Ίμια,30 χρόνια μετά:η ατολμία που βαφτίστηκε σύνεση

Ίμια,30 χρόνια μετά:η ατολμία που βαφτίστηκε σύνεση Γράφει ο Νίκος Παπαδόπουλος Χρόνος Ανάγνωσης : 4 λεπτά Τριάντα χρόνια μετά τα Ίμια, δεν υπάρχει λόγος για μνημόσυνα, στεφάνια και επετειακές κοινοτοπίες. Υπάρχει μόνο ένας λόγος να επιστρέψει κανείς σε εκείνη τη νύχτα: για να μιλήσει καθαρά για μια χαμένη πολιτική απόφαση που συνεχίζει να παράγει συνέπειες μέχρι σήμερα. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει επιτέλους να ειπωθεί. Γράφω αυτή την αποτίμηση όχι με τη βεβαιότητα του εκ των υστέρων, αλλά ως άνθρωπος που έζησε την κρίση των Ιμίων τη στιγμή που εξελισσόταν και βλέπει σήμερα το αποτύπωμα της.Η κρίση των Ιμίων δεν ήταν απλώς ένα επικίνδυνο επεισόδιο που αποκλιμακώθηκε την τελευταία στιγμή. Ήταν η στιγμή κατά την οποία η Ελλάδα επέλεξε συνειδητά την ασάφεια αντί της ευθύνης, βαφτίζοντας την ατολμία “σύνεση” και τη μη απόφαση “ψυχραιμία “. Από τότε, το τίμημα αυτής της επιλογής το πληρώνει διαρκώς, σε επίπεδο κυριαρχίας, αποτροπής και διεθνούς εικόνας. Κι εδώ ακριβώς έγινε το λάθος. Οι περιβόητες “γκρίζες ζώνες” δεν προέκυψαν ως φυσικό φαινόμενο ούτε ως αναπόφευκτη εξέλιξη. Δεν υπήρχαν πριν τα Ίμια. Δημιουργήθηκαν τη στιγμή που η κρίση έκλεισε χωρίς πολιτικό τέλος, χωρίς καθαρό μήνυμα, χωρίς οριστική απάντηση. Εκείνη η νύχτα δεν άφησε απλώς μια πληγή ανοιχτή, εγκαθίδρυσε ένα προηγούμενο: ότι η ελληνική πλευρά μπορεί να πιεστεί, να υποχωρήσει και να αποδεχθεί την αμφισβήτηση ως “διαχειρίσιμη κανονικότητα”. Από εκεί και μετά, τίποτα δεν ήταν τυχαίο. Η κρίση του 1996 και το πραγματικό έλλειμμα Όσα συνέβησαν τον Ιανουάριο του 1996 έχουν αναλυθεί πολλές φορές σε επίπεδο γεγονότων: ναυάγιο, σημαίες, στρατιωτικές κινήσεις, αποκλιμάκωση με αμερικανική παρέμβαση. Όμως η εμμονή στην αφήγηση των γεγονότων συσκοτίζει το ουσιώδεις. Το πραγματικό πρόβλημα της κρίσης των Ιμίων δεν ήταν τα λάθη τακτικής ή οι αστοχίες της τελευταίας στιγμής. Ήταν η παντελής απουσία στρατηγικού στόχου. Η πολιτική και η στρατιωτική ηγεσία δεν απάντησαν στο βασικό ερώτημα που οφείλει να απαντά κάθε κράτος όταν εισέρχεται σε κρίση: τι θέλουμε να πετύχουμε; Όχι τι θέλουμε να αποφύγουμε. Όχι πώς θα φύγουμε από το πρόβλημα με το μικρότερο δυνατό κόστος. Αλλά ποιο είναι το πολιτικό αποτέλεσμα που επιδιώκουμε. Χωρίς αυτή την απάντηση, κάθε κίνηση ήταν αναγκαστικά αποσπασματική και φοβική. Η στρατιωτική ετοιμότητα υπήρχε. Οι δυνατότητες υπήρχαν. Αυτό που δεν υπήρχε ήταν η πολιτική απόφαση να τεθεί ένα σαφές όριο και να υποστηριχθεί μέχρι τέλους. Η κρίση αντιμετωπίστηκε όχι ως ζήτημα κυριαρχίας που απαιτούσε λύση, αλλά ως πρόβλημα που έπρεπε απλώς να «μην ξεφύγει». Έτσι, η διαχείριση υποκατέστησε τη στρατηγική. Και η αναβολή βαφτίστηκε υπευθυνότητα. Οι “γκρίζες ζώνες” ως προϊόν της μη απόφασης Οι λεγόμενες “γκρίζες ζώνες” απέκτησαν υπόσταση όχι επειδή αναγνωρίστηκαν διεθνώς, αλλά επειδή δεν αποδομήθηκαν εμπράκτως. Η Ελλάδα αποδέχθηκε σιωπηρά ότι ένα ζήτημα κυριαρχίας μπορεί να παραμείνει ανοιχτό στο όνομα της αποκλιμάκωσης. Αυτό δεν ήταν διπλωματική επιτυχία. Ήταν συνειδητή αποφυγή ευθύνης. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, η αμφισβήτηση δεν απορρίφθηκε. Απλώς ανεστάλη. Και ό,τι δεν κλείνει πολιτικά, επιστρέφει γεωπολιτικά. Οι “γκρίζες ζώνες” δεν επιβλήθηκαν μονομερώς, δημιουργήθηκαν από το κενό που άφησε η μη απόφαση. Ένα γκρίζο που αφέθηκε να απλωθεί. Από τα Ίμια στα 12 ναυτικά μίλια Η πιο καθαρή απόδειξη ότι τα Ίμια δεν ήταν μεμονωμένο επεισόδιο βρίσκεται στη στάση της Ελλάδας απέναντι στα 12 ναυτικά μίλια. Ένα απολύτως νόμιμο δικαίωμα, το οποίο εξακολουθεί να μην ασκείται στο Αιγαίο, όχι λόγω νομικών εμποδίων, αλλά λόγω πολιτικού φόβου. Το ζητούμενο τότε – και σήμερα – δεν είναι η σύγκρουση, αλλά η καθαρή πολιτική απόφαση. Το λεγόμενο casus belli δεν είναι νομικό επιχείρημα. Είναι εργαλείο εκφοβισμού. Κι όμως, αρκεί για να παγώσει μια κυριαρχική πράξη. Όχι επειδή δεσμεύει την Ελλάδα, αλλά επειδή το ελληνικό πολιτικό σύστημα φοβάται το κόστος της απόφασης. Αυτό δεν είναι ψυχραιμία, είναι φόβος ευθύνης. Κι αυτό είναι το πιο επικίνδυνο από όλα. Η μη άσκηση δικαιωμάτων δεν αποτρέπει τη σύγκρουση. Τη μεταθέτει. Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα Το νήμα που ενώνει τα Ίμια του 1996 με το σήμερα δεν είναι η έλλειψη ισχύος. Είναι η μόνιμη απροθυμία ανάληψης ευθύνης. Οι ηγεσίες έμαθαν να επιβιώνουν πολιτικά, όχι να αποφασίζουν ιστορικά. Έτσι, η μη απόφαση έγινε πρακτική και η αναβολή δόγμα. Τα Ίμια δεν ανήκουν στο παρελθόν. Είναι παρόν. Είναι η σκιά πίσω από κάθε συζήτηση για όρια και κυριαρχία. Είναι η υπενθύμιση ότι οι μεγάλες ήττες δεν προκύπτουν πάντα από λάθος επιλογές, αλλά συχνά από την επιλογή να μην επιλέξεις. Η ιστορία δεν τιμωρεί εκείνους που τόλμησαν και κρίθηκαν. Τιμωρεί εκείνους που δεν τόλμησαν ποτέ. Και στην περίπτωση των Ίμιων, η ατολμία βαφτίστηκε σύνεση. Και έγινε κρατικό δόγμα, με ιστορικοπολιτικό κόστος που πληρώνουμε ακόμη και σήμερα.

