Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα
Ένα πρόσφατο φαινόμενο γίνεται αντικείμενο συζήτησης παγκοσμίως και απασχολεί όχι μόνο επιστήμονες και ειδικούς, αλλά όλες τις μερίδες του πληθυσμού. Μπορεί να μη το έχετε έτσι ακριβώς ακουστά, αλλά σίγουρα βλέπετε τον αντίκτυπό του καθημερινά, μιας και το “clicktivism” ή αλλιώς ο ψηφιακός ακτιβισμός αποτελεί, αδιαμφισβήτητα, κομμάτι της σύγχρονης κοινωνίας. Η μόνη διαφορά του δε, από τον παραδοσιακό ακτιβισμό, είναι πως κυριαρχεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέσα από δημοσιεύσεις, κοινοποιήσεις, hashtags, και ούτω καθ΄εξής.
Σύμφωνα με το Λεξικό του Cambridge, ο ψηφιακός ακτιβισμός (clicktivism) είναι μια μορφή ακτιβισμού που χρησιμοποιεί το διαδίκτυο και τα social media, για να υπογραφούν αιτήσεις και να οργανωθούν διαμαρτυρίες. Δεδομένων των ραγδαίων εξελίξεων στον τομέα της τεχνολογίας, ο 21ος αιώνας έχει χαρακτηριστεί πολλάκις από κοινωνιολόγους ως εκείνος της ψηφιακής πληροφορίας. ‘Ετσι, διάφορα σύγχρονα κινήματα διαδίδονται ταχύτερα μέσω του διαδικτύου, όπως για παράδειγμα το φεμινιστικό κίνημα #metoo με απίστευτη απήχηση και χιλιάδες υπερασπιστές.
Ξεκινώντας από τις θετικές προεκτάσεις του φαινομένου, είναι πασιφανές πως, ό,τι σχετίζεται με το ίντερνετ, έχει να κάνει με την ευκολία, την ταχύτητα, και την άμεση αλληλεπίδραση των πολιτών. Είναι πραγματικά απίστευτο πως μπορούμε να ενημερωθούμε άμεσα, εύκολα και πάνω απ’ όλα δωρεάν, μέσα σε δευτερόλεπτα για ένα κίνημα στη Νότια Αφρική, για παράδειγμα. Με αυτό τον τρόπο, πολλά θετικά χαρακτηριστικά προκύπτουν κατευθείαν, με πρώτο και κυρίαρχο την καταπολέμηση της άγνοιας, της αμάθειας. Σε συνδυασμό με την παγκοσμιοποίηση, οι άνθρωποι έχουν πάψει πλέον τα περιορίζονται σε τοπικές δράσεις και κινήματα, αναπτύσσοντας τις γνώσεις, τις ιδέες και το κοινό όραμα για ένα καλύτερο μέλλον. Δε ζουν πλέον στη “φούσκα” , που κάποτε θεωρούσαμε δεδομένη, έως και απαραίτητη για την καλύτερη ανάπτυξη. Πια, η νοοτροπία του “να κοιτάς μόνο την πάρτη σου” θεωρείται όχι μόνο ξεπερασμένη, αλλά και εγωιστική, μιας και οι εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν φτάσει να μας απασχολούν περισσότερο από τα εγχώρια. Επιπλέον, προσφέρεται η δυνατότητα να στηρίξει κανείς το κίνημα που επιθυμεί, με το πάτημα ενός κουμπιού, την δημοσίευση μιας εικόνας, κλπ. Οι δικαιολογίες περι έλλειψης χρόνου, που συχνά επικαλλούνταν οι “πολυάσχολοι” , καταρρίπτονται. Έτσι, η νέα γενιά καταφέρνει επιτέλους να μάχεται και να αγωνίζεται με τη σωστή αξιοποίηση των εργαλείων που της παρέχονται, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά την σημασία του ακτιβισμού.
Ωστόσο, οι αρνητικές προεκτάσεις του ζητήματος είναι εξίσου ισχυρές και αποτελούν αξιόλογα αντεπιχειρήματα στις συζητήσεις περί ψηφιοποίσης ή μη του ακτιβισμού ανά την οικουμένη. Πολλοί υποστηρίζουν πως το φαινόμενο του clicktivism έχει επιφανειακή δράση και δεν ωθεί ουσιαστικά στη δημιουργία προσωπικών δεσμών μεταξύ των ανθρώπων,απαξιώντας έτσι την παραδοσιακή έννοια της διαδήλωσης. Συχνά, παρατηρείται και η εκμετάλλευση ορισμένων συμμετοχόντων, το λεγόμενο “expose” , η άσκοπη έκθεση δηλαδή ατόμων, εταιριών, ακόμη και καταστάσεων, με απώτερο σκοπό την θυσία των προσωπικών δεδομένων στον βωμό του κέρδους. Ενώ άλλοι, ασχολούνται με την τοξικότητα του “cancel culture” , μια σύγχρονη μορφή λογοκρισίας, κατά την οποία κάποιος απομακρύνεται από τους κοινωνικούς ή επαγγελματικούς του κύκλους, λόγω της δημόσιας έκφρασης μιας άποψης, που είτε προσβάλλει μια κοινωνική ομάδα, είτε θίγει κοινωνικές ανισότητες.
Διαχρονικά, αυτό που μένει είναι η ουσία του ακτιβισμού και του εθελοντισμού, ανεξάρτητα με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εκάστοτε μορφής. Η νέα γενιά πάντονε θα βρίσκει τρόπο να μάχεται για τα δικαιώματά της κατά των ανισοτήτων, ακόμη και σε περιόδους που οι πόροι είναι περιορισμένοι, και τα διαθέσιμα εργαλεία ελωχεύουν κινδύνους. Η διαρκής εξέλιξη της τεχνολογίας δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να μας φοβίζει, αλλά κάτι που μας δίνει το κατάλληλο κίνητρο, για να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη, συμβαδίζοντας με εκείνη. Προσαρμόζοντας τα δεδομένα σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει, αναπτύσσεται και εξελίσσεται μπορούμε να έχουμε το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα.
Πηγή: https://www.pillowfights.gr/life-in-fluorescent/clicktivism-o-aktivismos-pio-konta-mas-apo-pote/
Απάντηση