Η τραγωδία των Τεμπών: από το «ανθρώπινο λάθος» στο διαρκές αίτημα Δικαιοσύνης

Η τραγωδία των Τεμπών: από το «ανθρώπινο λάθος» στο διαρκές αίτημα Δικαιοσύνης Γράφει η Αλεξία Δημητροπούλου Χρόνος Ανάγνωσης: 5 λεπτά Η σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών με 57 νεκρούς, εξακολουθεί, σχεδόν τρία χρόνια μετά, να βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, ως ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της σύγχρονης Ελλάδας. Μέχρι τα τέλη του 2024, η κυρίαρχη δημοσιογραφική πλαισίωση βασίζεται γύρω από δύο βασικά ερμηνευτικά πλαίσια. Από τη μια πλευρά, προβαλλόταν το πλαίσιο του ανθρώπινου λάθους, με έμφαση στον ρόλο του σταθμάρχη και στη λειτουργία των υπηρεσιών εκείνη τη νύχτα. Από την άλλη πλευρά, άρχισε να προβάλλεται μία εκδοχή που κερδίζει έδαφος, με το έγκλημα των Τεμπών να λειτουργεί ως «το κουτί της Πανδώρας», αποκαλύπτοντας τις χρόνιες παθογένειες του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, την έλλειψη σύγχρονων συστημάτων ασφαλείας και τις πολιτικές ευθύνες. Οι αμέτρητες προειδοποιήσεις πριν το μοιραίο συμβάν σχετικά με τα άκρως ανεπαρκή συστήματα, καθώς και οι χημικές ουσίες της εμπορικής αμαξοστοιχίας, που αποτελούν κύριο λόγο για το πολύνεκρο συμβάν, άρχισαν να μεταβάλλουν το πλαίσιο συζήτησης για τα Τέμπη από ένα μοιραίο δυστύχημα σε ένα οργανωμένο, κρατικό έγκλημα. Τι άλλαξε μέσα στο 2025; Το 2025 φέρνει στο προσκήνιο νέα δεδομένα που αμφισβητούν σε μεγάλο βαθμό την πληρότητα της αρχικής αφήγησης. Κεντρικό ρόλο παίζουν οι επιστημονικές αναλύσεις σχετικά με την πυρκαγιά που ακολούθησε τη σύγκρουση. Συγκεκριμένα, νέα εμπειρογνωμοσύνη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έρχεται να ανατρέψει όσα μέχρι τότε παρουσιάζονταν ως δεδομένα, φωτίζοντας κρίσιμες πτυχές του φαινομένου της πυρόσφαιρας που ακολούθησε τη σύγκρουση. Η ανάλυση εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την καύσιμη ύλη που συμμετείχε στην έκρηξη και αμφισβητεί ευθέως το αφήγημα ότι η καταστροφική πυρκαγιά οφειλόταν αποκλειστικά στα καύσιμα των μηχανών (πηγή: Greek City Times). Παράλληλα, εκθέσεις και πορίσματα ειδικών επιτροπών, όπως του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, καταλήγουν στο ίδιο ανησυχητικό συμπέρασμα: η ένταση και η έκταση της φωτιάς δεν μπορούν να εξηγηθούν επαρκώς με βάση τα γνωστά τεχνικά χαρακτηριστικά των συρμών. Το στοιχείο αυτό καθιστά αναπόφευκτη την επαναφορά του ζητήματος του φορτίου του εμπορικού τρένου, ενός θέματος που για καιρό αποσιωπήθηκε ή υποβαθμίστηκε (πηγή: ΤΑ ΝΕΑ). Εξελίξεις στην δικαστική διαδικασία Η δικαστική διερεύνηση της τραγωδίας των Τεμπών εξελίσσεται με ρυθμούς που προκαλούν εύλογη οργή και βαθιά δυσπιστία. Παρά τη βαρύτητα του εγκλήματος και τον αριθμό των θυμάτων, η διαδικασία χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις, εναλλαγές πορισμάτων, ελλιπή ενημέρωση και μια διαρκή αίσθηση ότι κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις ότι η δίκη θα ξεκινήσει το 2025, πλέον προβλέπεται