Από τον Παύλο Φύσσα στον Ηλία Κασιδιάρη: 13 χρόνια μετά…

Από τον Παύλο Φύσσα στον Ηλία Κασιδιάρη: 13 χρόνια μετά… Γράφει η Αγάπη-Ελπίδα Παχατουρίδου Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου, 12 η ώρα το μεσημέρι, ο Ηλίας Κασιδιάρης αποφυλακίστηκε απο το κατάστημα κράτησης Δομοκού, όπου  βρισκόταν, καθώς είχε καταδικαστεί σε ποινή κάθειρξης 13 ετών για τη διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης «Χρυσή Αυγή» και παρέμεινε στη φυλακή για σχεδόν 7 χρόνια, μειωμένη λόγω σωφρονιστικής εργασίας και προφυλάκισης.  Ο ίδιος, κατά την έξοδο του από τις φυλακές, ανακοίνωσε την ίδρυση του νέου του πολιτικου κόμματος. Συγκεκριμένα, ανέφερε: «Έχω δώσει τον λόγο μου πως μόλις περάσω αυτήν την πύλη, δεν θα επιστρέψω απλά στην ελευθερία, αλλά και στην πρώτη γραμμή των εθνικών αγώνων. Και σήμερα επιστρέφω. Και απ’ ό,τι βλέπω, δεν είμαι μόνος. Είναι μαζί μου και ένα νέο, ισχυρό εθνικό κόμμα, όπως αυτά που κυριαρχούν σε όλη την Ευρώπη και σκοπός μου είναι να απαλλαγεί η χώρα από την πιο διεφθαρμένη κυβέρνηση της Μεταπολίτευσης». Ο λόγος του συνοδευόταν απο μια ομάδα ανθρώπων με φωνές, χειροκροτήματα και ελληνικές σημαίες από τους «πατριώτες» του τόπου.  Σε προηγούμενη ανάρτησή του στο Χ, ο Ηλίας Κασιδιάρης φορώντας μπλούζα antisystem, ευχαρίστησε τον ορισμό του παγκόσμιου συστήματος και δισεκατομμυριουχο  τον Elon Musk, για την υποστήριξη που του έδειξε στο X με το σχόλιο του. Στην συγκεκριμένη ανάρτηση, ο δισεκατομμυριούχος αναδημοσίευσε ένα post που παρουσίαζε τον Ηλία Κασιδιάρη ως θύμα της ελευθερίας του λόγου και αδίκως καταδικασμένο σε φυλάκιση.  Παράλληλα, στις αρχές του μήνα, στις κρατιδιακές εκλογές της Σαξονίας–Άνχαλτ η ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) κατέλαβε την πρώτη θέση, συγκεντρώνοντας το 43,8% των ψήφων, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει την πλειοψηφία των εδρών στο τοπικό κοινοβούλιο. Από την άλλη πλευρά, η υποστήριξη προς την κεντροδεξιά Χριστιανοδημοκρατική Ένωση Γερμανίας (CDU) μειώθηκε σημαντικά, συγκεντρώνοντας το 17,2% των ψήφων, έναντι 37,1% το 2021.  Η εκλογική αυτή άνοδος επιβεβαίωσε τη βαθιά εδραίωση της AfD στην πρώην Ανατολική Γερμανία σε ένα οικονομικά εξαντλημένο κρατίδιο. Το κόμμα εκμεταλλεύτηκε εμφανώς τη δυσαρέσκεια για το μεταναστευτικό, την ακρίβεια και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και αυτός είναι ο φόβος όλων μας, επαναφέροντας ένα ευρύτερο ερώτημα για την πορεία της ευρωπαϊκής πολιτικής και την ενίσχυση ακροδεξιών και εθνικιστικών κομμάτων. Ο μαύρος μανδύας της ακροδεξιάς που κυριαρχεί στην Δύση τα τελευταία χρόνια, δεν ισχύει μόνο στις συγκεκριμένες περιπτώσεις. Οι ακροδεξιές εξτρεμιστικές απόψεις ενισχύονται συστηματικά και δεν αποτελεί “φούσκα” που θα έσκαγε όπως πολλοί υποστηρίζουν. Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου, η 13η επέτειος από την δολοφονία του Παύλου Φύσσα έρχεται μόλις τρεις ημέρες μετά την αποφυλάκιση του νεοναζί Ηλία Κασιδιάρη. Δεκατρία χρόνια πριν, στην οδό Παναγή Τσαλδάρη, ο Παύλος Φύσσας δολοφονήθηκε από τον Γιώργο Ρουπακιά, μέλος της Χρυσής Αυγής. Η δολοφονία του Παύλου εκδικάστηκε με τις υπόλοιπες κατηγορίες στην Δίκη της Χρυσής Αυγής, με συνολικά 69 κατηγορουμένους. Εφτά χρόνια αργότερα, στις 7 Οκτωβρίου 2020, το Εφετείο Αθηνών εξέδωσε την απόφαση: «Η Χρυσή Αυγή αποτελεί Εγκληματική Οργάνωση» Και όμως, δεκατρία χρόνια μετά, ο Παύλος εξακολουθεί να μας θυμίζει τον δρόμο ενάντια στον φασισμό: τον δρόμο της αντίστασης και της μνήμης. Γιατί όπως μας φώναξε και ο ίδιος μέσα από τους στίχους του: «Σιγά μην φοβηθώ». 

