Γυναικείος Ακρωτηριασμός: Παράδοση ή Παραβίαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων;

γράφει η Αναστασία Ζόμπολα Γυναικείος Ακρωτηριασμός: Παράδοση ή Παραβίαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων; Ο γυναικείος ακρωτηριασμός (female genital mutilation – FGM) είναι μια παραδοσιακήπρακτική που συναντάται κυρίως σε περιοχές της Αφρικής και της Ασίας καιπεριλαμβάνει τη μερική ή ολική αφαίρεση των εξωτερικών γεννητικών οργάνων τωνκοριτσιών, χωρίς καμία ιατρική αναγκαιότητα. Αν και προβάλλεται συχνά ως πολιτισμικόή θρησκευτικό έθιμο, η διεθνής κοινότητα το αναγνωρίζει ξεκάθαρα ως παραβίαση τωνθεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η προέλευση της πρακτικής εντοπίζεται στην Αρχαία Αίγυπτο, ενώ με την πάροδο τωναιώνων επεκτάθηκε σε ευρύτερες περιοχές. Στις κοινότητες όπου εφαρμόζεται, συχνάπαρουσιάζεται ως αναγκαία διαδικασία για τη διασφάλιση της αγνότητας και τηνκοινωνική αποδοχή της γυναίκας, ενώ παράλληλα συνδέεται άμεσα με τη δυνατότηταγάμου και την ενσωμάτωσή της στο κοινωνικό σύνολο. Ωστόσο, οι επιπτώσεις είναι εξαιρετικά επιζήμιες. Σωματικά, οι γυναίκεςαντιμετωπίζουν έντονο πόνο, σοβαρή αιμορραγία, μολύνσεις, προβλήματα στηνούρηση, επιπλοκές στον τοκετό και σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμη και θάνατο. Σεψυχολογικό επίπεδο, παρατηρούνται συχνά μετατραυματικό στρες, άγχος, κατάθλιψηκαι σεξουαλική δυσλειτουργία. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια μέθοδο ελέγχου τηςγυναικείας σεξουαλικότητας, η οποία ενισχύει τις έμφυλες ανισότητες και ενδυναμώνειτη πατριαρχία. Η στάση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στον γυναικείο ακρωτηριασμό είναιξεκάθαρη. Η Σύμβαση για την Εξάλειψη Κάθε Μορφής Διάκρισης κατά των Γυναικών(CEDAW), η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης και το Πρωτόκολλο της Μαπούτοαπαιτούν την άμεση εξάλειψή του, ενώ οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (στόχος5) στοχεύουν στην πλήρη κατάργησή του μέχρι το 2030. Ωστόσο, η εφαρμογή τωνσχετικών νόμων δεν είναι παντού εύκολη υπόθεση, λόγω της κοινωνικής αποδοχής τουεθίμου, της έλλειψης πόρων και της απουσίας πολιτικής βούλησης. Ενθαρρυντικό είναι το γεγονός πως ορισμένες κοινότητες υιοθετούν πλέον μη βίαιες«τελετές μετάβασης», οι οποίες διατηρούν τον πολιτισμικό τους χαρακτήρα χωρίς ναβλάπτουν τα κορίτσια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν κοινότητες στην Κένυακαι την Ουγκάντα, όπου τέτοιες τελετές αντικαθιστούν τον FGM με σύμβολαενηλικίωσης και κοινωνικής αποδοχής. Σημαντικό ρόλο στη σταδιακή εξάλειψη της πρακτικής έχουν διαδραματίσει διεθνείς καιτοπικοί οργανισμοί, οι οποίοι προσφέρουν ενημέρωση, νομική υποστήριξη καιεπαγγελματική κατάρτιση στις ίδιες τις γυναίκες που παλαιότερα την εφάρμοζαν. Μέσωπρογραμμάτων εκπαίδευσης, αυτές οι γυναίκες όχι μόνο σταματούν να την εκτελούναλλά συχνά αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στην καταπολέμησή της μέσα στις ίδιες τους τιςκοινότητες. Ο γυναικείος ακρωτηριασμός δεν είναι απλώς μια τοπική συνήθεια. Είναι μιακαταστρεπτική πρακτική που βλάπτει σοβαρά την υγεία, την αυτονομία και τηναξιοπρέπεια των γυναικών. Η εξάλειψή του δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με νόμουςκαι διεθνείς συμβάσεις. Απαιτεί βαθιά κοινωνική αλλαγή, συνεχή εκπαίδευση καισυμμετοχή των ίδιων των κοινοτήτων στη δημιουργία εναλλακτικών πολιτισμικών πλαισίων — πλαισίων χωρίς βία, καταναγκασμό και διακρίσεις.