να αρχίσει στις 23 Μαρτίου 2026, καθώς η δικογραφία έχει ξεπεράσει τις 60.000 σελίδες και υπάρχουν πάνω από 300 αιτήματα για μαρτυρίες και εξετάσεις στοιχείων, γεγονός που επιβραδύνει τη διαδικασία. Ειδικότερα, οι 36 κατηγορούμενοι, ανάμεσά τους στελέχη της σιδηροδρομικής υπηρεσίας και υψηλόβαθμοι υπάλληλοι, αντιμετωπίζουν κατηγορίες για αμέλεια, ανθρωποκτονία από αμέλεια και πρόκληση διατάραξης συγκοινωνιών, με το δικαστήριο να επικεντρώνεται περισσότερο σε ατομικές ευθύνες παρά σε πολιτικές ή συστημικές. Έτσι, όσο η δικαιοσύνη μοιάζει να μην ανταποκρίνεται στο μέγεθος της  τραγωδίας τόσο ενισχύεται η πεποίθηση ότι η καθυστέρηση λειτουργεί εις βάρος της αλήθειας και της λογοδοσίας. Νέα στοιχεία… Καθώς η δικαστική διαδικασία εξελίσσεται, νέα στοιχεία έρχονται να ενισχύσουν την δυσπιστία γύρω από την διαχείριση της υπόθεσης. Οι καταγγελίες που συσσωρεύονται γύρω από τη δικαστική διερεύνηση των Τεμπών δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν. Γονείς θυμάτων έχουν καταθέσει νέα στοιχεία στην ανακρίτρια, υποστηρίζοντας ότι αποκαλύπτουν εμπλοκή υπευθύνων πέρα από τον σταθμάρχη, καθώς και πιέσεις που φέρεται να ασκήθηκαν κατά τις αρχικές έρευνες, σε μια περίοδο κρίσιμη για τη διασφάλιση της αλήθειας. Υπό το πρίσμα αυτό, σοβαρές υπόνοιες και καταγγελίες εγείρονται γύρω από τη διαχείριση της δικογραφίας και του οπτικού υλικού από κάμερες, το οποίο είτε δεν εξετάστηκε επαρκώς, είτε παρουσιάζει ενδείξεις μεταγενέστερης επεξεργασίας, επαναφέροντας στον δημόσιο διάλογο συζητήσεις περί κυβερνητικής «συγκάλυψης» της υπόθεσης (πηγή: lifo). Στο μεταξύ, δεν μπορεί να αγνοηθεί η υπόθεση Ρούτσι, η οποία αποκάλυψε την σκληρή και απάνθρωπη στάση του κράτους απέναντι στους συγγενείς των θυμάτων. Αναλυτικότερα, ο πατέρας του Ντένις Ρούτσι  ζητούσε επίμονα την εκταφή και περαιτέρω διερεύνηση των αιτιών θανάτου του παιδιού του, ώστε να δοθούν απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα. Ο ίδιος, δίχως να λαμβάνει κάποια ανταπόκριση και έχοντας εξαντλήσει κάθε θεσμικό μέσο, οδηγήθηκε σε απεργία πείνας για να ακουστεί η φωνή του. Μόνο μετά από αυτόν τον ακραίο αγώνα υπήρξε αποτέλεσμα, επιβεβαιώνοντας ότι η πολιτεία κινήθηκε όχι από θεσμική ευθύνη, αλλά υπό το βάρος της δημόσιας πίεσης. (πηγή:proto thema) Πολιτική και κοινωνική διάσταση σχεδόν 3 χρόνια μετά Η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης οδήγησε στην δημιουργία ενός κινήματος για την διαλεύκανση των σκοτεινών πτυχών της υπόθεσης και την δικαίωση των αδικοχαμένων ψυχών, το οποίο φαίνεται να έχει εξελιχθεί σε ένα ευρύ πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο. Στις 28 Φεβρουαρίου 2025, μαζικές διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις πολιτών σε ολόκληρη τη χώρα κατέγραψαν μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις του σύγχρονου ελληνικού κοινωνικού κινήματος γύρω από ένα και μόνο ζήτημα, αποτυπώνοντας τη βαθιά δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς και την επιτακτική απαίτηση για δικαιοσύνη και διαφάνεια. Ταυτόχρονα, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και διεθνείς θεσμοί τονίζουν ότι δύο χρόνια μετά το δυστύχημα εξακολουθούν να υπάρχουν «πάρα πολλές αναπάντητες ερωτήσεις» γύρω από τα αίτια και τις ευθύνες. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν μάλιστα καλέσει ανοιχτά τις ελληνικές αρχές να διερευνήσουν σοβαρά πιθανές παραλείψεις ή ακόμη και συγκάλυψη στοιχείων, θέτοντας στο επίκεντρο την ανεξαρτησία και τη διαφάνεια της δικαιοσύνης — ζητήματα που πλέον δεν απασχολούν μόνο την ελληνική κοινωνία, αλλά και τη διεθνή κοινότητα. (πηγές: Civicus Monitor, Modern Diplomacy) Η σύγκριση μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 και Δεκεμβρίου 2025 καταδεικνύει ότι η τραγωδία των Τεμπών δεν εξελίσσεται γραμμικά, αλλά επανανοηματοδοτείται μέσα από νέα στοιχεία και ερμηνείες. Οι τεχνικές αποκαλύψεις, οι δικαστικές καθυστερήσεις και η μεταβολή της δημοσιογραφικής πλαισίωσης μετατρέπουν την υπόθεση από ένα μεμονωμένο τραγικό γεγονός σε ένα διαρκές και συλλογικό αίτημα για διαφάνεια και δικαιοσύνη. Η υπόθεση των Τεμπών δεν αποτελεί ένα κλειστό κεφάλαιο του 2023, ούτε ένα ζήτημα που έχει λήξει θεσμικά, αλλά ένα διαχρονικό γεγονός με συνεχιζόμενες κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις. Οι έρευνες συνεχίζονται, με τους γονείς των θυμάτων να παραμένουν στο επίκεντρο της διεκδίκησης, αναζητώντας μέσα από τον πόνο τους ένα και μόνο πράγμα: Δικαιοσύνη.

Η Έλενα Κρεμλίδου στο Ευ Πολιτεύεσθαι: «Μέχρι η ντροπή να αλλάξει πλευρά»

Η Έλενα Κρεμλίδου στο Ευ Πολιτεύεσθαι: «Μέχρι η ντροπή να αλλάξει πλευρά» Γράφει ο Γιώργος Τασιόπουλος Χρόνος Ανάγνωσης: 2 λεπτά Η  Έλενα Κρεμλίδου έρχεται στο Ευ Πολιτεύεσθαι για μια συζήτηση με τον Δημήτρη Μυρογιάννη γύρω από την δημόσια έκθεση, την μάχη για δικαίωση κατά του revenge porn, την έμφυλη βία και την ψηφιακή κακοποίηση. Η ντροπή να αλλάξει μεριά Ξεκινώντας την συζήτηση, η Έλενα Κρεμλίδου αναφέρθηκε στο μήνυμα που αναγράφεται στην μπλούζα της «Μέχρι η ντροπή να αλλάξει μεριά». Όπως εξήγησε, το μήνυμα είναι εμπνευσμένο από την Ζιζέλ Πελικό. Η ίδια, μάλιστα, ως θύμα του revenge porn ένιωθε αρχικά ντροπή, σε σημείο που την  οδήγησε  σε σκέψεις να βάλει τέλος στην ίδια της την ζωή. Δηλώνει χαρακτηριστικά πως αν μιλάμε για το θέμα με μια δυναμική, είναι πολύ πιο διαχειρίσιμο, λιγότερο ντροπιαστικό και κατά συνέπεια λιγότερο επικίνδυνο. Ο όρος «γυναικοκτονία» και η έμφυλη βία Στο ερώτημα πώς η ίδια νιώθει ακούγοντας τους συγκεκριμένους όρους, μας μοιράστηκε μια συνταρακτική αλήθεια. Πιο συγκεκριμένα, στον ραδιοφωνικό αέρα του Ράδιο Πάντειον μετέφερε μαρτυρίες από μητέρες θυμάτων γυναικοκτονίας. Σε σχέση με το δικό της βίωμα, το γεγονός ότι άκουσε αυτές τις μητέρες να αναφέρουν για τις δολοφονημένες κόρες τους ότι οι ίδιοι οι σύντροφοί τους είχαν ή ετοιμάζονταν να διαρρεύσουν αντίστοιχο υλικό, σκέφτηκε πως αυτό είναι σοκαριστικό και σίγουρα όχι τυχαίο. Έμπρακτη στήριξη για τα θύματα του revenge porn Η Έλενα Κρεμλίδου τόνισε πως