Ο απολογισμός της ευρωπαϊκής περιοδείας του Ζελένσκι
Γράφει η Μάντια Τζιράκη
Χρόνος Ανάγνωσης: 5 λεπτά
Μετά την, κατά τα διεθνή μέσα, win-win «ιστορική συμφωνία», μεταξύ της Γαλλίας και της Ουκρανίας, για κατασκευή και πώληση 100 Rafale από την πρώτη στη δεύτερη, ο Ουκρανός πρόεδρος βρέθηκε στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Τουρκία, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από πλευράς της Αμερικής και της Ρωσίας.
Η Επίσκεψη του Ζελένσκι στην Ελλάδα – ο ρόλος του κάθετου δρόμου και η αμυντική Συνεργασία
Με τον ερχομό του Βολοντιμίρ Ζελένσκι στην Αθήνα, η Ουκρανία εξασφάλισε την προμήθειά της με αμερικανικό LNG μέσω της Ελλάδας, από τον Δεκέμβριο του φετινού έτους, έως και τον Μάρτιο του 2026, με τις παραδόσεις να ξεκινούν από τον Ιανουάριο. Η συμφωνία υπογράφηκε από τη ΔΕΠΑ και τη Naftogaz και προβλέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του αγωγού που διασχίζει τα Βαλκάνια. Μέσω της εν λόγω συνεργασίας θα δοθεί τέλος στις εκτεταμένες επιθέσεις που πραγματοποιεί κατά καιρούς η Ρωσία σε ουκρανικές ενεργειακές υποδομές – τόσο σε ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες και εγκαταστάσεις εξόρυξης, όσο και θερμικούς σταθμούς.
Η ενεργειακή διάσταση της συνεργασίας κυριάρχησε στη συνάντηση των δύο ηγετών με τη λειτουργία του υπό διαμόρφωση Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου και τη σύνδεση Αλεξανδρούπολης – Οδησσού, να συνιστούν τα βασικά θέματα συζήτησης. Στόχος; Η διαμόρφωση ενός σταθερού άξονα που θα επιτρέψει στην Ουκρανία την πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας.
Η συμφωνία για το αμερικανικό LNG εντάσσεται στη νέα αρχιτεκτονική τροφοδοσίας που διαμορφώνει η Ελλάδα στην περιοχή. Στο ενεργειακό πακέτο περιλαμβάνονται έργα που προωθούν ελληνικές και ουκρανικές εταιρείες, όπως η συνεργασία της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με την Ucranico Energy.Υπενθυμίζεται ότι το Κίεβο έχει δεσμεύσει κονδύλια με ευρωπαϊκές εγγυήσεις και χρηματοδότηση από αμερικανικούς και ουκρανικούς θεσμούς για την κάλυψη του σχεδόν 2 δισ. ευρώ κόστους.
Επιπλέον σημαντική θέση στο πρόγραμμα της επίσκεψης είχαν η άμυνα και η ασφάλεια. Η κοινή δήλωση που υπέγραψαν οι δύο πλευρές προβλέπει ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας, με έμφαση στην ασφάλεια στη θάλασσα και στα μη επανδρωμένα θαλάσσια συστήματα, όπου η Ουκρανία διαθέτει ιδιαίτερη τεχνογνωσία, αλλά και ενίσχυση της συνεργασίας στην κυβερνοασφάλεια και ανταλλαγή πληροφοριών για υβριδικές απειλές.
Η Αντίδραση του Πούτιν
Η Ρωσία, θεωρώντας τη συμφωνία προκλητική, έσπευσε να χτυπήσει το τουρκικών συμφερόντων πλοίο ORINDA, ενώ βρισκόταν αγκυροβολημένο στο λιμάνι Ισμαήλ, στην περιοχή της Οδησσού, το οποίο μετέφερε περίπου 4.000 τόνους υγραερίου. Η επίθεση φυσικά δεν άφησε ανεπηρέαστες τις παραμεθόριες περιοχές της Ρουμανίας, όπου υπό τον φόβο περαιτέρω επεισοδίων δόθηκε εντολή εκκένωσης.
Οι συνομιλίες στην Ισπανία και η ενθάρρυνση ένταξης της Ουκρανίας στην Ε.Ε.