Ο Γιάνης Βαρουφάκης στο «Ράδιο Πάντειον»

Ο Γιάνης Βαρουφάκης στο «Ράδιο Πάντειον» Το δίλημμα ευρώ ή δραχμή υπήρχε, το έθετε ο ίδιος ο Σόιμπλε. NEWSROOM Χρόνος Ανάγνωσης : 2 λεπτά Διαπραγματεύσεις του 2015, Σόιμπλε και «Ιθάκη», όλα όσα συζήτησε ο Γιάνης Βαρουφάκης στο «Ευ Πολιτεύεσθαι», στην πρώτη του ραδιοφωνική εμφάνιση στο «Ράδιο Πάντειον. Ο πρώην Υπ. Οικονομικών και Γραμματέας του ΜέΡΑ25 συνομίλησε με τον Δημήτρη Μυρογιάννη, την Κυριακή Παραμερίτη, τον Γιώργο Καφετζή και τη Βερονίκη Τριουλίδη.  Στην πρώτη του ραδιοφωνική εμφάνιση στο «Ράδιο Πάντειον» και στο «Ευ Πολιτεύεσθαι», ο Γιάνης Βαρουφάκης, οικονομολόγος και πρώην Υπ. Οικονομικών, έκανε μία αναδρομή στις διαπραγματεύσεις του 2015, με τον τέως Υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Αναφερόμενος στην στάση του Γερμανού Υπουργού απέναντι στην μνημονιακή Ελλάδα, ο Γιάνης Βαρουφάκης υποστήριξε ότι, ο γερμανός Υπουργός Οικονομικών, «τσακίζοντας» τη χώρα, επεδίωκε να «δώσει παράδειγμα» στην Γαλλία, η οποία ήθελε να χρησιμοποιήσει το κοινό νόμισμα για την άσκηση ανεξάρτητης οικονομικής πολιτικής. Κατά τον ίδιο, η οικονομική καταστροφή της Ελλάδας αποτέλεσε παράπλευρη απώλεια στο πλαίσιο της σύγκρουσης Γαλλίας-Γερμανίας για τον έλεγχο του κοινού νομίσματος. Γεγονός που, όπως σημείωσε, αποκαλύπτει μια ευρύτερη δυσλειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.   «Έχεις δίκιο. Με αυτά που σας κάνουμε δεν θα συνέλθετε ποτέ.» Στο ερώτημα του Γιώργου Καφετζή για το αν υπήρξε πράγματι το δίλημμα ευρώ ή δραχμή, ο Γιάνης Βαρουφάκης απάντησε ότι υπήρχε ξεκάθαρα, αφού το έθετε ο ίδιος ο Σόιμπλε. Όπως ανέφερε, ο τελευταίος θεωρούσε ότι η Ελλάδα δεν θα έπρεπε να είναι στο ευρώ. Επιπλέον, όπως σημείωσε, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διέθετε δημοσιευμένο σχέδιο για την έξοδο της χώρας από το κοινό νόμισμα, ονόματι «Plan Z». Ο Γιάνης Βαρουφάκης υποστήριξε πως η ένταξη της χώρας στο σκληρό νόμισμα αποτέλεσε εσφαλμένη κίνηση, ωστόσο και η έξοδος από το ευρώ θα είχε ιδιαίτερο κόστος. Όπως τόνισε, δεν θεώρησε ποτέ την αποχώρηση από το κοινό νόμισμα ώς «εύκολη λύση». Η θέση αυτή δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να καταβάλει το κόστος των μνημονίων για να παραμείνει στο ευρώ. Η διαφωνία αυτή με τον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, οδήγησε στη παραίτησή του. Ο Γ. Βαρουφάκης εκ ότι εάν τότε είχαμε αποχωρήσει από το ευρώ δεν θα είχαμε κάνει τις μνημονιακές συμφωνίες. «Σώσαμε την Ελλάδα λέγοντας «Ναι» σε όλα, για αυτό η Ελλάδα δεν είναι βιώσιμη.» Αναφερόμενος στην «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα, ο Γιάνης Βαρουφάκης υποστήριξε ότι η περίοδος του δημοψηφίσματος υπήρξε η πρώτη φορά που η κοινή γνώμη, ξέφυγε από τον έλεγχο της ολιγαρχίας των μεγάλων οικογενειών. Όπως τόνισε,το γεγονός αυτό οδήγησε στη στοχοποίηση όλων όσων ήταν συνυφασμένοι με το «όχι» της λαϊκής βούλησης. Στην επιστολή παραίτησής του δηλώνει: «Το μίσος τους θα το φέρω στο πέτο μου σαν μετάλλιο». Στο ίδιο πλαίσιο χαρακτήρισε το νέο βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα ως ένα «ερωτικό γράμμα» προς τους ίδιους ολιγάρχες.  Σχετικά με το βιβλίο και απαντώντας στον Δημήτρη Μυρογιάννη, υποστήριξε ότι η στοχοποίηση από τον πρώην πρωθυπουργό δεν τον επηρεάζει, καθώς τα σχετικά σχόλια, κατά τον ίδιο, δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Συγκεκριμένα, ερωτώμενος για τον χαρακτηρισμό του ηλεκτρονικού συστήματος πληρωμών ως «κουπόνια» και στον ισχυρισμό ότι ο  Αλέξης Τσίπρας ενημερώθηκε για το παράλληλο σύστημα πληρωμών κοντά στο δημοψήφισμα , υπενθύμισε ότι ο πρώην πρωθυπουργός όχι μόνο το γνώριζε, αλλάτο έθεσε και σαν όρο για να αναλάβει το Υπουργείο Οικονομικών. Ακούστε ολόκληρη την εκπομπή στο Spotify. Επιμέλεια είδησης: Μυρτώ Μεγαλοκονόμου