25η Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά

Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Κάθε χρόνο, στις 25 Μαΐου, η Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά μας υπενθυμίζει μια σκληρή πραγματικότητα: χιλιάδες παιδιά εξαφανίζονται, αφήνοντας πίσω τους οικογένειες σε αγωνία και κοινωνίες που συχνά αδυνατούν να αντιδράσουν αποτελεσματικά. Το ζήτημα των ευθυνών εξακολουθεί να είναι μετέωρο και το φαινόμενο της εξαφάνισης ανηλίκων ολοένα και αυξάνεται.  Σε ένα γενικότερο πλαίσιο, το φαινόμενο αυτό έχει λάβει τεράστιες εκτάσεις ανά την οικουμένη. Συγκεκριμένα στην Ευρώπη, μεταξύ 2021 και 2023, τουλάχιστον 51.433 ασυνόδευτοι ανήλικοι αναφέρθηκαν ως αγνοούμενοι, δηλαδή σχεδόν 47 παιδιά την ημέρα. Πηγή: https://epthinktank.eu/2025/05/22/disappearance-of-migrant-children-in-the-eu-2/  Ενώ στην Ελλάδα , μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2024, 112 παιδιά εξαφανίστηκαν, σημειώνοντας αύξηση 14,28% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2023 . Πολλά από αυτά τα παιδιά είναι θύματα ενδοοικογενειακής βίας, εκμετάλλευσης ή παραμέλησης. Πηγή: https://www.ekathimerini.com/news/1251526/greece-112-children-missing-in-early-2024-as-cases-rise/   Διεισδύοντας στην κοινωνικοοικονομική διάσταση του ζητήματος, πολλά από τα παιδιά που εξαφανίζονται προέρχονται από οικογένειες που ζουν σε συνθήκες φτώχειας, ανεργίας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Η οικονομική επισφάλεια μπορεί να οδηγήσει σε παραμέληση, ενδοοικογενειακή βία ή ακόμη και στην απόφαση ενός παιδιού να εγκαταλείψει το σπίτι του σε αναζήτηση «καλύτερης τύχης» — με ό,τι κινδύνους αυτό συνεπάγεται. Παράλληλα, ιδιαίτερα ευάλωτα είναι και τα ασυνόδευτα παιδιά προσφύγων και μεταναστών, που χάνονται σε ένα αόρατο σύστημα, χωρίς επαρκή κρατική φροντίδα. Εξάλλου, όσο κι αν δε θέλουμε να το παραδεχτούμε, δεν εξαφανίζονται όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο, ούτε αντιμετωπίζονται με την ίδια ευαισθησία από τα ΜΜΕ ή τις Αρχές. Το ζήτημα των κοινωνικών ανισοτήτων παραμένει καίριο στη χώρα μας, με παιδιά μεταναστών, Ρομά, παιδιά που ζουν σε ιδρύματα ή σε συνθήκες φτώχειας, συχνά να μην έχουν τις ίδιες ευκαιρίες κοινωνικοποίησης και ίσης αντιμετώπισης σε σύγκριση με τα παιδιά μιας μέσης οικογένειας. Στην δημοσίευση των στατιστικών που προέβη «Το Χαμόγελο του Παιδιού», το βράδυ της Παρασκευής 23/4, μέσω της εκπομπής «Φως στο Τούνελ», από τα 48 παιδιά που εξαφανίστηκαν το πρώτο τετράμηνο του 2025, τα 27 ήταν ελληνικής καταγωγής, τα 5 Συριακής και τα 4 αλβανικής, ενώ τα υπόλοιπα 12 ανήκαν σε διαφορετικές εθνότητες, ενώ ακόμη οι 5 από τις 48 εξαφανίσεις ήταν ασυνόδευτων. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία για τα Εξαφανισμένα Παιδιά, ένας από τους πιο συχνούς λόγους εξαφάνισης παιδιών προσφύγων και μεταναστών είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης των παιδιών στο σύστημα προστασίας, η επιθυμία τους να φύγουν με φίλους, οι μακρόσυρτες γραφειοκρατικές διαδικασίες και το γεγονός ότι οι δομές φιλοξενίας ήταν ανεπαρκείς και ακατάλληλες για τα παιδιά. Επιπλέον, στη συγκεκριμένη ανάλυση των στατιστικών συμπεριλήφθηκαν τα δεδομένα που αφορούσαν τους λόγους εξαφάνισης των ανηλίκων. Επρόκειτο για 12 εξαφανίσεις λόγω σχέσεων με την οικογένεια, 9 που αφορούσαν σχέσεις με το άλλο φύλο, 8 την επανένωση με την οικογένεια, και στις 4 ανέρχονταν εκείνες που αφορούσαν τις σχέσεις με συνομήλικους. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό πως τον κυρίαρχο ρόλο έχουν οι επιρροές που ασκούνται στο παιδί καθημερινά, με τον κοινωνικό του περίγυρο να αποτελεί σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα της ζωής του. Από την άλλη πλευρά, εξίσου επικίνδυνη μπορεί να φανεί αυτή η επιρροή, μιας και 35 από τις 48 εξαφανίσεις αφορούσαν φυγή εφήβων, και οι 9 υπάγονταν σε γονεϊκές αρπαγές, ένα φαινόμενο αρκετά ανησυχητικό που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία. Για τον ορισμό του φαινομένου: “Γονική αρπαγή παιδιού ονομάζεται η μη εξουσιοδοτημένη επιμέλεια παιδιού από συγγενή (συνήθως τον ένα ή και τους δύο γονείς), η οποία μπορεί να έχει απομακρύνει το παιδί από τη φροντίδα, την πρόσβαση και την επικοινωνία του άλλου γονέα και της αντίστοιχης πλευράς της οικογένειας. Η γονική αρπαγή συμβαίνει σε περιπτώσεις γονικού δικαστικού χωρισμού ή διαζυγίου και μπορεί να περιλαμβάνει γονική αποξένωση, μια μορφή παιδικής κακοποίησης που αποσκοπεί στην αποσύνδεση ενός παιδιού από τον ένα γονέα. Αυτή αποτελεί, μακράν, την πιο κοινή μορφή απαγωγής παιδιών.” «Το Χαμόγελο του Παιδιού» λειτουργεί την Ευρωπαϊκή Γραμμή για τα Εξαφανισμένα Παιδιά 116000, η οποία παρέχει δωρεάν υποστήριξη σε παιδιά που έχουν εξαφανιστεί, την οικογένειά τους, ενώ παράλληλα δέχεται ανώνυμα και επώνυμα πληροφορίες για περιστατικά εξαφάνισης (φυγή εφήβου, απαγωγή, γονική αρπαγή, ανησυχητική εξαφάνιση) τις οποίες και προωθεί στις αρμόδιες Αρχές. Η Γραμμή 116000 είναι στελεχωμένη αποκλειστικά από εξειδικευμένους Κοινωνικούς Λειτουργούς και Ψυχολόγους και διαθέσιμη πανελλαδικά, 24ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο. Επιπρόσθετα, η Γραμμή 116000 είναι διασυνδεδεμένη τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112 και υπάγεται στο Διεθνές Δίκτυο Τηλεφωνικών Γραμμών (Child Helpline International).  Πηγή: https://www.gov.gr/sdg/healthcare/national-emergency-numbers/general/116000 Εν κατακλείδι, η ευθύνη για τις εξαφανίσεις ανηλίκων δεν βαραίνει μόνο κάποιο φορέα, αλλά αποτελεί ζήτημα συλλογικής αδυναμίας του συστήματος. Οικογενειακά προβλήματα, κοινωνικές ανισότητες, εγκληματικά κυκλώματα και η ανεπαρκής κρατική μέριμνα συνθέτουν ένα πλέγμα αιτίων που οδηγούν παιδιά στην εξαφάνιση, την φυγή ή την εγκατάλειψη. Η ουσιαστική πρόληψη και προστασία απαιτούν τη συνεργασία όλων: της οικογένειας, των σχολείων, της πολιτείας και της κοινωνίας στο σύνολό της. Μόνο μέσα από συντονισμένες δράσεις και διαρκή επαγρύπνηση μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα ασφαλέστερο μέλλον για κάθε παιδί.

