμίζει — τις αποδίδει σε έλλειψη θέλησης ή σε επιφανειακή ενασχόληση με την εμφάνιση. Όμως μια διατροφική διαταραχή δεν έχει πάντα συγκεκριμένη μορφή. Δεν είναι μόνο η νευρική ανορεξία ή η υπερφαγία. Είναι και η καθημερινή ενοχή γύρω από το φαγητό. Η βαθιά δυσαρέσκεια για το σώμα σου. Αυτά είναι σημάδια συναισθηματικού πόνου που χρειάζονται στήριξη και θεραπεία. Είναι κρίσιμο να καταλάβουμε πως η παραπληροφόρηση δεν υπάρχει μόνο στις πολιτικές αντιπαραθέσεις ή στις ειδήσεις. Υπάρχει σιωπηλά και ύπουλα στην καθημερινότητά μας — κοινωνικά, προσωπικά, ψυχολογικά. Από τις διατροφικές μας συνήθειες μέχρι την εικόνα του σώματος και την αυτοεκτίμησή μας, η παραπληροφόρηση διαστρεβλώνει την αλήθεια, καλλιεργεί ανασφάλειες και θολώνει την αντίληψή μας. Γι’ αυτό, η σωστή εκπαίδευση δεν είναι πολυτέλεια — είναι αναγκαιότητα. Χρειαζόμαστε κατανόηση του πώς αυτά τα ζητήματα επηρεάζουν την ψυχική υγεία και, κυρίως, πρέπει να εξαλειφθεί το στίγμα. Οι διατροφικές διαταραχές δεν είναι «τάσεις» ή εμμονές με την εμφάνιση. Είναι σοβαρές ψυχικές ασθένειες που απαιτούν προσοχή. Τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι τεχνολογικές εταιρείες πρέπει να σταματήσουν να αποστρέφουν το βλέμμα. Υπάρχει άμεση ανάγκη για κανονιστικά πλαίσια και πρότυπα που θα αποτρέπουν τη διάδοση βλαβερής παραπληροφόρησης, ειδικά όταν επηρεάζει την ψυχική υγεία και την εικόνα του σώματος. Πρέπει να στηρίξουμε λογαριασμούς και φωνές που προωθούν την αποδοχή του σώματος, τη διαφορετικότητα και τη συναισθηματική ευεξία. Γιατί, στο τέλος, το πιο υγιές «φίλτρο» που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δεν είναι αυτό που αλλάζει την εικόνα μας — αλλά αυτό που καθαρίζει την αντίληψή μας για τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας. Ας μάθουμε να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως πραγματικά είναι — όχι όπως θέλουν να είμαστε τα ψεύτικα είδωλα.
Η Ολυμπία ως διπλωματικός τόπος και η Ηλεία στο σταυροδρόμι της επιστήμης, της ιστορίας και της οικολογίας
Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής Είναι παράδοξο –αν όχι οξύμωρο– το ότι η Αρχαία Ολυμπία, τόπος με οικουμενικό συμβολισμό, παραμένει εκτός του ακαδημαϊκού χάρτη της Ελλάδας. Είναι ακόμη πιο ανησυχητικό το ότι η Λίμνη Καϊάφα, ένας από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους και ιαματικούς τόπους της Νότιας Ευρώπης, παραμένει ανεκμετάλλευτη, εγκλωβισμένη σε ένα καθεστώς διοικητικής αδράνειας και αναξιοποίητης φυσικής υπεραξίας. Ως φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, θεωρώ ότι οι δύο αυτές περιοχές δεν πρέπει απλώς να διασωθούν ή να αναδειχθούν, αλλά να καταστούν κεντρικοί πυλώνες ενός νέου, βιώσιμου και δίκαιου αναπτυξιακού μοντέλου για την Ηλεία. Όχι με πυροτεχνήματα και αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά με στρατηγικό σχεδιασμό, διεθνή προσανατολισμό και διαγενεακή δικαιοσύνη. Η πρόταση που καταθέτω στους θεσμικούς φορείς της Ηλείας, της Περιφέρειας και του Κράτους περιλαμβάνει: Η Ολυμπία, με την ιστορική της σχέση με την Εκεχειρία, μπορεί να γίνει ένας τόπος ήπιας διπλωματίας, ειρηνικού διαλόγου και πολιτισμικής ανταλλαγής. Μπορεί να μιλήσει ξανά στον κόσμο με τη γλώσσα της ειρήνης και της επιστήμης. Και η Ηλεία μπορεί να πάψει να είναι ο «παραμελημένος νομός» και να γίνει παράδειγμα πολιτιστικά βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Το μέλλον δεν θα περιμένει – και η νέα γενιά δεν σκοπεύει να μείνει θεατής. Ηλεία, Ιούνιος 2025