Περί της κεντροαριστεράς ο λόγος. Όρια, προκλήσεις, ευκαιρίες

Περί της κεντροαριστεράς ο λόγος. Όρια, προκλήσεις, ευκαιρίες. Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά Η έμπνευση για το παρόν άρθρο προέκυψε από συζήτηση με τον καθηγητή Δημόσιας Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου, Χάρη Αθανασιάδη, γύρω από τη ρευστότητα του σύγχρονου πολιτικού σκηνικού και τις ανακατατάξεις στον χώρο της κεντροαριστεράς, τον οποίο ευχαριστώ θερμά για τα γόνιμα ερεθίσματα και τις παρατηρήσεις του. Το πολιτικό σκηνικό βρίσκεται σε φάση παρατεταμένης και εντεινόμενης ρευστότητας, πρωτίστως στο φάσμα της κεντροαριστεράς αλλά και της άκρας δεξιάς. Από τα νέα εγχειρήματα ξεχωρίζουν η πιθανή επάνοδος του Τσίπρα, η εξίσου πιθανή κίνηση Καρυστιανού και το αναμενόμενο κόμμα Σαμαρά. Από τα παλαιά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίμονη στασιμότητα του ΠΑΣΟΚ. Στο ήδη ρευστό πολιτικό σκηνικό προστίθεται και το ενδεχόμενο ίδρυσης κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, το οποίο, εφόσον υλοποιηθεί, θα συνιστά ευθεία αμφισβήτηση της πολιτικής και ιδεολογικής ηγεμονίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στον χώρο της δεξιάς. Ένα τέτοιο εγχείρημα δύσκολα μπορεί να διεκδικήσει κυβερνητική προοπτική, μπορεί όμως να προκαλέσει ουσιαστική φθορά στη Νέα Δημοκρατία, αποσπώντας ψηφοφόρους που αποδοκιμάζουν τον τεχνοκρατικό και κεντρώο προσανατολισμό της σημερινής ηγεσίας. Η απήχησή του θα εξαρτηθεί λιγότερο από τη συγκρότηση ενός συνεκτικού προγράμματος και περισσότερο από το αν θα καταφέρει να κεφαλαιοποιήσει τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια για ζητήματα θεσμών, διαφάνειας και κοινωνικών ανισοτήτων, μετατρέποντάς την σε πολιτική πίεση προς το Μαξίμου. Η είσοδος της Καρυστιανού στην πολιτική σκηνή διαθέτει, αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, σημαντική προοπτική. Είναι αλήθεια πως εδράζεται σε ένα υπαρκτό κοινωνικό συναίσθημα: την κόπωση από το παραδοσιακό πολιτικό προσωπικό, την απαίτηση για ηθική ανανέωση και την αναζήτηση κάποιας απροσδιόριστης “αυθεντικής” εκπροσώπησης. Ωστόσο, το μήνυμά του παραμένει ακόμη θολό ενώ η δυνατότητα στελέχωσης και πολιτικής συγκρότησης είναι αβέβαιη. Σε κάθε περίπτωση τα προσωποκεντρικά εγχειρήματα που δεν πλαισιώνονται από άτομα με πολιτική επάρκεια, κοινωνική γείωση και θεσμική εμπειρία, δύσκολα αντέχουν στον χρόνο. Προς το παρόν, η Καρυστιανού ευνοείται από την πολιτική ασάφεια. Όσο η ιδεολογική ταυτότητα της παραμένει θολή, λειτουργεί ως «δοχείο προσδοκιών» για ετερόκλητα ακροατήρια. Σε αυτή την περίπτωση, ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της: όσο πιο κοντά στις εκλογές ιδρύσει κόμμα, τόσο μεγαλύτερο ποσοστό μπορεί να αποσπάσει, αξιοποιώντας το ηθικό πλεονέκτημα που απόκτησε ως το πρόσωπο των Τεμπών. Αντιθέτως, όσο ξεκαθαρίζει το ιδεολογικό της στίγμα (υπάρχουν ενδείξεις για δεξιά απόκλιση), τόσο αναπόφευκτα θα αρχίσει να χάνει πόντους, καθώς θα αποστασιοποιούνται τμήματα του κεντροαριστερού ακροατηρίου που είχαν προβάλει πάνω της διαφορετικές προσδοκίες. Ανάμεσα στον Τσίπρα και στην Καρυστιανού, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει από οριστική καθήλωση. Παρά τις προσπάθειες ανασύνταξης που έκανε όσο ο ΣΥΡΙΖΑ εξαερωνόταν, η εκλογική του επιρροή παρέμεινε στη ζώνη του 12%. Με τέτοιο ποσοστό εξασφαλίζει την πολιτική επιβίωση, αλλά όχι τον ηγεμονικό ρόλο στον χώρο της κεντροαριστεράς. Η αδυναμία του να εκφράσει πειστικά μια σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία το καθιστά ευάλωτο στις πρωτοβουλίες Τσίπρα και Καρυστιανού. Ιδιαιτέρως του Αλέξη Τσίπρα, το κόμμα του οποίου, εάν ιδρυθεί, είναι πολύ πιθανό πως θα αφομοιώσει τα κόμματα που προήλθαν από τον παλιό ενιαίο ΣΥΡΙΖΑ (Πλεύση Ελευθερίας, Κίνημα Δημοκρατίας, Νέα Αριστερά και τον εναπομείναντα ΣΥΡΙΖΑ), αλλά θα τραβήξει ενδεχομένως και ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα προσπεράσει δημοσκοπικά το ΠΑΣΟΚ, αν δηλαδή καταστεί αυτό ο κεντρικός πόλος που θα υποδεχθεί την δυσαρέσκεια των πολιτών από τη διαφθορά, την ακρίβεια και την ατιμωρησία. Η απάντηση θα εξαρτηθεί κυρίως από δυο παράγοντες, κανένας από τους οποίους δεν εξαρτάται από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ. Ο πρώτος και πιο σημαντικός είναι η δυναμική της Καρυστιανού. Αν παραμείνει στα τωρινά δημοσκοπικά όταν ξεκαθαρίσει ο ιδεολογικός της προσανατολισμός. Ο δεύτερος από τον ίδιο τον Τσίπρα. Αν καταφέρει να πείσει πως δεν αφήνεται σε μια απλή κεντρώα ολίσθηση αλλά φέρνει μια νέα πολιτική πρόταση που απαντάει στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες. Εν κατακλείδι, ο χώρος της κεντροαριστεράς βρίσκεται μπροστά σε ένα ευρύ φάσμα ενδεχομένων. Η πολυδιάσπαση είναι κρίση για τον χώρο και ταυτόχρονα ευκαιρία για τους νέους παίκτες. Κάποιοι από αυτούς ίσως ξεχωρίσουν, αλλά χωρίς σαφή ιδεολογικό στίγμα, αξιόπιστο πολιτικό προσωπικό και πειστικό αφήγημα εξουσίας, μάλλον θα αποδειχθούν παροδικά φαινόμενα.