Από τον Καπιταλισμό στον Δεκαπιταλισμό

4 λεπτά Ο καπιταλισμός έχει φτάσει σε μια καινούργια φάση. Πλέον, όποιος παρακολουθεί τις εξελίξεις στην οικονομία και την πολιτική βλέπει ότι το σύστημα δεν λειτουργεί όπως παλιά — δεν θυμίζει σε πολλά τον καπιταλισμό του 20ού αιώνα. Παραγωγή; Έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα. Η πραγματική φάμπρικα τώρα είναι το χρηματοοικονομικό παιχνίδι , κερδοσκοπία, αγορές κεφαλαίου, φούσκες μετοχών. Μερικοί έφτιαξαν και καινούργιο όρο γι’ αυτό: το λένε «δεκαπιταλισμό». Δεν είναι κάποιο καινούργιο σύστημα, ούτε κάτι έξω από τον καπιταλισμό που ξέρουμε. Στην ουσία είναι το τελευταίο του στάδιο, εκεί που το κεφάλαιο έχει μεγαλώσει τόσο πολύ που αφήνει την εργασία και τη δημοκρατία στη γωνία. Αυτό θα προσπαθήσουμε να πιάσουμε στο άρθρο: γιατί, όσο και αν δεν το παραδέχονται όλοι, ο καπιταλισμός φαίνεται να ακουμπά τα ιστορικά του όρια — και γιατί δεν είναι πια πολυτέλεια, αλλά ανάγκη, να φανταστούμε κάτι άλλο. Γιατί φτάσαμε στο τέλος; Η απάντηση είναι σχεδόν αυτονόητη. Όταν ένα οικονομικό σύστημα αυξάνει συνέχεια τον πλούτο αλλά η ζωή της πλειοψηφίας όλο και χειροτερεύει, μάλλον έχει εξαντλήσει το ρόλο του. Οι εργαζόμενοι σήμερα παράγουν περισσότερο από ποτέ, αλλά και πάλι οι μισθοί δεν ανεβαίνουν, το να έχεις σπίτι γίνεται κάτι σαν όνειρο και το κόστος ζωής τραβάει διαρκώς την ανηφόρα. Από την άλλη, οι μεγάλες εταιρείες και τα επενδυτικά κεφάλαια θησαυρίζουν όσο ποτέ. Αυτή η αντίφαση δεν είναι κάποιο λάθος, είναι το DNA του καπιταλισμού. Οι διεθνείς εξελίξεις το φωνάζουν ξεκάθαρα. Βλέπουμε εμπορικούς πολέμους, διαμάχες ΗΠΑ-Ευρώπης, δασμούς… Κανένας δεν παλεύει για τα δικαιώματα των εργαζομένων. Όλο το παιχνίδι γίνεται για τα μεγάλα συμφέροντα. Και ξέρετε ποιος πληρώνει το λογαριασμό; οι λαοί, με πιο ακριβά προϊόντα, ανασφάλεια και στάσιμη οικονομία. Την ίδια στιγμή, οι κυβερνήσεις στη Δύση ρίχνουν όλο και περισσότερα χρήματα σε εξοπλισμούς. Οπλικά συστήματα, αμυντικές βιομηχανίες, πολεμικά σχέδια… και για την υγεία, την παιδεία, την πρόνοια; Ψίχουλα. Οι πραγματικές ανάγκες απλώς παραμερίζονται μπροστά στις απαιτήσεις του κεφαλαίου και των γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Μαρξ: η προειδοποίηση έγινε πραγματικότητα Τον 19ο αιώνα , ο Καρλ Μαρξ έγραφε ότι ο καπιταλισμός θα οδηγούσε, αργά ή γρήγορα, στη συγκέντρωση πλούτου και δύναμης σε όλο και λιγότερα χέρια. Η υπεραξία, δηλαδή η αξία που δημιουργεί ο εργαζόμενος, τελικά πηγαίνει σε αυτόν που έχει το κεφάλαιο, ενώ οι ανισότητες διαρκώς διευρύνονται. Τώρα, αυτό δεν είναι απλώς μια θεωρία. Είναι η νέα πραγματικότητα. Οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν εξελιχθεί σε τεράστιες δυνάμεις — επηρεάζουν κυβερνήσεις, χαράσσουν πολιτικές, συχνά αλλάζουν ακόμα και τη διεθνή σκηνή. Η πολιτική πλέον δεν μπορεί να περιορίσει το κεφάλαιο. Το κεφάλαιο είναι αυτό που κατευθύνει την πολιτική. Και στην Ελλάδα; Τι γίνεται εδώ; Η εικόνα είναι γνώριμη. Μπορεί στα χαρτιά κάποια οικονομικά μεγέθη να βελτιώνονται, αλλά στην πράξη, η καθημερινότητα δύσκολα θυμίζει «ανάπτυξη». Η ακρίβεια σπάει ρεκόρ, τα εισοδήματα μένουν χαμηλά, η στέγη είναι μειωμένα διαθέσιμη. Τα μεγάλα συμφέροντα όμως, συνεχίζουν ακάθεκτα. Κι όταν σκάνε σκάνδαλα, όπως του ΟΠΕΚΕΠΕ, γίνεται φανερό ότι η διαπλοκή πολιτικής και οικονομίας δεν έχει εξαλειφθεί. Δεν είναι ζήτημα προσώπων, αλλά ενός ολόκληρου, στρεβλωμένου συστήματος που αφήνει τις ισχυρές ομάδες να κάνουν ό,τι θέλουν. Τι είναι ο δεκαπιταλισμός; Ο «δεκαπιταλισμός» είναι το πιο αυθεντικό πρόσωπο αυτής της εποχής. Η οικονομία έχει πάψει να παράγει ουσιαστικά πράγματα και έχει γίνει μηχανισμός για τη δημιουργία χρηματοοικονομικού πλούτου. Οι επιχειρήσεις νοιάζονται περισσότερο για το πώς θα εκτοξευτεί η μετοχή τους — και λιγότερο αν θα παράγουν ή θα προσλάβουν εργαζόμενους. Το χρήμα γεννάει χρήμα, η πραγματική παραγωγή και η εργασία απαξιώνονται. Και αυτό δεν είναι παρέκκλιση. Είναι το φυσιολογικό επόμενο βήμα ενός συστήματος που, όσο συγκεντρώνει την οικονομική δύναμη, τόσο αφήνει τις κοινωνίες έξω από το παιχνίδι. Κι όσο περνάει αυτός ο έλεγχος στις αγορές, τόσο πιο δύσκολα αλλάζει και η πολιτική. Τι κάνουμε από εδώ και πέρα; Το ζήτημα δεν είναι αν ο καπιταλισμός δουλεύει «σωστά». Το πρόβλημα είναι ότι λειτουργεί ακριβώς όπως είναι σχεδιασμένος: κυνηγά το μέγιστο κέρδος, συγκεντρώνει πλούτο, δημιουργεί κρίσεις και ανισότητες. Καμία κυβέρνηση, καμία μεμονωμένη μεταρρύθμιση δεν αλλάζει αυτή τη βασική λογική. Όλα τα συστήματα στην Ιστορία είχαν μια αρχή και ένα τέλος. Ο καπιταλισμός δείχνει τα σημάδια του τέλους του: κρίσεις παντού, ανισότητες που μεγαλώνουν, κοινωνική δυσαρέσκεια. Το ερώτημα δεν είναι αν το σύστημα είναι σε κρίση, αυτό το έχουμε λύσει. Το ερώτημα είναι: τι έρχεται μετά; Δεν είναι λύση να προσπαθούμε να φτιάξουμε έναν «ανθρώπινο» καπιταλισμό. Η ιστορία έδειξε ότι τέτοια εγχειρήματα είναι πάντα προσωρινά. Όσο η οικονομία οργανώνεται με μοναδικό σκοπό το ιδιωτικό κέρδος, οι ίδιες αντιφάσεις θα επανέρχονται. Η διέξοδος βρίσκεται αλλού: να ξεπεράσουμε τον καπιταλισμό, να χτίσουμε μια σοσιαλιστική κοινωνία όπου τα βασικά μέσα παραγωγής θα ανήκουν σε όλους, όπου η οικονομία θα σχεδιάζεται με κέντρο τον άνθρωπο και όχι το κέρδος, και ο πλούτος που παράγεται θα επιστρέφει σε αυτούς που τον δημιουργούν. Ο δεκαπιταλισμός δεν είναι το μέλλον, είναι το τελευταίο κεφάλαιο ενός κύκλου που τέλειωσε. Το να αφήσουμε πίσω μας τον καπιταλισμό είναι ιστορική ανάγκη, όχι απλώς ιδεολογικό σύνθημα.

