Η επιστροφή της «νέας» Δημοτικής Αγοράς Χανίων- Συνάντηση με τον Δήμαρχο Χανίων
Γράφει η Μαριλίζα Τζινάκη
Χρόνος Ανάγνωσης: 4 λεπτά
Καθώς διανύουμε τις πρώτες ημέρες του νέου έτους, επέλεξα να αναφερθώ σε ένα εμβληματικό τοπόσημο, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ταυτότητα των Χανίων. Η επιλογή της Δημοτικής Αγοράς δεν είναι καθόλου τυχαία, καθώς το 2026 σηματοδοτεί την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης του κτιρίου και την απόδοσή του στη χανιώτικη κοινωνία, της οποίας θα αποτελέσει και πάλι ζωντανό κύτταρο.
Η Δημοτική Αγορά Χανίων αποτελεί το «κέντρο» της πόλης -ένα εμβληματικό οικοδόμημα 4.000 τ.μ. που αναβιώνει την ιδέα της αρχαίας ελληνικής αγοράς. Η ανέγερσή της αποφασίστηκε στις 13 Ιουνίου 1908 στο πλαίσιο ευρύτερων παρεμβάσεων ανάπλασης και εξωραϊσμού της πόλης με τον προϋπολογισμό εξόδων του έργου να ανέρχεται στις 320.000 δρχ. Η θεμελίωση πραγματοποιήθηκε το 1911 ενώ η λειτουργία της Αγοράς ξεκίνησε το 1913, με τα επίσημα εγκαίνια να πραγματοποιούνται από τον Ελευθέριο Βενιζέλο στις 4 Δεκεμβρίου, αμέσως μετά την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Για δεκαετίες, το κτίριο φιλοξενούσε οργανωμένα την εμπορική δραστηριότητα της πόλης (κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία, οπωροπωλεία). Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, τμήμα της καταλήφθηκε για τις ανάγκες των δυνάμεων κατοχής, ενώ λίγο πριν τη Μάχη της Κρήτης είχε κατασκευαστεί σε αυτήν και αντιαεροπορικό καταφύγιο. Από το 1980, η Αγορά προστατεύεται από το Υπουργείο Πολιτισμού ως διατηρητέο μνημείο.
Όπως καταλαβαίνουμε λοιπόν, η επαναλειτουργία της Δημοτικής Αγοράς Χανίων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα αστικής αποκατάστασης της πόλης. Στο πλαίσιο αυτό συνομιλήσαμε με τον Δήμαρχο Χανίων, Παναγιώτη Σημανδηράκη, για τις εργασίες ανακαίνισης της Δημοτικής Αγοράς, τις προκλήσεις, τα συναισθήματά του και την σημασία που έχει η ολοκλήρωση και η παράδοση του έργου στον χανιώτικο λαό.
Ποιες ήταν οι σημαντικές περίοδοι-σταθμοί στην πορεία ανακαίνισης της Δημοτικής Αγοράς των Χανίων;
Όπως τόνισε ο κ. Σημανδηράκης, το έργο της ανακαίνισης υπήρξε το πιο απαιτητικό και σύνθετο που κλήθηκε να διαχειριστεί η δημοτική αρχή τα τελευταία έξι χρόνια. Η πολυπλοκότητά του οφείλεται κυρίως στη διττή φύση του κτιρίου, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως νεότερο μνημείο, ενώ ταυτόχρονα εδράζεται πάνω στον Επιπρομαχώνα, μνημείο της Ενετικής περιόδου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη διαχείριση ενός ιδιαίτερα δύσκολου γραφειοκρατικού πλαισίου, με εμπλοκή τόσο της Εφορείας Νεότερων Μνημείων όσο και της Εφορείας Αρχαιοτήτων.
Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης του έργου διαπιστώθηκαν διαφορετικά δεδομένα από εκείνα που είχαν αρχικά εκτιμηθεί, οδηγώντας σε αλλαγές στις αρχιτεκτονικές και στατικές μελέτες. Οι αλλαγές αυτές απαίτησαν νέες εγκρίσεις από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων, διαδικασίες που, παρότι κινήθηκαν με σχετική ταχύτητα, προκάλεσαν αρχικά έντονη πίεση και ανησυχία.