Clicktivism: τι είναι τελικά;

Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Ένα πρόσφατο φαινόμενο γίνεται αντικείμενο συζήτησης παγκοσμίως και απασχολεί όχι μόνο επιστήμονες και ειδικούς, αλλά όλες τις μερίδες του πληθυσμού. Μπορεί να μη το έχετε έτσι ακριβώς ακουστά, αλλά σίγουρα βλέπετε τον αντίκτυπό του καθημερινά, μιας και το “clicktivism” ή αλλιώς ο ψηφιακός ακτιβισμός αποτελεί, αδιαμφισβήτητα, κομμάτι της σύγχρονης κοινωνίας. Η μόνη διαφορά του δε, από τον παραδοσιακό ακτιβισμό, είναι πως κυριαρχεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέσα από δημοσιεύσεις, κοινοποιήσεις, hashtags, και ούτω καθ΄εξής. Σύμφωνα με το Λεξικό του Cambridge, ο ψηφιακός ακτιβισμός (clicktivism) είναι μια μορφή ακτιβισμού που χρησιμοποιεί το διαδίκτυο και τα social media, για να υπογραφούν αιτήσεις και να οργανωθούν διαμαρτυρίες. Δεδομένων των ραγδαίων εξελίξεων στον τομέα της τεχνολογίας, ο 21ος αιώνας έχει χαρακτηριστεί πολλάκις από κοινωνιολόγους ως εκείνος της ψηφιακής πληροφορίας. ‘Ετσι, διάφορα σύγχρονα κινήματα διαδίδονται ταχύτερα μέσω του διαδικτύου, όπως για παράδειγμα το φεμινιστικό κίνημα #metoo με απίστευτη απήχηση και χιλιάδες υπερασπιστές. Ξεκινώντας από τις θετικές προεκτάσεις του φαινομένου, είναι πασιφανές πως, ό,τι σχετίζεται με το ίντερνετ, έχει να κάνει με την ευκολία, την ταχύτητα, και την άμεση αλληλεπίδραση των πολιτών. Είναι πραγματικά απίστευτο πως μπορούμε να ενημερωθούμε άμεσα, εύκολα και πάνω απ’ όλα δωρεάν, μέσα σε δευτερόλεπτα για ένα κίνημα στη Νότια Αφρική, για παράδειγμα. Με αυτό τον τρόπο, πολλά θετικά χαρακτηριστικά προκύπτουν κατευθείαν, με πρώτο και κυρίαρχο την καταπολέμηση της άγνοιας, της αμάθειας. Σε συνδυασμό με την παγκοσμιοποίηση, οι άνθρωποι έχουν πάψει πλέον τα περιορίζονται σε τοπικές δράσεις και κινήματα, αναπτύσσοντας τις γνώσεις, τις ιδέες και το κοινό όραμα για ένα καλύτερο μέλλον. Δε ζουν πλέον στη “φούσκα” , που κάποτε θεωρούσαμε δεδομένη, έως και απαραίτητη για την καλύτερη ανάπτυξη. Πια, η νοοτροπία του “να κοιτάς μόνο την πάρτη σου” θεωρείται όχι μόνο ξεπερασμένη, αλλά και εγωιστική, μιας και οι εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν φτάσει να μας απασχολούν περισσότερο από τα εγχώρια. Επιπλέον, προσφέρεται η δυνατότητα να στηρίξει κανείς το κίνημα που επιθυμεί, με το πάτημα ενός κουμπιού, την δημοσίευση μιας εικόνας, κλπ. Οι δικαιολογίες περι έλλειψης χρόνου, που συχνά επικαλλούνταν οι “πολυάσχολοι” , καταρρίπτονται. Έτσι, η νέα γενιά καταφέρνει επιτέλους να μάχεται και να αγωνίζεται με τη σωστή αξιοποίηση των εργαλείων που της παρέχονται, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά την σημασία του ακτιβισμού. Ωστόσο, οι αρνητικές προεκτάσεις του ζητήματος είναι εξίσου ισχυρές και αποτελούν αξιόλογα αντεπιχειρήματα στις συζητήσεις περί ψηφιοποίσης ή μη του ακτιβισμού ανά την οικουμένη. Πολλοί υποστηρίζουν πως το φαινόμενο του clicktivism έχει επιφανειακή δράση και δεν ωθεί ουσιαστικά στη δημιουργία προσωπικών δεσμών μεταξύ των ανθρώπων,απαξιώντας έτσι την παραδοσιακή έννοια της διαδήλωσης. Συχνά, παρατηρείται και η εκμετάλλευση ορισμένων συμμετοχόντων, το λεγόμενο “expose” , η άσκοπη έκθεση δηλαδή ατόμων, εταιριών, ακόμη και καταστάσεων, με απώτερο σκοπό την θυσία των προσωπικών δεδομένων στον βωμό του κέρδους. Ενώ άλλοι, ασχολούνται με την τοξικότητα του “cancel culture” , μια σύγχρονη μορφή λογοκρισίας, κατά την οποία κάποιος απομακρύνεται