Το Νέο Πρόσωπο Του Φασισμού Και Η Ψηφιακή Προπαγάνδα

Το Νέο Πρόσωπο Του Φασισμού Και Η Ψηφιακή Προπαγάνδα Γράφει ο Αριστομένης Τσαλαπατάνης Χρόνος Ανάγνωσης: 4 λεπτά Για πολλούς υπάρχει η ψευδής αντίληψη ότι ο φασισμός είναι ένα φαινόμενο του παρελθόντος. Βλέπετε, είναι δύσκολο να τον αναγνωρίσεις χωρίς τις μαύρες στολές, τους στρατιωτικούς σχηματισμούς και τους ναζιστικούς χαιρετισμούς. Όμως η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται απλά, αλλά εξελίσσεται. Οι ιδέες προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες της εποχής και ο αυταρχισμός αποκτά κάθε φορά καινούργια μορφή. Σήμερα η πολιτική δεν διεξάγεται μόνο στην Βουλή και στα πολιτικά γραφεία. Διεξάγεται στο TikTok, στο Instagram, στο YouTube και στο X. Η εικόνα έχει μεγαλύτερη δύναμη από το επιχείρημα, το σύνθημα από την ανάλυση και το συναίσθημα από τα γεγονότα. Μέσω του περιβάλλοντος αυτού η πολιτική μετατρέπεται σε θέαμα και οι ακραίες ιδέες αποκτούν μια νέα, ελκυστική αισθητική. Προφανώς η Ελλάδα δεν εξαιρείται από αυτό το φαινόμενο. Η Χρυσή Αυγή αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας πολιτικής δύναμης που δεν επένδυσε μόνο στην βία, άλλα και στην δημιουργία μιας ολόκληρης εικόνας: σημαίες, σύμβολα, βίντεο, στρατιωτική πειθαρχία, αναφορές στην αρχαία ιστορία της χώρας και την «εθνική αναγέννηση». Η πολιτική παρουσιαζόταν ως μια σύγκρουση ανάμεσα στους «γνήσιους Έλληνες» και τους «εχθρούς του έθνους». Θα ήταν όμως λάθος να πιστέψει κανείς ότι αυτά τα φαινόμενα περιορίζονται αποκλειστικά σε οργανώσεις όπως η Χρυσή Αυγή. Στοιχεία αυτής της πολιτικής κουλτούρας συναντώνται συχνά και στον ευρύτερο δημόσιο λόγο. Η συνεχής επίκληση της εθνικής απειλής, η παρουσίαση των πολιτικών αντιπάλων ως εσωτερικών εχθρών και η αντικατάσταση της πολιτικής συζήτησης από συνθήματα αποτελούν πρακτικές που ξεπερνούν τα όρια ενός μόνο κόμματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πολιτική πορεία του Μάκη Βορίδη, ο οποίος προέρχεται από τον χώρο της ελληνικής άκρας δεξιάς, υπήρξε πρόεδρος της ΕΠΕΝ ως νέος, και βουλευτής του ΛΑΟΣ πριν ενταχθεί στη ΝΔ. Η πολιτική αυτή παρουσία αποδεικνύει πως ιδέες που βρίσκονταν κάποτε στο περιθώριο μπορούν να ενσωματωθούν σταδιακά στην κεντρική πολιτική σκηνή. Παρόμοια, ο δημόσιος λόγος του Άδωνι Γεωργιάδη χαρακτηρίζεται συχνά από από έντονη πόλωση, σύγκρουση και επικοινωνιακή υπερβολή. Η πολιτική αντιπαράθεση παρουσιάζεται πολλές φορές ως μάχη πολιτισμών, αξιών ή εθνικής επιβίωσης και όχι σύγκρουση διαφορετικών πολιτικών προγραμμάτων. (Για ακαδημαϊκή ανάλυση της πολιτικής του Άδωνι Γεωργιάδη σας προτείνω να διαβάσετε το άρθρο της Ειρήνης Θεοδωροπούλου «Debunking political ideology through metaphor: a case study on Greek politician Adonis Georgiadis».) Χαρακτηριστική είναι επίσης η περίπτωση του Κυριακού Βελόπουλου και της Ελληνικής Λύσης. Η πολιτική απεύθυνση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κατασκευή μιας αντίθεσης ανάμεσα σε «πατριώτες» και όσους παρουσιάζουν απειλή για την εθνική ταυτότητα και κουλτούρα. Η έμφαση στην πολιτισμική ανασφάλεια, στην μετανάστευση και στην ανάγκη μιας δήθεν πατριωτικής διακυβέρνησης αποτελεί κεντρικό στοιχείο της πολιτικής ρητορικής. Βέβαια το πεδίο της πολιτικής μάχης είναι ένα. Το διαδίκτυο. Εκεί βλέπουμε τον πραγματικό εκσυγχρονισμό της φασιστικής προπαγάνδας. Το πιο ενδιαφέρον όμως στοιχείο δεν είναι η παρουσία της ακροδεξιάς στο διαδίκτυο. Είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται. Οι ακραίες απόψεις σπάνια εκφράζονται πλέον με ωμό τρόπο. Αντίθετα, εμφανίζονται μέσα από memes, σατιρικές εικόνες, σύντομα βίντεο και ειρωνικά σχόλια. Ένα ρατσιστικό μήνυμα μπορεί να παρουσιαστεί ως αστείο. Μια συνωμοσιολογική θεωρία μπορεί να εμφανιστεί ως «εναλλακτική άποψη». Ένας πολιτικός αντίπαλος μπορεί να μετατραπεί σε αντικείμενο χλευασμού πριν καν γίνει αντικείμενο πολιτικής κριτικής. Παράλληλα, η έννοια του πατριωτισμού χρησιμοποιείται πολλές φορές ως εργαλείο πολιτικής νομιμοποίησης. Όποιος διαφωνεί παρουσιάζεται ως «ανθέλληνας», «προδότης» ή «όργανο ξένων συμφερόντων». Η λογική αυτή δεν είναι καινούργια στην ελληνική πολιτική ιστορία. Ωστόσο, στην εποχή των κοινωνικών δικτύων αποκτά πρωτοφανή ένταση. Τα σύνθετα πολιτικά ζητήματα μετατρέπονται σε απλές συγκρούσεις ανάμεσα σε «πατριώτες» και «εχθρούς του έθνους». Η δημοκρατική αντιπαράθεση αντικαθίσταται από την ηθική καταδίκη του αντιπάλου. Σε αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται ο πυρήνας της νέας εικόνας του φασισμού. Δεν χρειάζεται να καταργήσει άμεσα τη δημοκρατία. Αρκεί να υπονομεύσει τις προϋποθέσεις της. Να απαξιώσει τον διάλογο, να ενισχύσει την πόλωση, να μετατρέψει την πολιτική σε θέαμα και να καλλιεργήσει την πεποίθηση ότι τα προβλήματα της κοινωνίας μπορούν να λυθούν μόνο από ισχυρούς ηγέτες που δεν δεσμεύονται από θεσμούς και κανόνες. Η πρόκληση για τις δημοκρατικές κοινωνίες δεν είναι απλώς να αντιμετωπίσουν τις ακραίες οργανώσεις. Είναι να αναγνωρίσουν τους νέους τρόπους με τους οποίους οι αυταρχικές ιδέες διεισδύουν στην καθημερινότητα. Όταν η εικόνα αντικαθιστά το επιχείρημα, όταν το meme αντικαθιστά την πολιτική ανάλυση και όταν ο φόβος αντικαθιστά τη γνώση, τότε ο δρόμος προς τον αυταρχισμό γίνεται πολύ πιο εύκολος απ’ όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Η ιστορία μάς διδάσκει ότι ο φασισμός δεν επιστρέφει ποτέ με την ίδια μορφή. Εμφανίζεται κάθε φορά προσαρμοσμένος στις ανάγκες και στις τεχνολογίες της εποχής του. Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο η αντιμετώπισή του απαιτεί όχι μόνο ιστορική μνήμη, αλλά και την ικανότητα να αναγνωρίζουμε τις νέες μορφές με τις οποίες εμφανίζεται στον δημόσιο χώρο.