Τουρκική Εισβολή στην Κύπρο: Μια Πληγή που Παραμένει Ανοιχτή

Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Η 20η Ιουλίου είναι μια μέρα θλίψης και προβληματισμού για τον ελληνισμό. Σαν σήμερα, το 1974, ξεκίνησε η τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο, ένα γεγονός που άλλαξε για πάντα την ιστορία του νησιού και των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η επέμβαση αυτή είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες νεκρούς, αγνοούμενους και πρόσφυγες, ενώ η Κύπρος παραμένει μέχρι σήμερα μοιρασμένη. Η τουρκική εισβολή έγινε με αφορμή το πραξικόπημα που είχε προηγηθεί λίγες ημέρες πριν, από την ελληνική χούντα και την ΕΟΚΑ εναντίον του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Σκοπός του πραξικοπήματος ήταν η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, κάτι που δημιούργησε ένταση στην περιοχή. Η Τουρκία, επικαλούμενη το ρόλο της ως εγγυήτρια δύναμη βάσει των Συμφωνιών της Ζυρίχης και του Λονδίνου, εισέβαλε στο νησί με στρατιωτικές δυνάμεις. Η επιχείρηση, γνωστή ως «Αττίλας», είχε ως αποτέλεσμα τον έλεγχο του 37% περίπου του κυπριακού εδάφους από την Τουρκία, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός. Μέχρι και τώρα, η χώρα παραμένει διαιρεμένη. Το βόρειο μέρος του νησιού ελέγχεται από το ψευδοκράτος της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», το οποίο αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία, ενώ ποσοστιαία, 82% του νησιού αποτελείται από ελληνοκυπρίους και το υπόλοιπο 18% από τουρκοκυπρίους. Σήμερα, 51 χρόνια αργότερα, οι συνέπειες της εισβολής είναι ακόμη ορατές. Χιλιάδες πρόσφυγες δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους, εκατοντάδες οικογένειες αγνοούν την τύχη των συγγενών τους, ενώ η διχοτόμηση έχει επηρεάσει βαθιά το πολιτικό, κοινωνικό και πολιτισμικό τοπίο της Κύπρου. Το Κυπριακό Ζήτημα παραμένει ένα άλυτο διεθνές πρόβλημα, και η ανάγκη για δίκαιη και βιώσιμη λύση είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Για τις νέες γενιές, η μνήμη αυτού του γεγονότος δεν είναι μόνο ιστορική, αλλά ταυτόχρονα και πολιτική ευθύνη. Η μελέτη της ιστορίας, όσο δύσκολη κι αν είναι, μας δίνει τη δύναμη να κατανοούμε το παρόν και να χτίζουμε ένα καλύτερο μέλλον. Η τραγωδία της Κύπρου μάς υπενθυμίζει ότι η ειρήνη, η δημοκρατία και η δικαιοσύνη δεν είναι δεδομένες ακόμα και μισό αιώνα αργότερα. Απαιτούν διαρκή προσπάθεια, γνώση και ενεργούς πολίτες. Ως νέα γενιά, δεν κουβαλάμε ευθύνη για τα λάθη του παρελθόντος, όμως έχουμε τη δύναμη – και το χρέος – να μη τα επαναλάβουμε. Με σεβασμό στη μνήμη, με πίστη στον διάλογο και με όπλο την εκπαίδευση, μπορούμε να διεκδικήσουμε έναν κόσμο πιο ενωμένο, πιο ειρηνικό και πιο ανθρώπινο. Γιατί τελικά, η ελπίδα γεννιέται εκεί που η μνήμη συναντά τη δράση.

Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και η Κοινωνική Εικόνα: Ο Καθρέφτης που Παραμορφώνει 