από τους κοινωνικούς ή επαγγελματικούς του κύκλους, λόγω της δημόσιας έκφρασης μιας άποψης, που είτε προσβάλλει μια κοινωνική ομάδα, είτε θίγει κοινωνικές ανισότητες. Διαχρονικά, αυτό που μένει είναι η ουσία του ακτιβισμού και του εθελοντισμού, ανεξάρτητα με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εκάστοτε μορφής. Η νέα γενιά πάντονε θα βρίσκει τρόπο να μάχεται για τα δικαιώματά της κατά των ανισοτήτων, ακόμη και σε περιόδους που οι πόροι είναι περιορισμένοι, και τα διαθέσιμα εργαλεία ελωχεύουν κινδύνους. Η διαρκής εξέλιξη της τεχνολογίας δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να μας φοβίζει, αλλά κάτι που μας δίνει το κατάλληλο κίνητρο, για να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη, συμβαδίζοντας με εκείνη. Προσαρμόζοντας τα δεδομένα σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει, αναπτύσσεται και εξελίσσεται μπορούμε να έχουμε το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα. Πηγή: https://www.pillowfights.gr/life-in-fluorescent/clicktivism-o-aktivismos-pio-konta-mas-apo-pote/

Κατώτατος μισθός: Μια “αύξηση” που δεν αυξάνει τις ελπίδες

Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Η πρόσφατη ανακοίνωση για την αύξηση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα, αν και καλοδεχούμενη, δεν φαίνεται πως κατάφερε να εμπνεύσει και τόσο το αίσθημα προόδου και ασφάλειας που, θεωρητικά πάντα, θα έπρεπε να συνοδεύει μια τέτοια πρωτοβουλία μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής χώρας, σαν την Ελλάδα. Οι συζητήσεις γύρω από το ζήτημα του κατώτατου μισθού επικεντρώνονται συνήθως στο “πόσο” . Εν μέρει κατανοητό, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς τις αντίξοες -ομολογουμένως- οικονομικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα μας, αλλά και την συνεχή αντιπαραβολή του δικού μας κατώτατου με άλλων, λόγου χάρη των κεντρικών-δυτικών χωρών ή ακόμη και του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης… Ωστόσο, λίγες είναι οι φορές που ασχολούμαστε πραγματικά με το “πώς” και το “γιατί” . Πώς αποτυπώνονται, στην ουσία, σε μια τέτοια αύξηση, οι υπέρογκες ανάγκες διαβίωσης των εργαζομένων, και ειδικά των νέων; Πώς επηρεάζεται η καθημερινότητα των μέσων πολιτών, εκείνων που μετα βίας πασχίζουν να βιοποριστούν και ήδη ζουν σε αβεβαιότητα; Και κυρίως: γιατί, ακόμη κι όταν αυξάνεται ο κατώτατος μισθός, το αίσθημα αβεβαιότητας παραμένει το ίδιο; Η απάντηση ίσως να βρίσκεται στο γεγονός ότι ο κατώτατος μισθός δεν είναι από μόνος του ένα εργαλείο κοινωνικής πολιτικής, αλλά ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου πλαισίου. Με ζητήματα όπως η ακρίβεια των βασικών αγαθών, η στεγαστική κρίση, οι αλλαγές στην αγορά εργασίας και, παρ’ όλα αυτά, η δυσκολία στην εύρεση καλά αμείβοντος εργασιακού δυναμικού, να αποτελούν ήδη προβλήματα που δεν επιλύονται εύκολα μόνο με τη βελτίωση των στατιστικών, η υποτιθέμενη αυτή “αύξηση” ουδέποτε καταλήγει στην τσέπη των πολιτών, αλλά σε προσαυξήσεις στην εφορία και διεκπεραίωση άλλων υποχρεώσεων. Σε μια χώρα όπου η φράση “Μένω με τους γονείς μου μέχρι τα 30” δε θεωρείται πλέον κάτι παράξενο και η μερική απασχόληση συχνά αντιμετωπίζεται ως η “πρώτη γεύση της αγοράς”, οι αυξήσεις στον κατώτατο μοιάζουν περισσότερο με ημίμετρο παρά με πραγματική ανάκαμψη. Κοινή παραδοχή πλέον αποτελεί, πως επιβάλλεται να ανοίξει μια πιο ειλικρινής και μακροπρόθεσμη συζήτηση για το πώς η πολιτεία