Ίμια,30 χρόνια μετά:η ατολμία που βαφτίστηκε σύνεση

Ίμια,30 χρόνια μετά:η ατολμία που βαφτίστηκε σύνεση Γράφει ο Νίκος Παπαδόπουλος Χρόνος Ανάγνωσης : 4 λεπτά Τριάντα χρόνια μετά τα Ίμια, δεν υπάρχει λόγος για μνημόσυνα, στεφάνια και επετειακές κοινοτοπίες. Υπάρχει μόνο ένας λόγος να επιστρέψει κανείς σε εκείνη τη νύχτα: για να μιλήσει καθαρά για μια χαμένη πολιτική απόφαση που συνεχίζει να παράγει συνέπειες μέχρι σήμερα. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει επιτέλους να ειπωθεί. Γράφω αυτή την αποτίμηση όχι με τη βεβαιότητα του εκ των υστέρων, αλλά ως άνθρωπος που έζησε την κρίση των Ιμίων τη στιγμή που εξελισσόταν και βλέπει σήμερα το αποτύπωμα της.Η κρίση των Ιμίων δεν ήταν απλώς ένα επικίνδυνο επεισόδιο που αποκλιμακώθηκε την τελευταία στιγμή. Ήταν η στιγμή κατά την οποία η Ελλάδα επέλεξε συνειδητά την ασάφεια αντί της ευθύνης, βαφτίζοντας την ατολμία “σύνεση” και τη μη απόφαση “ψυχραιμία “. Από τότε, το τίμημα αυτής της επιλογής το πληρώνει διαρκώς, σε επίπεδο κυριαρχίας, αποτροπής και διεθνούς εικόνας. Κι εδώ ακριβώς έγινε το λάθος. Οι περιβόητες “γκρίζες ζώνες” δεν προέκυψαν ως φυσικό φαινόμενο ούτε ως αναπόφευκτη εξέλιξη. Δεν υπήρχαν πριν τα Ίμια. Δημιουργήθηκαν τη στιγμή που η κρίση έκλεισε χωρίς πολιτικό τέλος, χωρίς καθαρό μήνυμα, χωρίς οριστική απάντηση. Εκείνη η νύχτα δεν άφησε απλώς μια πληγή ανοιχτή, εγκαθίδρυσε ένα προηγούμενο: ότι η ελληνική πλευρά μπορεί να πιεστεί, να υποχωρήσει και να αποδεχθεί την αμφισβήτηση ως “διαχειρίσιμη κανονικότητα”. Από εκεί και μετά, τίποτα δεν ήταν τυχαίο. Η κρίση του 1996 και το πραγματικό έλλειμμα Όσα συνέβησαν τον Ιανουάριο του 1996 έχουν αναλυθεί πολλές φορές σε επίπεδο γεγονότων: ναυάγιο, σημαίες, στρατιωτικές κινήσεις, αποκλιμάκωση με αμερικανική παρέμβαση. Όμως η εμμονή στην αφήγηση των γεγονότων συσκοτίζει το ουσιώδεις. Το πραγματικό πρόβλημα της κρίσης των Ιμίων δεν ήταν τα λάθη τακτικής ή οι αστοχίες της τελευταίας στιγμής. Ήταν η παντελής απουσία στρατηγικού στόχου. Η πολιτική και η στρατιωτική ηγεσία δεν απάντησαν στο βασικό ερώτημα που οφείλει να απαντά κάθε κράτος όταν εισέρχεται σε κρίση: τι θέλουμε να πετύχουμε; Όχι τι θέλουμε να αποφύγουμε. Όχι πώς θα φύγουμε από το πρόβλημα με το μικρότερο δυνατό κόστος. Αλλά ποιο είναι το πολιτικό αποτέλεσμα που επιδιώκουμε. Χωρίς αυτή την απάντηση, κάθε κίνηση ήταν αναγκαστικά αποσπασματική και φοβική. Η στρατιωτική ετοιμότητα υπήρχε. Οι δυνατότητες υπήρχαν. Αυτό που δεν υπήρχε ήταν η πολιτική απόφαση να τεθεί ένα σαφές όριο και να υποστηριχθεί μέχρι τέλους. Η κρίση αντιμετωπίστηκε όχι ως ζήτημα κυριαρχίας που απαιτούσε λύση, αλλά ως πρόβλημα που έπρεπε απλώς να «μην ξεφύγει». Έτσι, η διαχείριση υποκατέστησε τη στρατηγική. Και η αναβολή βαφτίστηκε υπευθυνότητα. Οι “γκρίζες ζώνες” ως προϊόν της μη απόφασης Οι λεγόμενες “γκρίζες ζώνες” απέκτησαν υπόσταση όχι επειδή αναγνωρίστηκαν διεθνώς, αλλά επειδή δεν αποδομήθηκαν εμπράκτως. Η Ελλάδα αποδέχθηκε σιωπηρά ότι ένα ζήτημα κυριαρχίας μπορεί να παραμείνει ανοιχτό στο όνομα της αποκλιμάκωσης. Αυτό δεν ήταν διπλωματική επιτυχία. Ήταν συνειδητή αποφυγή ευθύνης. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, η αμφισβήτηση δεν απορρίφθηκε. Απλώς ανεστάλη. Και ό,τι δεν κλείνει πολιτικά, επιστρέφει γεωπολιτικά. Οι “γκρίζες ζώνες” δεν επιβλήθηκαν μονομερώς, δημιουργήθηκαν από το κενό που άφησε η μη απόφαση. Ένα γκρίζο που αφέθηκε να απλωθεί. Από τα Ίμια στα 12 ναυτικά μίλια Η πιο καθαρή απόδειξη ότι τα Ίμια δεν ήταν μεμονωμένο επεισόδιο βρίσκεται στη στάση της Ελλάδας απέναντι στα 12 ναυτικά μίλια. Ένα απολύτως νόμιμο δικαίωμα, το οποίο εξακολουθεί να μην ασκείται στο Αιγαίο, όχι λόγω νομικών εμποδίων, αλλά λόγω πολιτικού φόβου. Το ζητούμενο τότε – και σήμερα – δεν είναι η σύγκρουση, αλλά η καθαρή πολιτική απόφαση. Το λεγόμενο casus belli δεν είναι νομικό επιχείρημα. Είναι εργαλείο εκφοβισμού. Κι όμως, αρκεί για να παγώσει μια κυριαρχική πράξη. Όχι επειδή δεσμεύει την Ελλάδα, αλλά επειδή το ελληνικό πολιτικό σύστημα φοβάται το κόστος της απόφασης. Αυτό δεν είναι ψυχραιμία, είναι φόβος ευθύνης. Κι αυτό είναι το πιο επικίνδυνο από όλα. Η μη άσκηση δικαιωμάτων δεν αποτρέπει τη σύγκρουση. Τη μεταθέτει. Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα Το νήμα που ενώνει τα Ίμια του 1996 με το σήμερα δεν είναι η έλλειψη ισχύος. Είναι η μόνιμη απροθυμία ανάληψης ευθύνης. Οι ηγεσίες έμαθαν να επιβιώνουν πολιτικά, όχι να αποφασίζουν ιστορικά. Έτσι, η μη απόφαση έγινε πρακτική και η αναβολή δόγμα. Τα Ίμια δεν ανήκουν στο παρελθόν. Είναι παρόν. Είναι η σκιά πίσω από κάθε συζήτηση για όρια και κυριαρχία. Είναι η υπενθύμιση ότι οι μεγάλες ήττες δεν προκύπτουν πάντα από λάθος επιλογές, αλλά συχνά από την επιλογή να μην επιλέξεις. Η ιστορία δεν τιμωρεί εκείνους που τόλμησαν και κρίθηκαν. Τιμωρεί εκείνους που δεν τόλμησαν ποτέ. Και στην περίπτωση των Ίμιων, η ατολμία βαφτίστηκε σύνεση. Και έγινε κρατικό δόγμα, με ιστορικοπολιτικό κόστος που πληρώνουμε ακόμη και σήμερα.

