Γράφει ο Γιάννης Αυξεντίου

Ανήκω στη δεύτερη γενιά των εκτοπισμένων. Μεγάλωσα με τη νοσταλγία μιας πατρίδας που δεν γνώρισα ποτέ όπως την έζησαν οι γονείς και οι παππούδες μου, αλλά την αγάπησα βαθιά μέσα από τις αφηγήσεις τους. Η Αμμόχωστος δεν είναι για μένα απλώς ένας τόπος· είναι μια υπόσχεση επιστροφής, μια μνήμη που κληρονομήθηκε και μετατράπηκε σε ευθύνη.

Πενήντα και πλέον χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, η Κύπρος εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες μιας ιστορικής τραγωδίας. Η κατοχή, η προσφυγιά, οι αγνοούμενοι και η διαρκής παραβίαση του διεθνούς δικαίου δεν αποτελούν κεφάλαια ενός κλειστού βιβλίου. Παραμένουν μια ανοιχτή πληγή που δεν επουλώνεται ούτε με τη λήθη ούτε με τη μοιρολατρία. Η ιστορική αλήθεια είναι αδιαπραγμάτευτη. Ταυτόχρονα, όμως, η δική μας γενιά οφείλει να κοιτάξει μπροστά.

Το Κυπριακό δεν είναι απλώς ελληνοτουρκική διαφορά, ούτε αποκλειστικά εσωτερικό ζήτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι πρωτίστως ευρωπαϊκό ζήτημα ειρήνης, δημοκρατίας και σεβασμού της διεθνούς έννομης τάξης. Γι’ αυτό και η επανενωμένη Κύπρος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας αναγκαίος, επώδυνος συμβιβασμός, αλλά ως ένα αισιόδοξο ευρωπαϊκό όραμα: μια ομοσπονδιακή Κύπρος σε μια Ευρώπη που προχωρά προς τη βαθύτερη πολιτική της ενοποίηση, με επίκεντρο τον Άνθρωπο, τα Δικαιώματα και την Αλληλεγγύη.

Εδώ ακριβώς συμπυκνώνεται η ουσιαστική διαφορά δύο διαμετρικά αντίθετων αντιλήψεων :

• Η παραδοσιακή αντίληψη υποστηρίζει ότι μόνον όταν λυθεί το Κυπριακό θα αξίζει να επενδύσουμε στη νέα γενιά.

• Η δική μου οπτική υποστηρίζει ακριβώς το αντίθετο: Το Κυπριακό θα λυθεί μόνο όταν επενδύσουμε πραγματικά στη νέα γενιά.

Όταν οι νέοι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι γνωριστούν, συνεργαστούν και οικοδομήσουν σχέσεις ειλικρινούς εμπιστοσύνης πριν κληθούν να συνυπάρξουν σε ένα κοινό κράτος.

Η Κύπρος της επόμενης ημέρας δεν μπορεί να χτιστεί πάνω στον φόβο ή την καχυποψία. Πρέπει να οικοδομηθεί πάνω στην ισότητα, τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τον αμοιβαίο σεβασμό. Η νέα γενιά έχει μια ιστορική ευκαιρία να διαμορφώσει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, ικανό να απαντήσει όχι μόνο στις εκκρεμότητες του παρελθόντος, αλλά και στις μεγάλες προκλήσεις του 21ου αιώνα: την κλιματική κρίση, την τεχνητή νοημοσύνη, τη βιοηθική, τις κοινωνικές ανισότητες. Άλλωστε, ούτε η κλιματική αλλαγή ούτε οι προκλήσεις της εποχής μας αναγνωρίζουν «πράσινες γραμμές».

Η επανενωμένη Κύπρος μπορεί να αποτελέσει ένα καινοτόμο ευρωπαϊκό πρότυπο. Όχι μόνο για το πώς επιλύεται μια μακροχρόνια σύγκρουση, αλλά για το πώς οικοδομείται εκ νέου μια δημοκρατία με επίκεντρο τον πολίτη και όχι τον εθνικισμό· μια δημοκρατία που αντλεί τη νομιμοποίησή της από τη συνύπαρξη και όχι από τη διαίρεση. Ένα κράτος στο οποίο το Σύνταγμα δεν θα αποτελεί απλώς ένα θεσμικό κείμενο, αλλά ένα κοινό συμβόλαιο ελευθερίας, ισότητας και αξιοπρέπειας.

Όπως τραγουδά ο Διονύσης Σαββόπουλος, «η ζωή αλλάζει δίχως να κοιτάζει τη δική σου μελαγχολία». Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την Ιστορία. Αν δεν διαμορφώσουμε εμείς το μέλλον της Κύπρου, θα συνεχίσουμε σε ένα μέλλον που σχεδιάζουν άλλοι για εμάς. Η επιλογή είναι πλέον στα δικά μας χέρια : είτε θα παραμείνουμε αιχμάλωτοι της διαίρεσης, είτε θα γίνουμε η γενιά που θα σπάσει οριστικά τα δεσμά της κατοχής, οικοδομώντας μια κοινή, ελεύθερη πατρίδα για όλους τους Κυπρίους.

*Ο Γιάννης Αυξεντίου είναι φοιτητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ, ιδρυτής και executive coordinator του Constitutional Law Lab – CoLLab.

Αξίζει επίσης να δεις :