Γράφει η Αναστασία Ζόμπολα Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και η Κοινωνική Εικόνα: Ο Καθρέφτης που Παραμορφώνει. Έχεις ποτέ παρατηρήσει πόσες ώρες περνάς χαζεύοντας την οθόνη του κινητού σου; Σε δημόσιους χώρους, οι περισσότεροι κρατούν ένα τηλέφωνο, βυθισμένοι σε έναν ψηφιακό κόσμο, ενώ η αληθινή ανθρώπινη επαφή και σύνδεση σταδιακά εξαφανίζονται.  Ζούμε σε μια εποχή όπου η οθόνη έχει γίνει καθρέφτης — όχι για να δούμε τον εαυτό μας, αλλά για να συγκριθούμε με τους άλλους. Η σύγκριση με τις “τέλειες” εικόνες γίνεται ασυναίσθητα, οδηγώντας σε αμφιβολίες και ανασφάλειες για την εμφάνισή μας.  Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η εικόνα κυριαρχεί. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορείς να νιώσεις ανεπαρκής: ένα story με το τέλειο σώμα, ένα βίντεο με αψεγάδιαστο πρόσωπο, μια ανάρτηση γεμάτη φίλτρα και likes. Αναρωτιέσαι γιατί εκείνη έχει τόσο πλούσια μαλλιά, γιατί εκείνος δείχνει πάντα γυμνασμένος — και γιατί όχι εσύ; Γεννιέται η επιθυμία για σύγκριση και αποδοχή.  Μέσα σε αυτή την κουλτούρα της σύγκρισης, η παραπληροφόρηση αρχίζει να εισχωρεί:«Αν πιεις αυτόν τον χυμό»,«Αν ακολουθήσεις αυτή τη δίαιτα»,«Αν κάνεις αυτό το πρόγραμμα γυμναστικής» — τότε θα γίνεις αποδεκτός. Πιο όμορφος. Πιο επιθυμητός. Όμως αυτά τα ιδανικά είναι πολύ μακριά από την πραγματικότητα. Είναι επεξεργασμένες φωτογραφίες και επιλεγμένα βίντεο. Κι όταν προσπαθείς να τα πετύχεις, συχνά καταλήγεις στην εξάντληση, τη στέρηση και τη ψυχολογική φθορά. Κάποιες φορές, ακόμα και σε κάτι πιο τραγικό — όπως θάνατοι που σχετίζονται με επικίνδυνες αισθητικές επεμβάσεις, όπως τα BBLs.  Τα στατιστικά μιλούν από μόνα τους:  * Το 46% των εφήβων ηλικίας 13–17 λένε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τους κάνουν να νιώθουν χειρότερα για την εικόνα του σώματός τους (The Digital Wellness Lab’s Pulse Survey 2022) * Άτομα με αυξημένη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης είχαν σημαντικά μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν ανησυχίες σχετικές με τη διατροφή (Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics 2016) * Το 49% των χρηστών του Instagram που ακολουθούν λογαριασμούς υγείας και δίαιτας παρουσιάζουν συμπτώματα νευρικής ανορεξίας (Eating Recovery Center 2024) Οι διατροφικές διαταραχές είναι ο «σιωπηλός πόνος» της εποχής μας. Η κοινωνία, επηρεασμένη από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συχνά τις αγνοεί ή τις υποβαθμίζει — τις αποδίδει σε έλλειψη θέλησης ή σε επιφανειακή ενασχόληση με την εμφάνιση.  Όμως μια διατροφική διαταραχή δεν έχει πάντα συγκεκριμένη μορφή. Δεν είναι μόνο η νευρική ανορεξία ή η υπερφαγία. Είναι και η καθημερινή ενοχή γύρω από το φαγητό. Η βαθιά δυσαρέσκεια για το σώμα σου. Αυτά είναι σημάδια συναισθηματικού πόνου που χρειάζονται στήριξη και θεραπεία.  Είναι κρίσιμο να καταλάβουμε πως η παραπληροφόρηση δεν υπάρχει μόνο στις πολιτικές αντιπαραθέσεις ή στις ειδήσεις. Υπάρχει σιωπηλά και ύπουλα στην καθημερινότητά μας — κοινωνικά, προσωπικά, ψυχολογικά. Από τις διατροφικές μας συνήθειες μέχρι την εικόνα του σώματος και την αυτοεκτίμησή μας, η παραπληροφόρηση διαστρεβλώνει την αλήθεια, καλλιεργεί ανασφάλειες και θολώνει την αντίληψή μας.  Γι’ αυτό, η σωστή εκπαίδευση δεν είναι πολυτέλεια — είναι αναγκαιότητα. Χρειαζόμαστε κατανόηση του πώς αυτά τα ζητήματα επηρεάζουν την ψυχική υγεία και, κυρίως, πρέπει να εξαλειφθεί το στίγμα. Οι διατροφικές διαταραχές δεν είναι «τάσεις» ή εμμονές με την εμφάνιση. Είναι σοβαρές ψυχικές ασθένειες που απαιτούν προσοχή. Τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι τεχνολογικές εταιρείες πρέπει να σταματήσουν να αποστρέφουν το βλέμμα. Υπάρχει άμεση ανάγκη για κανονιστικά πλαίσια και πρότυπα που θα αποτρέπουν τη διάδοση βλαβερής παραπληροφόρησης, ειδικά όταν επηρεάζει την ψυχική υγεία και την εικόνα του σώματος.  Πρέπει να στηρίξουμε λογαριασμούς και φωνές που προωθούν την αποδοχή του σώματος, τη διαφορετικότητα και τη συναισθηματική ευεξία. Γιατί, στο τέλος, το πιο υγιές «φίλτρο» που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δεν είναι αυτό που αλλάζει την εικόνα μας — αλλά αυτό που καθαρίζει την αντίληψή μας για τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας.  Ας μάθουμε να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως πραγματικά είναι — όχι όπως θέλουν να είμαστε τα ψεύτικα είδωλα. 

Η Ολυμπία ως διπλωματικός τόπος και η Ηλεία στο σταυροδρόμι της επιστήμης, της ιστορίας και της οικολογίας

Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής Είναι παράδοξο –αν όχι οξύμωρο– το ότι η Αρχαία Ολυμπία, τόπος με οικουμενικό συμβολισμό, παραμένει εκτός του ακαδημαϊκού χάρτη της Ελλάδας. Είναι ακόμη πιο ανησυχητικό το ότι η Λίμνη Καϊάφα, ένας από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους και ιαματικούς τόπους της Νότιας Ευρώπης, παραμένει ανεκμετάλλευτη, εγκλωβισμένη σε ένα καθεστώς διοικητικής αδράνειας και αναξιοποίητης φυσικής υπεραξίας. Ως φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, θεωρώ ότι οι δύο αυτές περιοχές δεν πρέπει απλώς να διασωθούν ή να αναδειχθούν, αλλά να καταστούν κεντρικοί πυλώνες ενός νέου, βιώσιμου και δίκαιου αναπτυξιακού μοντέλου για την Ηλεία. Όχι με πυροτεχνήματα και αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά με στρατηγικό σχεδιασμό, διεθνή προσανατολισμό και διαγενεακή δικαιοσύνη. Η πρόταση που καταθέτω στους θεσμικούς φορείς της Ηλείας, της Περιφέρειας και του Κράτους περιλαμβάνει: Η Ολυμπία, με την ιστορική της σχέση με την Εκεχειρία, μπορεί να γίνει ένας τόπος ήπιας διπλωματίας, ειρηνικού διαλόγου και πολιτισμικής ανταλλαγής. Μπορεί να μιλήσει ξανά στον κόσμο με τη γλώσσα της ειρήνης και της επιστήμης. Και η Ηλεία μπορεί να πάψει να είναι ο «παραμελημένος νομός» και να γίνει παράδειγμα πολιτιστικά βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Το μέλλον δεν θα περιμένει – και η νέα γενιά δεν σκοπεύει να μείνει θεατής.                                                                                                    Ηλεία, Ιούνιος 2025

Η οργουελική πρόκληση του Προσωπικού Αριθμού

Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής Η ανακοίνωση των κυβερνητικών εκπροσώπων για τον υποχρεωτικό Προσωπικό Αριθμό, ο οποίος θα αντικαταστήσει άμεσα αριθμούς όπως ο ΑΜΚΑ και το ΑΦΜ, με μια πρώτη ματιά δείχνει σαν μια λύση στο βαθύ, περίπλοκο και μακροχρόνιο πρόβλημα της γραφειοκρατίας. Τουλάχιστον έτσι ευαγγελίζεται η κυβέρνηση.  Σε μια δεύτερη, περισσότερο Οργουελική,  ανάγνωση όμως, θα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρον να ασχοληθούν νομικοί, πολιτικοί επιστήμονες, κοινωνιολόγοι για τους κινδύνους που ελλοχεύει  ένα τέτοιο μέτρο. Θα μπορέσει μακροπρόθεσμα να αποτελέσει ένα αντικοινωνικό, αντιδημοκρατικό μέσο αποκλεισμού των αντιφρονούντων της εκάστοτε επικρατούσας τάξης/ιδεολογιας ; Με κυρώσεις, αποκλεισμούς από δημόσιες υπηρεσίες, αγαθά και δικαιώματα. Κρίνοντας άλλωστε από το γενικότερο παγκόσμιο κλίμα στην μεταδημοκρατική περίοδο που ζούμε ,τα πράγματα μόνο ευοίωνα δεν προβλέπονται. Ο Βασίλης είχε τραγουδήσει: «Το νούμερό μου είναι σ’ όλα τα χαρτιά Ταυτότητα λεφτά κλειδιά και άδεια»