Η τραγωδία των Τεμπών: από το «ανθρώπινο λάθος» στο διαρκές αίτημα Δικαιοσύνης

Η τραγωδία των Τεμπών: από το «ανθρώπινο λάθος» στο διαρκές αίτημα Δικαιοσύνης Γράφει η Αλεξία Δημητροπούλου Χρόνος Ανάγνωσης: 5 λεπτά Η σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών με 57 νεκρούς, εξακολουθεί, σχεδόν τρία χρόνια μετά, να βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, ως ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της σύγχρονης Ελλάδας. Μέχρι τα τέλη του 2024, η κυρίαρχη δημοσιογραφική πλαισίωση βασίζεται γύρω από δύο βασικά ερμηνευτικά πλαίσια. Από τη μια πλευρά, προβαλλόταν το πλαίσιο του ανθρώπινου λάθους, με έμφαση στον ρόλο του σταθμάρχη και στη λειτουργία των υπηρεσιών εκείνη τη νύχτα. Από την άλλη πλευρά, άρχισε να προβάλλεται μία εκδοχή που κερδίζει έδαφος, με το έγκλημα των Τεμπών να λειτουργεί ως «το κουτί της Πανδώρας», αποκαλύπτοντας τις χρόνιες παθογένειες του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, την έλλειψη σύγχρονων συστημάτων ασφαλείας και τις πολιτικές ευθύνες. Οι αμέτρητες προειδοποιήσεις πριν το μοιραίο συμβάν σχετικά με τα άκρως ανεπαρκή συστήματα, καθώς και οι χημικές ουσίες της εμπορικής αμαξοστοιχίας, που αποτελούν κύριο λόγο για το πολύνεκρο συμβάν, άρχισαν να μεταβάλλουν το πλαίσιο συζήτησης για τα Τέμπη από ένα μοιραίο δυστύχημα σε ένα οργανωμένο, κρατικό έγκλημα. Τι άλλαξε μέσα στο 2025; Το 2025 φέρνει στο προσκήνιο νέα δεδομένα που αμφισβητούν σε μεγάλο βαθμό την πληρότητα της αρχικής αφήγησης. Κεντρικό ρόλο παίζουν οι επιστημονικές αναλύσεις σχετικά με την πυρκαγιά που ακολούθησε τη σύγκρουση. Συγκεκριμένα, νέα εμπειρογνωμοσύνη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έρχεται να ανατρέψει όσα μέχρι τότε παρουσιάζονταν ως δεδομένα, φωτίζοντας κρίσιμες πτυχές του φαινομένου της πυρόσφαιρας που ακολούθησε τη σύγκρουση. Η ανάλυση εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την καύσιμη ύλη που συμμετείχε στην έκρηξη και αμφισβητεί ευθέως το αφήγημα ότι η καταστροφική πυρκαγιά οφειλόταν αποκλειστικά στα καύσιμα των μηχανών (πηγή: Greek City Times). Παράλληλα, εκθέσεις και πορίσματα ειδικών επιτροπών, όπως του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, καταλήγουν στο ίδιο ανησυχητικό συμπέρασμα: η ένταση και η έκταση της φωτιάς δεν μπορούν να εξηγηθούν επαρκώς με βάση τα γνωστά τεχνικά χαρακτηριστικά των συρμών. Το στοιχείο αυτό καθιστά αναπόφευκτη την επαναφορά του ζητήματος του φορτίου του εμπορικού τρένου, ενός θέματος που για καιρό αποσιωπήθηκε ή υποβαθμίστηκε (πηγή: ΤΑ ΝΕΑ). Εξελίξεις στην δικαστική διαδικασία Η δικαστική διερεύνηση της τραγωδίας των Τεμπών εξελίσσεται με ρυθμούς που προκαλούν εύλογη οργή και βαθιά δυσπιστία. Παρά τη βαρύτητα του εγκλήματος και τον αριθμό των θυμάτων, η διαδικασία χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις, εναλλαγές πορισμάτων, ελλιπή ενημέρωση και μια διαρκή αίσθηση ότι κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις ότι η δίκη θα ξεκινήσει το 2025, πλέον προβλέπεται να αρχίσει στις 23 Μαρτίου 2026, καθώς η δικογραφία έχει ξεπεράσει τις 60.000 σελίδες και υπάρχουν πάνω από 300 αιτήματα για μαρτυρίες και εξετάσεις στοιχείων, γεγονός που επιβραδύνει τη διαδικασία. Ειδικότερα, οι 36 κατηγορούμενοι, ανάμεσά τους στελέχη της σιδηροδρομικής υπηρεσίας και υψηλόβαθμοι υπάλληλοι, αντιμετωπίζουν κατηγορίες για αμέλεια, ανθρωποκτονία από αμέλεια και πρόκληση διατάραξης συγκοινωνιών, με το δικαστήριο να επικεντρώνεται περισσότερο σε ατομικές ευθύνες παρά σε πολιτικές ή συστημικές. Έτσι, όσο η δικαιοσύνη μοιάζει να μην ανταποκρίνεται στο μέγεθος της  τραγωδίας τόσο ενισχύεται η πεποίθηση ότι η καθυστέρηση λειτουργεί εις βάρος της αλήθειας και της λογοδοσίας. Νέα στοιχεία… Καθώς η δικαστική διαδικασία εξελίσσεται, νέα στοιχεία έρχονται να ενισχύσουν την δυσπιστία γύρω από την διαχείριση της υπόθεσης. Οι καταγγελίες που συσσωρεύονται γύρω από τη δικαστική διερεύνηση των Τεμπών δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν. Γονείς θυμάτων έχουν καταθέσει νέα στοιχεία στην ανακρίτρια, υποστηρίζοντας ότι αποκαλύπτουν εμπλοκή υπευθύνων πέρα από τον σταθμάρχη, καθώς και πιέσεις που φέρεται να ασκήθηκαν κατά τις αρχικές έρευνες, σε μια περίοδο κρίσιμη για τη διασφάλιση της αλήθειας. Υπό το πρίσμα αυτό, σοβαρές υπόνοιες και καταγγελίες εγείρονται γύρω από τη διαχείριση της δικογραφίας και του οπτικού υλικού από κάμερες, το οποίο είτε δεν εξετάστηκε επαρκώς, είτε παρουσιάζει ενδείξεις μεταγενέστερης επεξεργασίας, επαναφέροντας στον δημόσιο διάλογο συζητήσεις περί κυβερνητικής «συγκάλυψης» της υπόθεσης (πηγή: lifo). Στο μεταξύ, δεν μπορεί να αγνοηθεί η υπόθεση Ρούτσι, η οποία αποκάλυψε την σκληρή και απάνθρωπη στάση του κράτους απέναντι στους συγγενείς των θυμάτων. Αναλυτικότερα, ο πατέρας του Ντένις Ρούτσι  ζητούσε επίμονα την εκταφή και περαιτέρω διερεύνηση των αιτιών θανάτου του παιδιού του, ώστε να δοθούν απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα. Ο ίδιος, δίχως να λαμβάνει κάποια ανταπόκριση και έχοντας εξαντλήσει κάθε θεσμικό μέσο, οδηγήθηκε σε απεργία πείνας για να ακουστεί η φωνή του. Μόνο μετά από αυτόν τον ακραίο αγώνα υπήρξε αποτέλεσμα, επιβεβαιώνοντας ότι η πολιτεία κινήθηκε όχι από θεσμική ευθύνη, αλλά υπό το βάρος της δημόσιας πίεσης. (πηγή:proto thema) Πολιτική και κοινωνική διάσταση σχεδόν 3 χρόνια μετά Η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης οδήγησε στην δημιουργία ενός κινήματος για την διαλεύκανση των σκοτεινών πτυχών της υπόθεσης και την δικαίωση των αδικοχαμένων ψυχών, το οποίο φαίνεται να έχει εξελιχθεί σε ένα ευρύ πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο. Στις 28 Φεβρουαρίου 2025, μαζικές διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις πολιτών σε ολόκληρη τη χώρα κατέγραψαν μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις του σύγχρονου ελληνικού κοινωνικού κινήματος γύρω από ένα και μόνο ζήτημα, αποτυπώνοντας τη βαθιά δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς και την επιτακτική απαίτηση για δικαιοσύνη και διαφάνεια. Ταυτόχρονα, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και διεθνείς θεσμοί τονίζουν ότι δύο χρόνια μετά το δυστύχημα εξακολουθούν να υπάρχουν «πάρα πολλές αναπάντητες ερωτήσεις» γύρω από τα αίτια και τις ευθύνες. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν μάλιστα καλέσει ανοιχτά τις ελληνικές αρχές να διερευνήσουν σοβαρά πιθανές παραλείψεις ή ακόμη και συγκάλυψη στοιχείων, θέτοντας στο επίκεντρο την ανεξαρτησία και τη διαφάνεια της δικαιοσύνης — ζητήματα που πλέον δεν απασχολούν μόνο την ελληνική κοινωνία, αλλά και τη διεθνή κοινότητα. (πηγές: Civicus Monitor, Modern Diplomacy) Η σύγκριση μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 και Δεκεμβρίου 2025 καταδεικνύει ότι η τραγωδία των Τεμπών δεν εξελίσσεται γραμμικά, αλλά επανανοηματοδοτείται μέσα από νέα στοιχεία και ερμηνείες. Οι τεχνικές αποκαλύψεις, οι δικαστικές καθυστερήσεις και η μεταβολή της δημοσιογραφικής πλαισίωσης μετατρέπουν την υπόθεση από ένα μεμονωμένο τραγικό γεγονός σε ένα διαρκές και συλλογικό αίτημα για διαφάνεια και δικαιοσύνη. Η υπόθεση των Τεμπών δεν αποτελεί ένα κλειστό κεφάλαιο του 2023, ούτε ένα ζήτημα που έχει λήξει θεσμικά, αλλά ένα διαχρονικό γεγονός με συνεχιζόμενες κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις. Οι έρευνες συνεχίζονται, με τους γονείς των θυμάτων να παραμένουν στο επίκεντρο της διεκδίκησης, αναζητώντας μέσα από τον πόνο τους ένα και μόνο πράγμα: Δικαιοσύνη.