Αθλητισμός:Μέσο συμπερίληψης και όχι τοξικότητας
Γράφει ο Γιώργος Τασιόπουλος Αθλητισμός:Μέσο συμπερίληψης και όχι τοξικότητας Ενόψει του σημερινού τελικού του Champions League Paris Saint-Germain – Inter, πιστεύω πως είναι μια καλή ευκαιρία να γίνει αναφορά στον αθλητισμό που μας ενώνει και δεν πρέπει να μας διχάζει.Από μικροί όλοι μας ασχοληθήκαμε με κάποιο άθλημα, όχι μόνο ως μέσο γυμναστικής αλλά κι ως μέσο κοινωνικοποίησης.Γνωρίσαμε παιδιά με διαφορετική καταγωγή, χρώμα δέρματος ακόμα κι από διαφορετικές κοινωνικοοικονομικές τάξεις, γεγονός που δεν γινόταν στο παρελθόν αλλά ακόμη και σήμερα σε κάποια μέρη του πλανήτη. Επίσης, στον αθλητισμό, ακούμε συχνά για σπουδαίες ιστορίες από ανθρώπους που πέρασαν δυσκολίες, πένθη και φτώχεια αλλά δεν τα παράτησαν ποτέ, άνθρωποι αληθινά πρότυπα.Στον σημερινό τελικό, δύο ξεχωρίζουν.Ο ένας είναι ο προπονητής της PSG Λουίς Ενρίκε, ο οποίος έχασε την κόρη του σε ηλικία 9 ετών το 2019.“Έχω μια καταπληκτική φωτογραφία που είχα μαζί της στον τελικό στο Βερολίνο, μετά την κατάκτηση του Champions League.Έχω την επιθυμία να κάνω το ίδιο με την Παρί.Η κόρη μου δεν θα είναι εκεί σωματικά, αλλά θα είναι πνευματικά και αυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα”. Από την πλευρά της Inter, ο ποδοσφαιριστής Φραντσέσκο Ατσέρμπι, ο οποίος είχε διαγνωστεί με καρκίνο των όρχεων αναφέρει :“Μετά τον θάνατο του πατέρα μου έπιασα πάτο.Άρχισα να πίνω και συχνά πήγαινα στις προπονήσεις μεθυσμένος.Ακούγεται παράδοξο, όμως ο καρκίνος μου έσωσε την ζωή.Είχα κάτι νέο να αντιμετωπίσω και με ξύπνησε.Η κανονική μου ζωή ξεκίνησε τότε,είχα μια δεύτερη ευκαιρία”. Ιστορίες που συγκινούν, που περνάνε τα όρια του αθλητισμού αλλά μας φανερώνουν εξίσου το μεγαλείο του και τα σωστά μηνύματα που μπορεί να περάσει.Όλοι έχουμε την αγαπημένη μας ομάδα, φωνάζουμε για αυτήν, τρελαινόμαστε για αυτή και είμαστε αντίπαλοι μέχρι να λήξει ο αγώνας.Δεν υπάρχει κανένας λόγος τοξικότητας από το μέσο που προάγει την ευγενή άμιλλα και μας βοηθά να ξεχνιόμαστε από την καθημερινότητα.Και φυσικά,μας συμπεριλαμβάνει όλους.Τρομερό παράδειγμα οι Παραολυμπιακοί αγώνες, όπου συμπεριλαμβάνουν ανθρώπους με αναπηρία, οι οποίοι δεν αφήνουν κανένα εμπόδιο να τους σταματήσει από το να κάνουν πράξη αυτό που ονειρεύονται.Άνθρωποι στις φυλακές, στα γηροκομεία και γενικά παντού.Επειδή ο αθλητισμός μόνο ενώνει και αποτελεί κέρδος για την κοινωνία. Για όλους τους παραπάνω λόγους και άλλους τόσους, ο αθλητισμός αποτελεί μέσο συμπερίληψης και δεν πρέπει να μας φανατίζει τόσο, με αποτέλεσμα να καλλιεργείται η τοξικότητα ή και το ακόμα χειρότερο, η οπαδική βία.Οι αξίες και τα οφέλη που προωθεί στην κοινωνία μας είναι πράγματι σπουδαία και αποτελούν την βάση για μια συμπεριληπτική κοινωνία με σεβασμό και συνεργασία. Πηγές:Al Jazeera,Sempreinter.com,Έθνος,Sportdog.gr