25η Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά

Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Κάθε χρόνο, στις 25 Μαΐου, η Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά μας υπενθυμίζει μια σκληρή πραγματικότητα: χιλιάδες παιδιά εξαφανίζονται, αφήνοντας πίσω τους οικογένειες σε αγωνία και κοινωνίες που συχνά αδυνατούν να αντιδράσουν αποτελεσματικά. Το ζήτημα των ευθυνών εξακολουθεί να είναι μετέωρο και το φαινόμενο της εξαφάνισης ανηλίκων ολοένα και αυξάνεται.  Σε ένα γενικότερο πλαίσιο, το φαινόμενο αυτό έχει λάβει τεράστιες εκτάσεις ανά την οικουμένη. Συγκεκριμένα στην Ευρώπη, μεταξύ 2021 και 2023, τουλάχιστον 51.433 ασυνόδευτοι ανήλικοι αναφέρθηκαν ως αγνοούμενοι, δηλαδή σχεδόν 47 παιδιά την ημέρα. Πηγή: https://epthinktank.eu/2025/05/22/disappearance-of-migrant-children-in-the-eu-2/  Ενώ στην Ελλάδα , μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2024, 112 παιδιά εξαφανίστηκαν, σημειώνοντας αύξηση 14,28% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2023 . Πολλά από αυτά τα παιδιά είναι θύματα ενδοοικογενειακής βίας, εκμετάλλευσης ή παραμέλησης. Πηγή: https://www.ekathimerini.com/news/1251526/greece-112-children-missing-in-early-2024-as-cases-rise/   Διεισδύοντας στην κοινωνικοοικονομική διάσταση του ζητήματος, πολλά από τα παιδιά που εξαφανίζονται προέρχονται από οικογένειες που ζουν σε συνθήκες φτώχειας, ανεργίας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Η οικονομική επισφάλεια μπορεί να οδηγήσει σε παραμέληση, ενδοοικογενειακή βία ή ακόμη και στην απόφαση ενός παιδιού να εγκαταλείψει το σπίτι του σε αναζήτηση «καλύτερης τύχης» — με ό,τι κινδύνους αυτό συνεπάγεται. Παράλληλα, ιδιαίτερα ευάλωτα είναι και τα ασυνόδευτα παιδιά προσφύγων και μεταναστών, που χάνονται σε ένα αόρατο σύστημα, χωρίς επαρκή κρατική φροντίδα. Εξάλλου, όσο κι αν δε θέλουμε να το παραδεχτούμε, δεν εξαφανίζονται όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο, ούτε αντιμετωπίζονται με την ίδια ευαισθησία από τα ΜΜΕ ή τις Αρχές. Το ζήτημα των κοινωνικών ανισοτήτων παραμένει καίριο στη χώρα μας, με παιδιά μεταναστών, Ρομά, παιδιά που ζουν σε ιδρύματα ή σε συνθήκες φτώχειας, συχνά να μην έχουν τις ίδιες ευκαιρίες κοινωνικοποίησης και ίσης αντιμετώπισης σε σύγκριση με τα παιδιά μιας μέσης οικογένειας. Στην δημοσίευση των στατιστικών που προέβη «Το Χαμόγελο του Παιδιού», το βράδυ της Παρασκευής 23/4, μέσω της εκπομπής «Φως στο Τούνελ», από τα 48 παιδιά που εξαφανίστηκαν το πρώτο τετράμηνο του 2025, τα 27 ήταν ελληνικής καταγωγής, τα 5 Συριακής και τα 4 αλβανικής, ενώ τα υπόλοιπα 12 ανήκαν σε διαφορετικές εθνότητες, ενώ ακόμη οι 5 από τις 48 εξαφανίσεις ήταν ασυνόδευτων. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία για τα Εξαφανισμένα Παιδιά, ένας από τους πιο συχνούς λόγους εξαφάνισης παιδιών προσφύγων και μεταναστών είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης των παιδιών στο σύστημα προστασίας, η επιθυμία τους να φύγουν με φίλους, οι μακρόσυρτες γραφειοκρατικές διαδικασίες και το γεγονός ότι οι δομές φιλοξενίας ήταν ανεπαρκείς και ακατάλληλες για τα παιδιά. Επιπλέον, στη συγκεκριμένη ανάλυση των στατιστικών συμπεριλήφθηκαν τα δεδομένα που αφορούσαν τους λόγους εξαφάνισης των ανηλίκων. Επρόκειτο για 12 εξαφανίσεις λόγω σχέσεων με την οικογένεια, 9 που αφορούσαν σχέσεις με το άλλο φύλο, 8 την επανένωση με την οικογένεια, και στις 4 ανέρχονταν εκείνες που αφορούσαν τις σχέσεις με συνομήλικους. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό πως τον κυρίαρχο ρόλο έχουν οι επιρροές που ασκούνται στο παιδί καθημερινά, με τον κοινωνικό του περίγυρο να αποτελεί σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα της ζωής του. Από την άλλη πλευρά, εξίσου επικίνδυνη μπορεί να φανεί αυτή η επιρροή, μιας και 35 από τις 48 εξαφανίσεις αφορούσαν φυγή εφήβων, και οι 9 υπάγονταν σε γονεϊκές αρπαγές, ένα φαινόμενο αρκετά ανησυχητικό που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία. Για τον ορισμό του φαινομένου: “Γονική αρπαγή παιδιού ονομάζεται η μη εξουσιοδοτημένη επιμέλεια παιδιού από συγγενή (συνήθως τον ένα ή και τους δύο γονείς), η οποία μπορεί να έχει απομακρύνει το παιδί από τη φροντίδα, την πρόσβαση και την επικοινωνία του άλλου γονέα και της αντίστοιχης πλευράς της οικογένειας. Η γονική αρπαγή συμβαίνει σε περιπτώσεις γονικού δικαστικού χωρισμού ή διαζυγίου και μπορεί να περιλαμβάνει γονική αποξένωση, μια μορφή παιδικής κακοποίησης που αποσκοπεί στην αποσύνδεση ενός παιδιού από τον ένα γονέα. Αυτή αποτελεί, μακράν, την πιο κοινή μορφή απαγωγής παιδιών.” «Το Χαμόγελο του Παιδιού» λειτουργεί την Ευρωπαϊκή Γραμμή για τα Εξαφανισμένα Παιδιά 116000, η οποία παρέχει δωρεάν υποστήριξη σε παιδιά που έχουν εξαφανιστεί, την οικογένειά τους, ενώ παράλληλα δέχεται ανώνυμα και επώνυμα πληροφορίες για περιστατικά εξαφάνισης (φυγή εφήβου, απαγωγή, γονική αρπαγή, ανησυχητική εξαφάνιση) τις οποίες και προωθεί στις αρμόδιες Αρχές. Η Γραμμή 116000 είναι στελεχωμένη αποκλειστικά από εξειδικευμένους Κοινωνικούς Λειτουργούς και Ψυχολόγους και διαθέσιμη πανελλαδικά, 24ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο. Επιπρόσθετα, η Γραμμή 116000 είναι διασυνδεδεμένη τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112 και υπάγεται στο Διεθνές Δίκτυο Τηλεφωνικών Γραμμών (Child Helpline International).  Πηγή: https://www.gov.gr/sdg/healthcare/national-emergency-numbers/general/116000 Εν κατακλείδι, η ευθύνη για τις εξαφανίσεις ανηλίκων δεν βαραίνει μόνο κάποιο φορέα, αλλά αποτελεί ζήτημα συλλογικής αδυναμίας του συστήματος. Οικογενειακά προβλήματα, κοινωνικές ανισότητες, εγκληματικά κυκλώματα και η ανεπαρκής κρατική μέριμνα συνθέτουν ένα πλέγμα αιτίων που οδηγούν παιδιά στην εξαφάνιση, την φυγή ή την εγκατάλειψη. Η ουσιαστική πρόληψη και προστασία απαιτούν τη συνεργασία όλων: της οικογένειας, των σχολείων, της πολιτείας και της κοινωνίας στο σύνολό της. Μόνο μέσα από συντονισμένες δράσεις και διαρκή επαγρύπνηση μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα ασφαλέστερο μέλλον για κάθε παιδί.