Περί της κεντροαριστεράς ο λόγος. Όρια, προκλήσεις, ευκαιρίες

Περί της κεντροαριστεράς ο λόγος. Όρια, προκλήσεις, ευκαιρίες. Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά Η έμπνευση για το παρόν άρθρο προέκυψε από συζήτηση με τον καθηγητή Δημόσιας Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου, Χάρη Αθανασιάδη, γύρω από τη ρευστότητα του σύγχρονου πολιτικού σκηνικού και τις ανακατατάξεις στον χώρο της κεντροαριστεράς, τον οποίο ευχαριστώ θερμά για τα γόνιμα ερεθίσματα και τις παρατηρήσεις του. Το πολιτικό σκηνικό βρίσκεται σε φάση παρατεταμένης και εντεινόμενης ρευστότητας, πρωτίστως στο φάσμα της κεντροαριστεράς αλλά και της άκρας δεξιάς. Από τα νέα εγχειρήματα ξεχωρίζουν η πιθανή επάνοδος του Τσίπρα, η εξίσου πιθανή κίνηση Καρυστιανού και το αναμενόμενο κόμμα Σαμαρά. Από τα παλαιά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίμονη στασιμότητα του ΠΑΣΟΚ. Στο ήδη ρευστό πολιτικό σκηνικό προστίθεται και το ενδεχόμενο ίδρυσης κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, το οποίο, εφόσον υλοποιηθεί, θα συνιστά ευθεία αμφισβήτηση της πολιτικής και ιδεολογικής ηγεμονίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στον χώρο της δεξιάς. Ένα τέτοιο εγχείρημα δύσκολα μπορεί να διεκδικήσει κυβερνητική προοπτική, μπορεί όμως να προκαλέσει ουσιαστική φθορά στη Νέα Δημοκρατία, αποσπώντας ψηφοφόρους που αποδοκιμάζουν τον τεχνοκρατικό και κεντρώο προσανατολισμό της σημερινής ηγεσίας. Η απήχησή του θα εξαρτηθεί λιγότερο από τη συγκρότηση ενός συνεκτικού προγράμματος και περισσότερο από το αν θα καταφέρει να κεφαλαιοποιήσει τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια για ζητήματα θεσμών, διαφάνειας και κοινωνικών ανισοτήτων, μετατρέποντάς την σε πολιτική πίεση προς το Μαξίμου. Η είσοδος της Καρυστιανού στην πολιτική σκηνή διαθέτει, αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, σημαντική προοπτική. Είναι αλήθεια πως εδράζεται σε ένα υπαρκτό κοινωνικό συναίσθημα: την κόπωση από το παραδοσιακό πολιτικό προσωπικό, την απαίτηση για ηθική ανανέωση και την αναζήτηση κάποιας απροσδιόριστης “αυθεντικής” εκπροσώπησης. Ωστόσο, το μήνυμά του παραμένει ακόμη θολό ενώ η δυνατότητα στελέχωσης και πολιτικής συγκρότησης είναι αβέβαιη. Σε κάθε περίπτωση τα προσωποκεντρικά εγχειρήματα που δεν πλαισιώνονται από άτομα με πολιτική επάρκεια, κοινωνική γείωση και θεσμική εμπειρία, δύσκολα αντέχουν στον χρόνο. Προς το παρόν, η Καρυστιανού ευνοείται από την πολιτική ασάφεια. Όσο η ιδεολογική ταυτότητα της παραμένει θολή, λειτουργεί ως «δοχείο προσδοκιών» για ετερόκλητα ακροατήρια. Σε αυτή την περίπτωση, ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της: όσο πιο κοντά στις εκλογές ιδρύσει κόμμα, τόσο μεγαλύτερο ποσοστό μπορεί να αποσπάσει, αξιοποιώντας το ηθικό πλεονέκτημα που απόκτησε ως το πρόσωπο των Τεμπών. Αντιθέτως, όσο ξεκαθαρίζει το ιδεολογικό της στίγμα (υπάρχουν ενδείξεις για δεξιά απόκλιση), τόσο αναπόφευκτα θα αρχίσει να χάνει πόντους, καθώς θα αποστασιοποιούνται τμήματα του κεντροαριστερού ακροατηρίου που είχαν προβάλει πάνω της διαφορετικές προσδοκίες. Ανάμεσα στον Τσίπρα και στην Καρυστιανού, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει από οριστική καθήλωση. Παρά τις προσπάθειες ανασύνταξης που έκανε όσο ο ΣΥΡΙΖΑ εξαερωνόταν, η εκλογική του επιρροή παρέμεινε στη ζώνη του 12%. Με τέτοιο ποσοστό εξασφαλίζει την πολιτική επιβίωση, αλλά όχι τον ηγεμονικό ρόλο στον χώρο της κεντροαριστεράς. Η αδυναμία του να εκφράσει πειστικά μια σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία το καθιστά ευάλωτο στις πρωτοβουλίες Τσίπρα και Καρυστιανού. Ιδιαιτέρως του Αλέξη Τσίπρα, το κόμμα του οποίου, εάν ιδρυθεί, είναι πολύ πιθανό πως θα αφομοιώσει τα κόμματα που προήλθαν από τον παλιό ενιαίο ΣΥΡΙΖΑ (Πλεύση Ελευθερίας, Κίνημα Δημοκρατίας, Νέα Αριστερά και τον εναπομείναντα ΣΥΡΙΖΑ), αλλά θα τραβήξει ενδεχομένως και ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα προσπεράσει δημοσκοπικά το ΠΑΣΟΚ, αν δηλαδή καταστεί αυτό ο κεντρικός πόλος που θα υποδεχθεί την δυσαρέσκεια των πολιτών από τη διαφθορά, την ακρίβεια και την ατιμωρησία. Η απάντηση θα εξαρτηθεί κυρίως από δυο παράγοντες, κανένας από τους οποίους δεν εξαρτάται από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ. Ο πρώτος και πιο σημαντικός είναι η δυναμική της Καρυστιανού. Αν παραμείνει στα τωρινά δημοσκοπικά όταν ξεκαθαρίσει ο ιδεολογικός της προσανατολισμός. Ο δεύτερος από τον ίδιο τον Τσίπρα. Αν καταφέρει να πείσει πως δεν αφήνεται σε μια απλή κεντρώα ολίσθηση αλλά φέρνει μια νέα πολιτική πρόταση που απαντάει στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες. Εν κατακλείδι, ο χώρος της κεντροαριστεράς βρίσκεται μπροστά σε ένα ευρύ φάσμα ενδεχομένων. Η πολυδιάσπαση είναι κρίση για τον χώρο και ταυτόχρονα ευκαιρία για τους νέους παίκτες. Κάποιοι από αυτούς ίσως ξεχωρίσουν, αλλά χωρίς σαφή ιδεολογικό στίγμα, αξιόπιστο πολιτικό προσωπικό και πειστικό αφήγημα εξουσίας, μάλλον θα αποδειχθούν παροδικά φαινόμενα.