θα εξασφαλίσει αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, ουσιώδη στήριξη της εργασίας και προοπτική για τις επόμενες γενιές. Ο κατώτατος μισθός ,σε τελική ανάλυση, δεν είναι μόνο αριθμός. Και προπάντων, κάτω από αυτές τις συνθήκες, δεν είναι η σπίθα αυτή αισιοδοξίας, που κάποιοι αναφέρουν πως θα δώσει πνοή στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα. Είναι καθρέφτης των προτεραιοτήτων μας ως κοινωνία. Και αυτή τη στιγμή, η αντανάκλαση δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη… Αρκεί μια υποτυπώδης αύξηση για να αλλάξει η καθημερινότητα; Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε, αλλά για πολλούς η επιβίωση εξακολουθεί να μοιάζει με αγώνα. Όταν το κόστος ζωής ανεβαίνει συνεχώς, η απάντηση δεν είναι μόνο στα νούμερα, αλλά σε ένα συνολικό σχέδιο για αξιοπρεπή εργασία,στέγαση και προοπτική. Για να αποκτήσουν νόημα οι αριθμοί, πρέπει να συνδέονται με την πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα των νέων σήμερα δεν πρόκειται να βελτιωθεί μόνο με μια αύξηση του κατώτατου, που δε θα φανεί και ποτέ στο πορτοφόλι τους. Χρειάζεται πολιτκή βούληση, δημόσιος διάλογος και κυρίως, η φωνή των ίδιων των νέων στο προσκήνιο. Όχι ως παρατηρητές ή απλώς σχολιαστές, αλλά ως πραγματικοί συμμέτοχοι, που παίρνουν τη ζωή στα χέρια τους. Η αληθινή εικόνα της νέας γενιάς. Ίσως έχει έρθει η ώρα να σταματήσουμε να ρωτάμε μόνο “πόσο” και να αρχίσουμε να διεκδικούμε το “πώς” και το “γιατί” . Πώς θέλουμε να εργαζόμαστε; Γιατί συμβιβαζόμαστε με τα ελάχιστα; Και, κυρίως, πώς μπορούμε συλλογικά να διαμορφώσουμε μια αγορά εργασίας που να δίνει πραγματικές προοπτικές ανέλιξης, αντί για παραιτήσεις; Ο κατώτατος μισθός μπορεί να παραμένει στα τάρταρα, όσο επικρατούν αυτές οι συνθήκες, αλλά η δική μας διεκδίκηση, ως νέα γενιά, οφείλει να είναι το καλύτερο αύριο, ώστε να μην μένει κανένας κολλημένος σε αυτόν.

«Η Σιωπή της Δημοκρατίας»

Του Κωνσταντίνου Δ. Κούκη Η ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ, με τον αέρα της απειλής και την αίσθηση ότι κάτι σκοτεινό επανέρχεται, θυμίζει έντονα την ατμόσφαιρα της ταινίας Η Σιωπή των Αμνών (από όπου εμπνεύστηκα τον τίτλο). Εκεί, οι αμνοί είναι καταδικασμένοι στη σιωπή τους, μπροστά στη φρίκη του Χάνιμπαλ Λέκτερ – και κάτι παρόμοιο φαίνεται να συμβαίνει με τη δημοκρατία, η οποία, αντί να αντιδράσει δυναμικά, σιωπά μπροστά στην ακροδεξιά άνοδο και την πολιτική τρομοκρατία που ενσαρκώνει ο Τραμπ. Όπως οι αμνοί που περιμένουν τη μοίρα τους, έτσι και η κοινωνία δείχνει ακινητοποιημένη, παρακολουθώντας την κατρακύλα χωρίς αντίσταση. Σήμερα, 20 Ιανουαρίου 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε για δεύτερη φορά Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, σηματοδοτώντας μια ιστορική και εξαιρετικά ανησυχητική καμπή για την αμερικανική, αλλά και τη διεθνή πολιτική σκηνή. Η επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, με μια ορκωμοσία που περισσότερο έμοιαζε με λαϊκιστική παράσταση παρά με δημοκρατικό τελετουργικό, επαναφέρει στην πρώτη γραμμή μια ατζέντα βασισμένη στον διχασμό, τον εθνικισμό, τον ρατσισμό και τη διάβρωση των θεσμών. Ένας άκρως Διχαστικός Λόγος Η ομιλία του Τραμπ κατά την ορκωμοσία του θύμιζε περισσότερο προεκλογική συγκέντρωση παρά επίσημη εκδήλωση. Με φράσεις όπως «η χρυσή εποχή της Αμερικής ξεκινά τώρα» και «η δύναμη επιστρέφει στον λαό», υποσχέθηκε να συνεχίσει την πολεμική του ενάντια στη «διεφθαρμένη