Brain Drain: Τι σημαίνει πραγματικά;

Brain Drain: Τι σημαίνει πραγματικά; Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Ας πιάσουμε τα πράγματα από την αρχή. Το Brain drain στην Ελλάδα αποτελεί μάστιγα πλέον. Ξέρουμε όμως τι σημαίνει και ποιες είναι οι πραγματικές αιτίες και οι συνέπειές του; Ξεκινώντας από τον ορισμό του, Brain drain είναι ένας κοινωνικοοικονομικός όρος. Στα ελληνικά μεταφράζεται ως “διαρροή εγκεφάλων” και ουσιαστικά αναφέρεται στη μετανάστευση ανθρώπων με υψηλή μόρφωση, εξειδίκευση και ευφυΐα, σε χώρες του εξωτερικού. Πέρα από την παραδοσιακή ανάλυση του ζητήματος που γίνεται στα πλαίσια του μαθήματος της έκθεσης, στο λύκειο, το φαινόμενο παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον στον κοινωνικοπολιτικό χώρο, με έναν τεράστιο αριθμό κρατών να πασχίζει να το αντιμετωπίσει. Είναι όμως κάτι το οποίο θα μπορούσε να μεταφραστεί ως «απειλή»; Η αλήθεια είναι, πως παρά το γεγονός ότι μια σημαντική μερίδα του πληθυσμού δεν γνωρίζει καν για αυτό, ένα μεγάλο ποσοστό των νέων στην Ελλάδα έχει σκεφτεί να φύγει μόνιμα στο εξωτερικό. Κι αυτό είναι αρκετά ανησυχητικό. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία: Από το σύνολο του ελληνικού πληθυσμού στην ηλικιακή κατηγορία 25-44, το 8,4% μετανάστευσε την περίοδο 2008-2017, και το 4,6% παραμένει ακόμα στο εξωτερικό. To 86,3% των Ελλήνων που μετανάστευσαν ήταν εργάσιμης ηλικίας (15-64 ετών). Από αυτούς, 51,4% ανήκαν στη “κρίσιμη” ηλικιακή κατηγορία 25-44 ετών. Η καθαρή εκροή ατόμων εργάσιμης ηλικίας (15-64) ανήλθε σε 189.649 άτομα, που αντιστοιχούν στο 98,5% του συνόλου της καθαρής εκροής. Από αυτούς, 125.397 άτομα (65,1%) προέρχονταν από την ηλικιακή κατηγορία 25-44. (Πηγή: https://wealthyhood.com/el/blog/ependyseis/brain-drain-ellada/) Δεδομένων των εξελίξεων στην χώρα μας από την περίοδο της κρίσης κι όλας, νέοι -κυρίως- πολίτες έχουν δυσανασχετήσει με την κατάσταση που επικρατεί, και αναζητούν τρόπους φυγής. Ωστόσο το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί πρωτοπορία του ελληνικού χώρου, μιας και είναι μέρος ενός ευρύτερου, παγκόσμιου φαινομένου μεγάλης κλίμακας. Συγκεκριμένα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι μεταναστευτικές ροές προέρχονται κυρίως από τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης και, σε μικρότερο βαθμό, της νότιας Ευρώπης. Πηγή: https://www.coe.int/en/web/portal/-/brain-drain «Ε, όλοι έχουμε και κάποιον γνωστό που έφυγε στο εξωτερικό για ένα καλύτερο μέλλον.» Συνήθως γίνεται λόγος για την πολιτική αστάθεια, τη διαφθορά, την δεινή οικονομική κατάσταση και την ποιότητα ζωής στην Ελλάδα. Είναι όμως άραγε τόσο απλά τα πράγματα; Τι ευθύνεται πραγματικά γι αυτή τη μαζική “εκκένωση“; Ρίχνοντας μια ματιά στην επικαιρότητα της χώρας μας, αναλογίζεται κανείς πως οι ευκαιρίες ανέλιξης είναι μηδαμινές, και οι απολαβές έχουν ταβάνι που δεν συνάδει των εκάστοτε προσόντων. Οι νέοι πλέον αισθάνονται πως δεν εκτιμάται πραγματικά η προσφορά τους στην αγορά εργασίας, ανεξάρτητα του τομέα ή του είδους απασχόλησης. Επιπλέον, ας μη ξεχνάμε ότι το κράτος επενδύει χρήματα για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την ανάδειξη επιστημόνων, που στην τελική, θα επωφεληθούν άλλες χώρες. Έτσι, η αδυναμία του ίδιου του κράτους να παρουσιάσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον στους πολίτες του, αποτελεί όχι μόνο αστοχία αλλά και ένα “χαμένο στοίχημα” με τον ίδιο του τον εαυτό. Δεν πρόκειται απλά για μια αποτυχημένη κυβερνητική πολιτική, αλλά μια συστηματική άγονη προσπάθεια.  Αυτό που συζητάται τώρα, αφορά το αν «Μπορεί το brain drain να μετατραπεί σε ευκαιρία για τη χώρα προέλευσης». Κατόπιν εορτής, γίνεται σαφές πως χρειάζονται πολλές δυνάμεις για την επιχείρηση επανένταξης του χαμένου δυναμικού. Εξάλλου, το σενάριο της επανένταξης αφορά τις περισσότερες φορές την έννοια της μετακίνησης κι όχι της μόνιμης μετανάστευσης, κάτι που σκέφτονται οι περισσότεροι, τουλάχιστον μέχρις ότου καλυτερεύσουν οι συνθήκες, χρονικώς απροσδιόριστα. Ωστόσο, ένα -αν όχι το μόνο- θετικό στοιχείο αφορά τον τόπο εγκατάστασης. Πρόκειται κυρίως για αναπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως οι Σκανδιναβικές και οι χώρες της βόρειας Ευρώπης γενικότερα. Με αυτόν τον τρόπο, οι απόδημοι πολίτες διατηρούν εξίσου τα δικαιώματα τους, όπως για παράδειγμα η δυνατότητα ψήφου. Επιπλέον, αρκετά συχνά παρατηρούμε τους απόδημους έλληνες του brain drain να επενδύουν πολλά χρόνια αργότερα είτε σε ελληνικές επιχειρήσεις είτε σε επέκταση άλλων επιχειρήσεων στην Ελλάδα, χωρίς όμως το ενδεχόμενο του επαναπατρισμού στο μυαλό τους. Συνοπτικά, brain drain δεν είναι απλώς ένα στατιστικό φαινόμενο. Είναι μια ζωντανή μαρτυρία της αδυναμίας ενός κράτους να κρατήσει κοντά του τους ανθρώπους που επενδύει να διαμορφώσει. Δεν αρκεί η διαπίστωση απλά του προβλήματος, αλλά απαιτείται πολιτική βούληση, κοινωνική αλλαγή και ουσιαστικό όραμα. Αν η Ελλάδα θέλει πραγματικά να διεκδικήσει το μέλλον που της αξίζει, οφείλει να επενδύσει ουσιαστικά στους ανθρώπους της, όχι μόνο με λόγια αλλά και με πράξεις, κάνοντας τους έτσι να επιθυμούν να επιστρέψουν- αν όχι να μη φύγουν καν. Ίσως τότε, το brain drain να μετατραπεί σε brain gain – μια επαναφορά γνώσης, εμπειρίας και προοπτικής στον τόπο που τη χρειάζεται περισσότερο από ποτέ. Πηγή:https://www.kathimerini.gr/opinion/1049021/oi-dyo-opseis-toy-brain-drain/