Η “ΙΘΑΚΗ” ΚΑΙ Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ: ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΣΙΠΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Η “ΙΘΑΚΗ” ΚΑΙ Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ: ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΣΙΠΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Γράφει ο Γιώργος Τασιόπουλος Χρόνος ανάγνωσης: 3 λεπτά Κατά την έξοδο από το γεμάτο θέατρο Παλλάς, μετά το τέλος της παρουσίασης του βιβλίου «Ιθάκη» του πρώην Πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, ένα ερώτημα κυριαρχούσε σε κάθε συζήτηση, το οποίο απασχολούσε όλους: «Τελικά, σήμερα, ανακοίνωσε κόμμα;». Αναλύοντας βαθύτερα τον λόγο του κ. Τσίπρα, μπορούμε να δούμε πως η συγκεκριμένη εκδήλωση είχε κυρίως τον χαρακτήρα μιας πολιτικής συγκέντρωσης, με τον ίδιο να μοιράζεται τα επόμενα βήματά του, περιγράφοντας εμμέσως την ίδρυση ενός νέου κόμματος. Νέο κίνημα με οργάνωση «από τα κάτω» «Αυτό που απαιτείται, λοιπόν, σήμερα για τη δημοκρατική παράταξη, είναι να προχωρήσει σε διεργασίες επανίδρυσης της πολιτικής και οργανωτικής της υπόστασης», κάνοντας λόγο για μια νέα μεταπολίτευση, όχι όσον αφορά την τροποποίηση του ισχύοντος συντάγματος, αλλά μια αλλαγή της Δημοκρατικής Παράταξης καθώς, όπως ανέφερε, η σημερινή αντιπολίτευση αποτελεί μέρος του προβλήματος, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης και αντίπαλος στη ΝΔ. Στη συνέχεια, ανέφερε την ανάγκη μιας ριζικής ανασύνθεσης του προοδευτικού χώρου, ώστε να δημιουργηθεί μια μεγάλη, πολύχρωμη, κινηματική, αλλά προγραμματικά συμπαγής και αποφασισμένη προοδευτική παράταξη, ικανή να αγκαλιάσει όλους τους αριστερούς, δημοκρατικούς, ευαίσθητους πολίτες. Βασικός στόχος αυτού του εγχειρήματος είναι να καταφέρει να διεκδικήσει με αξιώσεις την προοδευτική διακυβέρνηση του τόπου. Επίσης, ο πρώην Πρωθυπουργός άσκησε βαρύτατη κριτική στην κυβέρνηση, χαρακτηρίζοντάς την μια «λάθος κυβέρνηση», για το καθεστώς απαξίωσης της οικονομίας αλλά και της δημοκρατίας που έχει φέρει στην χώρα. Μάλιστα, μίλησε για τον αγώνα των αγροτών, οι οποίοι δεν θέλουν να βλέπουν τις επιδοτήσεις τους να γίνονται Φεράρι των γαλάζιων παιδιών, όπως ανέφερε. Επιπλέον, το νέο κίνημα θα γίνει με βάση τη σχέση που έχει με τη κοινωνία. Για αυτόν τον λόγο, κάλεσε τους πολίτες σε αυτοοργάνωση σε περιοχές, σε χώρους εργασίας, σε πανεπιστήμια, οπουδήποτε. Πιθανή επίσημη ανακοίνωση της ίδρυσης του κινήματος τοποθετείται στις αρχές της άνοιξης, δηλαδή ένα χρόνο πριν από τις εκλογές του 2027. Ο Εξώστης Αξίζει να σημειωθεί η παρουσία είκοσι βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ και εννέα από την Νέα Αριστερά, συμπεριλαμβανομένων και των αρχηγών, Σωκράτη Φάμελλου και Αλέξη Χαρίτση, οι οποίοι κάθισαν μαζί σε ένα εμφανώς ευχάριστο και φιλικό κλίμα ανάμεσά τους. Όλοι παρακολούθησαν την ομιλία του κ. Τσίπρα από τον εξώστη, το οποίο φαίνεται να ήταν και η δική του επιθυμία. Αντιδράσεις Η συγκεκριμένη κίνηση του Αλέξη Τσίπρα προκάλεσε άμεσα την αντίδραση του Μεγάρου Μαξίμου με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, από το 36ο Greek Economic Summit, να σχολιάζει: Ήλπιζα ότι θα μέναμε στα θέματα της ατζέντας. Εγώ είπα μια κουβέντα που θα θέλω να επαναλάβω και να διατυπώσω το ερώτημα. Εσείς θα μπαίνατε σε ένα καράβι που ο καπετάνιος το έστειλε μια φορά στα βράχια; Άμεση ήταν και η απάντηση του ΠΑΣΟΚ μέσω ανακοίνωσης του Γραφείου Τύπου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής λέγοντας πως «Ο κ. Τσίπρας επανέλαβε στερεότυπα και παπαγάλισε τη γραμμή της Νέας Δημοκρατίας ότι «δεν υπάρχει αντίπαλος». Ξεχνά ότι είναι ο υπαίτιος των δύο νικών Μητσοτάκη;». Όπως, λοιπόν, γίνεται αντιληπτό, η παρουσίαση της “Ιθάκης” λειτούργησε ως κάτι πολύ περισσότερο από μία βιβλιοπαρουσίαση: αποτέλεσε την αφετηρία ενός νέου πολιτικού σκηνικού, το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται έτοιμος να διαμορφώσει, με σκοπό να συσπειρώσει την κεντροαριστερά. Μένει να φανεί, αν αυτή η υπό διαμόρφωση πολιτική πρωτοβουλία θα καταφέρει να εκφράσει την ευρύτερη κοινωνία και αν θα αποτελέσει τον βασικό αντίπαλο της κυβέρνησης ή αν θα παραμείνει μια ακόμη προσπάθεια αναδιάταξης στον χώρο της κεντροαριστεράς.

ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ

ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Χρόνος Ανάγνωσης: 1 λεπτό Σας προσκαλούμε να συμμετάσχετε στην έρευνα «Ψηφιακές υπηρεσίες, τεχνολογία και πολιτικές στάσεις των πολιτών», που διεξάγει ομάδα φοιτητών του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ στα πλαίσια του μαθήματος “Θέματα Εφαρμοσμένης Πολιτικής Ανάλυσης”. Η έρευνα εξετάζει σημαντικές πτυχές της σχέσης των πολιτών με την τεχνολογία, τις ψηφιακές εφαρμογές και τις πολιτικές διαδικασίες αλλά και την στάση των κομμάτων απέναντι στις νέες τεχνολογίες. Η έρευνα περιλαμβάνει ενότητες σχετικά με: Η συμμετοχή σας είναι ανώνυμη και δεν απαιτεί πάνω από λίγα λεπτά. Δείτε το ερωτηματολόγιο και απαντήστε το ΕΔΩ.