ελίτ», ξεχνώντας φυσικά ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής ήταν καλεσμένο στην ορκωμοσία, αναπαράγοντας τη ρητορική που είχε χρησιμοποιήσει κατά την πρώτη του θητεία. Αυτός ο διχαστικός λόγος, γεμάτος υπονοούμενα για «εχθρούς» του λαού, είτε αυτοί είναι οι πολιτικοί του αντίπαλοι, είτε οι μειονότητες που συχνά στοχοποιεί, αποτελεί αναμφισβήτητα έναν κίνδυνο για τη δημοκρατία. Προεκτείνοντας την ιδεολογία του «Πρώτα η Αμερική», ο Τραμπ υποσχέθηκε ακόμα πιο αυστηρούς περιορισμούς στη μετανάστευση, τη δημιουργία νέων τειχών – κυριολεκτικών και μεταφορικών – και την επιστροφή της χώρας σε μια απομονωτική πολιτική που υπονομεύει τη διεθνή συνεργασία. Η Σκιά -που μέλλει να εξελιχθεί σε φάντασμα- της Ακροδεξιάς Η άνοδος του Τραμπ δεν είναι ένα μεμονωμένο αμερικανικό φαινόμενο. Πρόκειται για την πιο ορατή έκφραση μιας γενικευμένης ανόδου της ακροδεξιάς, η οποία αξιοποιεί την απογοήτευση και τον θυμό των πολιτών απέναντι στην παγκοσμιοποίηση και τις ανισότητες. Στην Ευρώπη, κόμματα όπως το AfD στη Γερμανία, η Λέγκα στην Ιταλία και ο Εθνικός Συναγερμός στη Γαλλία κερδίζουν έδαφος, με ρητορική παρόμοια με αυτήν του Τραμπ: εθνικιστική, αντιμεταναστευτική και αντιδημοκρατική. Η επιστροφή του Τραμπ, με νέο σύμμαχο τον πλουσιότερο και πιο επικίνδυνο άνθρωπο στον πλανήτη, Elon Musk, ενθαρρύνει και προωθεί τον κόσμο προς αυτές τις δυνάμεις, προβάλλοντας τες ως τις μόνες λύσεις, ως αξιολογες και ως λογικές. Η επιτυχία του λειτουργεί ως απόδειξη ότι η ακροδεξιά μπορεί όχι μόνο να διεκδικήσει αλλά και να ανακτήσει την εξουσία, παρά τα σκάνδαλα, τις αποτυχίες και τη σφοδρή κριτική. Οι συνέπειες αυτής της εξέλιξης είναι δυσοίωνες. Όπως μας έχει διδάξει η ιστορία, η άνοδος τέτοιων ηγεσιών συνοδεύεται από την υπονόμευση των θεσμών, την πόλωση και τη βία, και όλοι θυμόμαστε τι συνέβη την τελευταία φορά που η ακροδεξιά «κάλπαζε» στην Ευρώπη… Παρόλα αυτά, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς με τους εαυτούς μας, πρέπει να παραδεχθούμε πως η άνοδος της Ακροδεξιάς δεν είναι ένα τυχαίο ή μεμονωμένο φαινόμενο, ούτε ήρθε από μόνη της. Είναι το αποτέλεσμα δεκαετιών αδιαφορίας απέναντι στις κοινωνικές ανισότητες, την αποδόμηση των δημόσιων δομών και τη διάρρηξη της εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Η παγκοσμιοποίηση δημιούργησε κερδισμένους και χαμένους, με τους δεύτερους να βρίσκουν καταφύγιο στη ρητορική του φόβου και της απλούστευσης που προσφέρει η Ακροδεξιά. Τα παραδοσιακά κόμματα, αδυνατώντας να προτείνουν λύσεις με όραμα και αξιώσεις, συχνά συνέβαλαν στη νομιμοποίηση του λόγου της, ενσωματώνοντας μέρη της ατζέντας της. Όσο οι κοινωνίες παραμένουν εγκλωβισμένες σε αυτή την αδυναμία να φανταστούν και να διεκδικήσουν εναλλακτικές, τόσο πιο βαθιά θα διεισδύει η Ακροδεξιά στις ζωές μας, υπονομεύοντας τις αξίες της δημοκρατίας και της ισότητας. Οι διεθνείς συνέπειες… Η διεθνής διάσταση της επιστροφής του Τραμπ είναι εξίσου ανησυχητική. Ο Τραμπ έχει αποδείξει ότι δεν θεωρεί τη διεθνή συνεργασία προτεραιότητα. Η αποχώρηση από συμφωνίες, όπως η Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα και η υπονόμευση διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ κατά την πρώτη του θητεία, δείχνουν πώς αντιλαμβάνεται τη διεθνή πολιτική: ως ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, όπου κερδίζει μόνο ο ισχυρότερος. Με τις ΗΠΑ να επιστρέφουν σε μια τέτοια στάση, η παγκόσμια κοινότητα