Μέσα σε αυτή την συνεχή διπλωματική κινητικότητα, ο Ζελένσκι μετέβη στην Ισπανία, την Τρίτη (18/11). Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο παλάτι Θαρθουέλα, ο βασιλιάς Φελίπε ΣΤ΄ επιβεβαίωσε τη δέσμευση της Ισπανίας να διατηρήσει τη στήριξή της προς το Κίεβο, σε διπλωματικό, οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο «για όσο διάστημα χρειαστεί». Ο μονάρχης επανέλαβε επίσης την υποστήριξη της Μαδρίτης στη διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έπειτα συναντήθηκε και με τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ.
Η επίσκεψη στην Τουρκία – ο ρόλος του Ερντογάν
Την Τετάρτη (19/11), ο Ουκρανός πρόεδρος πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στη Τουρκία, προκειμένου να συνομιλήσει με τον Τούρκο ομόλογό του, όσον αφορά το ουκρανικό ζήτημα. Σε αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Ζελένσκι διευκρίνισε πως «η διακοπή της αιματοχυσίας και η επίτευξη διαρκούς ειρήνης, απαιτούν τον συντονισμό με όλους τους εταίρους» και υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο της αμερικανικής ηγεσίας, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως «μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχουν επαρκή δύναμη για να τερματιστεί επιτέλους ο πόλεμος».
Παράλληλα, ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχει προτείνει διάφορες μορφές διαλόγου. Ο Ουκρανός ηγέτης σημείωσε ότι είναι σημαντικό η Τουρκία να παραμείνει έτοιμη να προσφέρει την απαραίτητη πλατφόρμα για την επανεκκίνηση των συνομιλιών, όποτε αυτές καταστούν εφικτές.
Το ενδεχόμενο υπογραφής ειρηνευτικού σχεδίου μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας
Οι δηλώσεις του Ζελένσκι ενίσχυσαν τις φήμες για παρασκηνιακές διεργασίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας για ένα πιθανό ειρηνευτικό σχέδιο. Ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Μόσχα έχουν επιβεβαιώσει επίσημα το σχέδιο, το οποίο συντάχθηκε από τον απεσταλμένο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον ειδικό απεσταλμένο της Ρωσίας, Κιρίλ Ντμίτριεφ.
Οι αναφορές για ένα ειρηνευτικό σχέδιο μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας εμφανίστηκαν την ημέρα που τουλάχιστον 26 άτομα σκοτώθηκαν σε ρωσική επίθεση με πυραύλους και drones σε πολυκατοικίες στην πόλη Τερνόπιλ, στη δυτική Ουκρανία. Άλλα 22 άτομα αγνοούνται από τον τόπο του συμβάντος, δήλωσε ο Ζελένσκι.
Δεν έγινε καμία αναφορά στο σχέδιο όταν ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ έφτασε στο Κίεβο αργά το βράδυ της Τετάρτης. Ο εκπρόσωπος του στρατού, συνταγματάρχης Ντέιβιντ Μπάτλερ, ανέφερε μόνο ότι ο Ντρίσκολ και η ομάδα του βρισκόταν εκεί «εκ μέρους της κυβέρνησης Τραμπ σε αποστολή διερεύνησης των γεγονότων, προκειμένου να συναντήσουν Ουκρανούς αξιωματούχους και να συζητήσουν τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου».
Ο Ζελένσκι παρέλαβε επίσημο προσχέδιο συμφωνίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ένα έγγραφο που, σύμφωνα με το Κίεβο, ενδέχεται να δώσει νέα ώθηση στις διπλωματικές πρωτοβουλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία, όπως ανακοίνωσε το απόγευμα της Πέμπτης (20/11) το προεδρικό του γραφείο. Με αυτήν τη δήλωση, η ουκρανική ηγεσία φαίνεται να υιοθετεί μια στάση αναμονής, ούτε απορρίπτοντας ούτε αποδεχόμενη το σχέδιο πριν αρχίσουν οι συνομιλίες σε ανώτερο επίπεδο. Προστίθεται, τέλος, ότι ο Ζελένσκι σκοπεύει τις επόμενες ημέρες να συζητήσει με τον Τραμπ τις νέες διπλωματικές δυνατότητες που προκύπτουν και «τα βασικά στοιχεία που απαιτούνται για την επίτευξη ειρήνης».
Απάντηση