Φοιτητικές εκλογές: Ποιο είναι το μήνυμα των φοιτητών;

Φοιτητικές εκλογές: Ποιο είναι το μήνυμα των φοιτητών; γράφει ο Γιώργος Τασιόπουλος Την περασμένη Τετάρτη έλαβαν χώρα οι φοιτητικές εκλογές, οι οποίες διεξήχθησαν υπό έντονα φορτισμένο κλίμα λόγω των τελευταίων περιστατικών βίας αλλά και των μέτρων που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Για την ιστορία, νικητής των εκλογών πανελλαδικά αναδείχθηκε η Πανσπουδαστική Κίνηση Συνεργασίας λαμβάνοντας 17.313 (33,64%) ψήφους έναντι τη κυβερνητικής παράταξης,της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, η οποία έλαβε 12.317 (23,93%).Στο δικό μας πανεπιστήμιο,το Πάντειο,επίσης νικήτρια αναδείχθηκε η ΠΚΣ με 439 ψήφους,δεύτερη η ΠΑΣΠ με 376,τρίτo το Ενωτικό-ΑΝΑΣΑ ΕΑΑΚ-Αντί της Σιωπής με 142.Ακολουθούν η ATTACK με 63,η Ρεβάνς με 61,ενώ η ΔΑΠ κατέγραψε ιστορικό χαμηλό με μόλις 55 ψήφους! Παρόλα αυτά,ο μεγάλος νικητής των εκλογών ήταν-δυστυχώς-η αποχή.Μόλις περίπου 50.000 είναι οι φοιτητές, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των φοιτητικών παρατάξεων, που προσήλθαν στις κάλπες. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ΕΘΑΕΕ (2023), ο αριθμός των ενεργών φοιτητών (προπτυχιακών και μεταπτυχιακών) στην Ελλάδα ανέρχεται σε 450.963 (361.888 προπτυχιακοί και 89.075 μεταπτυχιακοί). Με βάση αυτά τα δεδομένα, η αποχή στις φετινές εκλογές έφτασε στο δυσθεώρητο 88%, καθιστώντας την μακράν κυρίαρχη “παράταξη” για ακόμη μια χρονιά. Στο Πάντειο, από τους 20.031 εγγεγραμμένους φοιτητές,οι ψηφίσαντες ήταν 1.214,δηλαδή η αποχή έφθασε στο 94%!Σε μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση ήταν 30% αν πούμε ότι 8000 περίπου είναι ενεργοί στην εξεταστική και 4000 ενεργοί στα προαύλια.Εξίσου σημαντικό να αναφερθεί, ότι από το 2024 στο 2025 υπήρξε πτώση 7,7% στην συμμετοχή με τα μόνα τμήματα στα οποία υπήρξε άνοδος ήταν αυτά του ΠΕΚΙ και της Ψυχολογίας.Βέβαια, τα συγκεκριμένα στατιστικά δεν είναι τυχαία.Πιο συγκεκριμένα,οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν μια γενικευμένη δυσπιστία του εκλογικού σώματος στο σημερινό πολιτικό σκηνικό, η οποία αναμφίβολα επηρεάζει και τους φοιτητές, οι οποίοι δεν διαβλέπουν κάποια προσωπική ή επαγγελματική ανέλιξη στην Ελλάδα. Επίσης, δεν είναι λίγοι οι φοιτητές που δεν πιστεύουν στον φοιτητικό σύλλογο και δεν βλέπουν τις παρατάξεις ως εκπροσώπους τους για την λύση των προβλημάτων των πανεπιστημίων. Ορισμένοι μάλιστα, δεν γνωρίζουν καν τι είναι ο φοιτητικός σύλλογος. Από τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι το μήνυμα της πλειοψηφίας των φοιτητών στις φοιτητικές εκλογές ήταν ξεκάθαρο:περισσότερες πράξεις και ουσία, λιγότερα λόγια για το καλό του πανεπιστημίου. Προφανώς όμως, δεν μπορεί να αγνοηθεί και το μήνυμα των ψηφισάντων, οι οποίοι έστειλαν σαφή απάντηση στην κυβερνητική πολιτική αναδεικνύοντας την ΠΚΣ πρώτη δύναμη για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά.Τέλος, θα ήθελα να σημειώσω, ότι δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε αποκλειστικά τις παρατάξεις για την σημερινή κατάσταση του δημόσιου πανεπιστημίου ενώ υφίσταται χρόνια υποχρηματοδότηση, καθώς και σημαντικές ελλείψεις σε υλικοτεχνικές υποδομές. Πηγές: Foititikanea.gr, Το κουτί της Πανδώρας, Protothema.gr, Dnews