Τρίτη 4 Νοεμβρίου 2025 – Μια ημέρα που όλοι θα θυμόμαστε 

Τρίτη 4 Νοεμβρίου 2025 – Μια ημέρα που όλοι θα θυμόμαστε  Γράφει η Μάντια Τζιράκη Γεννήθηκε στην Ουγκάντα και πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στο Κέιπ Τάουν της Νότιας Αφρικής. Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όταν ήταν 7 ετών. Πλέον, το μέλλον της μητρόπολης βρίσκεται στα χέρια του και η νίκη του αντικατοπτρίζει ένα αίτημα για μετατόπιση του πολιτικού συστήματος. Ο εκπρόσωπος της αριστερής πτέρυγας του δημοκρατικού κόμματος, Ζοχράν Μαμντάνι, εξελέγη δήμαρχος της Νέας Υόρκης, με ποσοστό 50,6%, και αναμένεται να ξεκινήσει τη θητεία του την 1η Ιανουαρίου του 2026. Τα αμερικανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, βασιζόμενα στα πρώτα αποτελέσματα που δημοσιοποιήθηκαν από την εφορευτική επιτροπή, επιβεβαιώνουν τη νίκη του επί του κεντρώου Άντριου Κουόμο, και του ρεπουμπλικανού υποψήφιου Κέρτις Σίλουα, γεγονός που τον καθιστά τον νεότερο δήμαρχο της τελευταίας εκατονταετίας, καθώς και τον πρώτο μουσουλμάνο και πρώτο Νοτιοασιάτη που αναλαμβάνει τη θέση. Μολονότι δεχόταν επιθέσεις καθόλη τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, ως αιρετός εκπρόσωπος της συνοικίας του Κουίνς στο τοπικό κοινοβούλιο της Νέας Υόρκης, κατάφερε μεγάλο ποσοστό συμμετοχής  στις εκλογές, συγκροτώντας μια ευρεία συμμαχία που περιλάμβανε νέους ψηφοφόρους, ανθρώπους που παραδοσιακά ενδέχεται να μην συμμετείχαν, και προοδευτικά κινήματα. Η νίκη του ήδη αποτελεί σημείο αναφοράς τόσο για τις κοινότητες της διασποράς όσο και για όσους προωθούν την ενισχυμένη εκπροσώπηση μειονοτήτων στην πολιτική ζωή. Η ατζέντα της κοινωνικής δικαιοσύνης – Οι θετικές προοπτικές και οι ενδεχόμενες προκλήσεις: Αναμφίβολα ο Μαμντάνι δίνει προτεραιότητα στην επίλυση του μακροχρόνιου στεγαστικού προβλήματος καθώς και την εύρεση τρόπων για μείωση του κόστους ζωής στην μητρόπολη, υποσχόμενος πάγωμα των ενοικίων σε rent-stabilized διαμερίσματα, δημιουργία προσιτών κατοικιών και ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών. Επιπλέον, ως υπέρμαχος της δωρεάν δημόσιας μετακίνησης, πρότεινε μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης των εργαζομένων, βελτίωση της κινητικότητας των χαμηλότερων εισοδηματικών ομάδων και μείωση της κίνησης και των εκπομπών ρύπων.  Ακόμη, η πρόταση για υψηλότερη φορολόγηση εισοδημάτων άνω του 1 εκατ. δολαρίων στοχεύει στη μείωση των ανισοτήτων και στην εξεύρεση πόρων για κοινωνικές πολιτικές. Αυτή η κατεύθυνση συχνά χαίρει μεγάλης υποστήριξης από τα χαμηλότερα και μεσαία στρώματα, καθώς αντανακλά την ιδέα ότι η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να επιστρέφει στην κοινωνία. Τέλος, ο Μαμντάνι θα επιχειρήσει να ασκήσει πολιτική βασιζόμενος σε grass-roots οργανώσεις, συνδικάτα και κοινωνικές ομάδες, γεγονός που συνεπάγεται την ενεργή συμμετοχή των κατοίκων της Νέας Υόρκης, σεβόμενος πάντα τις μειονότητες και τα δικαιώματα αυτών.                     Νaftemporiki.gr Ωστόσο, η πολλά υποσχόμενη κοινωνική ατζέντα του νεοεκλεγέντος δημάρχου, εγείρει ερωτήματα, καθώς τα χρηματικά ποσά που απαιτούνται για την υλοποίησή της είναι υπέρογκα. Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν πως οι μεγάλες πόλεις οφείλουν να διατηρούν ένα ισορροπημένο οικονομικό οικοσύστημα που δεν αποθαρρύνει επενδύσεις ή επιχειρηματική δραστηριότητα. Επιπρόσθετα οι ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις που προτείνει προϋποθέτουν συνεργασία με τα δημοτικά συμβούλια, τα συνδικάτα, τους μεταφορικούς οργανισμούς, τις ιδιωτικές εταιρείες και τους κρατικούς φορείς. Οι αντιδράσεις των προαναφερθέντων είναι ήδη έντονες καθώς θίγονται τα θεσμικά και οικονομικά τους προνόμια λόγω αυξημένης φορολογίας. Η όχι και τόσο οικονομικά ρεαλιστική πολιτική που σκοπεύει να υιοθετήσει, αναπόφευκτα θα συναντήσει καθυστερήσεις και εμπόδια και θα οδηγηθεί σε συμβιβασμούς και υποχωρήσεις του ίδιου  που ενδέχεται να δυσαρεστήσουν τους μέχρι τώρα ένθερμους υποστηρικτές του. Ομοίως, έντονη είναι και η πόλωση που έχει δημιουργήσει η εκλογή του Μαμντάνι. Ο ίδιος καλείται να αντιμετωπίσει μια πλήρως πολιτικά διχασμένη πόλη. Ανησυχία έχει προκαλέσει η εκλογή του και στους πολιτικούς συμμάχους της Αμερικής και ιδίως στο Ισραήλ. Οι δηλώσεις που ήρθαν από το Ισραήλ μετά την επικράτησή του, δείχνουν σε μεγάλο βαθμό πανικό. Με πρώτη αυτή του Αβιγδόρ Λίμπερμαν, ηγέτη δεξιού κόμματος της αντιπολίτευσης και πρώην υπουργού Εξωτερικών, ο οποίος δήλωσε μέσω εκπροσώπου του: «Το Μεγάλο Μήλο έπεσε» για να συνεχίσει με ένα κάλεσμα προς «τους Εβραίους της Νέας Υόρκης που θέλουν να επιβιώσουν» να μεταναστεύσουν «εκεί όπου ανήκουν — στη γη του Ισραήλ». Η δυνατότητα να προσαρμόσει το ριζοσπαστικό όραμά του στην πραγματικότητα της πολιτικής διακυβέρνησης, θα καθορίσει αν η νίκη του είναι συμβολική ή πράγματι ανατρεπτική.

Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΦΑΜΕΛΛΟΣ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΡΑΔΙΟ ΠΑΝΤΕΙΟΝ

Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΦΑΜΜΕΛΟΣ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΡΑΔΙΟ ΠΑΝΤΕΙΟΝ Αύριο θα πραγματοποιηθεί μια συνέντευξη εφ ‘όλης της ύλης με τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ! Το Ράδιο Πάντειον φιλοξενεί αυτή την Παρασκευή μια συνέντευξη που αξίζει να ακουστεί. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, έρχεται στο στούντιο της εκπομπής «Ευ Πολιτεύεσθαι» για μια συζήτηση χωρίς ατζέντα, χωρίς μονόλογο ,με ανοιχτές ερωτήσεις και καθαρές απαντήσεις. Στο μικρόφωνο, ο Δημήτρης Μυρογιάννης και η Κυριακή Παραμερίτη. Μαζί του, θα ανοίξουν θέματα που καίνε: η τραγωδία στα Τέμπη και η συζήτηση για την ανάγκη διερεύνησης ευθυνών, η στάση της χώρας στο Παλαιστινιακό και η πολιτική διάσταση της ανθρωπιστικής κρίσης, αλλά και το πού βρίσκεται σήμερα η πρώην αξιωματική αντιπολίτευση, ποια ερωτήματα μένουν ανοιχτά και πώς απαντώνται. Στο επίκεντρο θα βρεθούν επίσης ζητήματα που αγγίζουν τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, όπως το μέλλον της «Αυγής» και του «Κόκκινου», αλλά και όσα αφορούν άμεσα τη φοιτητική κοινότητα: τα πειθαρχικά μέτρα στα πανεπιστήμια, το πώς εφαρμόζονται και τι σηματοδοτούν για την ακαδημαϊκή ζωή. Η συνέντευξη δεν απευθύνεται μόνο στους «ενημερωμένους». Είναι μια ευκαιρία για έναν πολιτικό να απαντήσει, να τοποθετηθεί και να συνομιλήσει με την πραγματικότητα, όπως τη ζει και την παρακολουθεί ένα πανεπιστήμιο. Παρασκευή 23 Μαΐου, στις 10:00 π.μ. Συντονιστείτε στο Ράδιο Πάντειον  ,τη φωνή του Παντείου Πανεπιστημίου.