κινδυνεύει να χάσει την ελάχιστη συνοχή που απαιτείται για την αντιμετώπιση κρίσιμων ζητημάτων, όπως η κλιματική αλλαγή, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι οικονομικές ανισότητες. Μια Προειδοποίηση που μας αφορά Όλους Η ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι απλώς η επιστροφή ενός αμφιλεγόμενου πολιτικού. Είναι η απόδειξη ότι η ακροδεξιά μπορεί να ανακάμψει, να εκμεταλλευτεί την οργή και τον φόβο, και να θέσει σε κίνδυνο τις δημοκρατικές αξίες. Είναι μια προειδοποίηση για τις δημοκρατικές δυνάμεις, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και παγκοσμίως: εάν δεν αντιμετωπιστούν (που δεν θα αντιμετωπιστούν) οι βαθύτερες αιτίες της ανισότητας, του διχασμού και της δυσπιστίας προς τους θεσμούς, ο Τραμπ δεν θα είναι η εξαίρεση – θα είναι ο κανόνας. Η δημοκρατία χρειάζεται τώρα, περισσότερο από ποτέ, υπεράσπιση. Όχι με ημίμετρα και συμβιβασμούς, αλλά με ξεκάθαρη αντίσταση στις ιδεολογίες του φόβου και του μίσους. Διότι, όπως μας έχει διδάξει το παρελθόν, η απραξία απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς κοστίζει ακριβά. Αντί επιλόγου… Ο αμφιλεγόμενος από πολλούς Σλοβάκος Φιλόσοφος και Στοχαστής Σλάβοϊ Ζίζεκ, σε συνέντευξή του στο Channel 4 το 2016, είχε δηλώσει ότι η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «ένα είδος μεγάλης αφύπνισης», αναγκάζοντας τα πολιτικά κόμματα να επανεξετάσουν τις θέσεις τους. Υποστήριζε ότι ο πραγματικός κίνδυνος τότε ήταν η Χίλαρι Κλίντον, την οποία χαρακτήρισε ως εκφραστή ενός «διευρυμένου κατεστημένου» που στερείται αυθεντικότητας και συνοχής. Για τον Ζίζεκ, η άνοδος του Τραμπ αποτελούσε μια ευκαιρία να αναδειχθούν οι αντιφάσεις του πολιτικού συστήματος, δημιουργώντας χώρο για ριζικές αλλαγές. Προσωπικά δεν ξέρω αν με βρίσκει εντελώς σύμφωνο η παραπάνω θέση, πάντως αναμφίβολα οι συνθήκες είναι αρκετά διαφορετικές, ίσως πιο κοντά στα λόγια του Ζίζεκ. Μακάρι να επιβεβαιωθεί…  

Η Υπόθεση της Ahoo Daryaei

Η Ahoo Daryaei μία φοιτήτρια στο Ιράν αποφάσισε να μείνει με τα εσώρουχα ως ένδειξη διαμαρτυρίας στο Ιρανικό αλλά και σε κάθε καθεστώς που δεν αναγνωρίζει στην γυναίκα ούτε τα ανθρώπινα ακόμη δικαιώματά της . Η κοπέλα βρέθηκε αντιμέτωπη με μέλη της παραστρατιωτικής οργάνωσης Basij , κοινώς την αστυνομία ηθών του Ισλαμικού Πανεπιστημίου Αζάντ της Τεχεράνης , τα οποία αφού την επέπληξαν τονίζοντας πως φοράει το hijab με λανθασμένο τρόπο ενήργησαν σκίζοντας της τα ρούχα και τη μαντίλα. Έπειτα,εκείνη αφαιρώντας όποιο ύφασμα της είχε απομείνει έκατσε έξω από το πανεπιστήμιο ως ένδειξη διαμαρτυρίας. Ακολούθησε η βάναυση σύλληψη της κοπέλας , κατά την οποία δέχθηκε σωματική επίθεση που κατέληξε σε σοβαρή αιμορραγία . Η τύχη της έκτοτε αγνοείται . Η πράξη της Ahoo Daryaei πέρα από ηρωική διότι γνωρίζοντας τον κίνδυνο και τις συνέπειες που εγκυμονούσε δεν δείλιασε , έστειλε και μήνυμα ελπίδας καθώς με την ενέργεια της φώναξε τόσο δυνατά ώστε να ακουστεί η φωνή κάθε γυναίκας που μάχεται για τα δικαιώματα της ! Η υποστήριξη των γυναικών στο Ιράν και του αγώνα τους αποτελεί χρέος όλων μας ! Είναι γεγονός πως η πολιτική αυτής της χώρας αντιμετωπίζει τις γυναίκες ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας ενώ καθημερινά πέφτουν θύματα οποιασδήποτε μορφής βίας . Ως πότε τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα που θα έπρεπε ήδη να κατέχουν όλοι θα χρειάζονται συλλογικό αγώνα και θυσίες ; Γράφει η Δήμητρα Παπαϊωάννου