Παράλληλα, προέκυψε σοβαρή εμπλοκή με το Ελεγκτικό Συνέδριο, καθώς απορρίφθηκαν οι όροι του διαγωνισμού. Ωστόσο, με μεθοδικές κινήσεις, νέα απόφαση και επανεκδίκαση, το εμπόδιο ξεπεράστηκε και το έργο προχώρησε στη φάση της υλοποίησης. Σημαντικές δυσκολίες προέκυψαν και από τις αλλεπάλληλες αλλαγές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της αναδόχου κατασκευαστικής εταιρείας, γεγονός που προκάλεσε καθυστερήσεις, χωρίς όμως να επηρεαστεί η ποιότητα των εργασιών ή οι τεχνικές προδιαγραφές.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε και στη μεταφορά της χρηματοδότησης -ύψους περίπου 15 εκατομμυρίων ευρώ- από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας Κρήτης σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα ΕΣΠΑ. Η διαδικασία αυτή ήταν ιδιαίτερα απαιτητική, ωστόσο εξασφάλισε την απρόσκοπτη χρηματοδότηση του έργου, συμπεριλαμβανομένων των συμπληρωματικών εργασιών και των αυξήσεων κόστους.
Οι παραπάνω παράγοντες αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει η Δημοτική Αγορά μετά την επανέναρξη της: το πλαίσιο κανόνων, τα είδη που θα εμπορεύονται τα καταστήματα και την συνολική ταυτότητα τόσο των επιχειρήσεων όσο και και της ίδιας της Δημοτικής Αγοράς.
Πόσο δύσκολη ήταν η απόφαση για την ανακαίνιση;
Είναι πολλαπλή σημασία της δημοτικής αγοράς για τους Χανιώτες και όχι μόνο. Δεν αναφερόμαστε μόνο σε ένα κέντρο εμπορίου και ένα επιχειρηματικό κέντρο αναφερόμαστε επίσης και στο επίκεντρο της καθημερινής δραστηριότητας του κόσμου. Σε κάθε σημαντική επέτειο του χρόνου η Δημοτική αγορά αποτελούσε πόλο έλξης για πολλούς κατοίκους των Χανίων και επισκέπτες. Συγκεκριμένα, ο Δήμαρχος υπογράμμισε πως ήταν ζήτημα ανάγκης, κυρίως για λόγους ασφάλειας, καθώς η στατικότητα του κτιρίου είχε φτάσει σε οριακό σημείο. Η εξάχρονη παύση λειτουργίας της Αγοράς δημιούργησε ένα μεγάλο κενό στην καθημερινότητα των Χανιωτών, το οποίο πλέον πρόκειται να καλυφθεί.
Πως αισθάνεστε τώρα που το έργο της ανακαίνισης ολοκληρώνεται;
Ο ίδιος δήλωσε βαθιά συγκινημένος και περήφανος, αναγνωρίζοντας τη συμβολή και των προηγούμενων δημοτικών αρχών στη μελετητική ωρίμανση του έργου. Τόνισε ότι πρόκειται για ένα έργο που ξεπερνά τη θητεία οποιασδήποτε δημοτικής αρχής και αφορά τις επόμενες γενιές, αποτυπώνοντας τη δυναμική και την πορεία εξέλιξης της πόλης.
Πότε αναμένονται τα εγκαίνια της «νέας» Δημοτικής αγοράς ;
«Είμαστε στην τελική ευθεία». Αναφορικά, με τα εγκαίνια της «νέας» Δημοτικής Αγοράς σημείωσε ότι μετά το Πάσχα θα ξεκινήσει η προετοιμασία των καταστημάτων και μέσα στο καλοκαίρι θα ανοίξει ξανά τις πύλες της στους κατοίκους των Χανίων και τους επισκέπτες.