σκέφτεται να δημιουργήσει ένα νέο εγχείρημα σχετικά με το revenge porn. Βασικός σκοπός θα είναι να παρέχει δωρεάν ψυχολογική και νομική στήριξη στα θύματα, και ειδικά στα πιο ευάλωτα θύματα. Ο ρόλος του σχολείου Επίσης, επισήμανε πως και η εκπαίδευση διαδραματίζει βασικό ρόλο, καθώς αποτελεί σημαντικό βήμα για την διαπαιδαγώγηση των παιδιών λίγο πριν βρεθούν στην εφηβεία. Ταυτόχρονα, αποτελεί τον πιο υγιή τρόπο σεξουαλικής αγωγής και συμβάλλει στο να κατανοήσουν ότι η ελευθερία του καθενός σταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου. Ο κίνδυνος του AI Τέλος, η ίδια ανέφερε πως το AI μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κίνδυνο στο μέλλον, καθώς μπορεί οποιοσδήποτε να αξιοποιήσει το εργαλείο της τεχνητής νοημοσύνης για να παραποιήσει εικόνες ανθρώπων. Για αυτό τον λόγο, επισήμανε πως πολλά κορίτσια προχωρούν σεομαδικές μηνύσεις εναντίον ατόμων που έχουν επεξεργαστεί υλικό τους με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας αυτό το νέο είδος revenge porn. Το φαινόμενο αυτό καταδεικνύει ότι δεν πρόκειται απλώς για έναν μελλοντικό κίνδυνο, αλλά για μία ήδη υφιστάμενη πραγματικότητα. Ακούστε ολόκληρη την συνέντευξη στο Spotify.

ΜΕΤΑΞΥ ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ: Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΕΤΑΞΥ ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ: Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ Ποια είναι τα όρια ανάμεσα στην λογοκρισία και την ελευθερία έκφρασης στην εποχή της πληροφορίας; Πώς λειτουργεί ο έλεγχος της πληροφόρησης; Αποτελεί ο έλεγχος και η καταστολή της πληροφόρησης αποκλειστικά χαρακτηριστικό των αυταρχικών καθεστώτων; Πώς λειτουργεί η προπαγάνδα ανάμεσα στους διάφορους τύπους δημοκρατίας; Ποιους κινδύνους αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι και οι ακτιβιστές στην Ελλάδα, αλλά και παγκοσμίως; Και τελικά, τι κινδύνους αντιμετωπίζει η ίδια η δημοκρατία; Αν σας απασχολούν αυτά τα ερωτήματα, το Πάντειο Πανεπιστήμιο και η ομάδα του Ευ Πολιτεύεσθαι σας προσκαλεί στην δημόσια συζήτηση που θα διεξαχθεί στις 9 Οκτωβρίου, ώρα 18:00-20:00, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon ARM “Research for Information Freedom”. Με την συμμετοχή των: Η συζήτηση θα διεξαχθεί στα ελληνικά και τα αγγλικά με ταυτόχρονη διερμηνεία, υπό τον συντονισμό του Δημήτρη Χριστόπουλου, Καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας. Είσοδος ελεύθερη- Σας περιμένουμε όλους σε αυτή την εξαιρετικά επίκαιρη συζήτηση για την ελευθερία της πληροφόρησης και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει!

«Η Σιωπή της Δημοκρατίας»

Του Κωνσταντίνου Δ. Κούκη Η ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ, με τον αέρα της απειλής και την αίσθηση ότι κάτι σκοτεινό επανέρχεται, θυμίζει έντονα την ατμόσφαιρα της ταινίας Η Σιωπή των Αμνών (από όπου εμπνεύστηκα τον τίτλο). Εκεί, οι αμνοί είναι καταδικασμένοι στη σιωπή τους, μπροστά στη φρίκη του Χάνιμπαλ Λέκτερ – και κάτι παρόμοιο φαίνεται να συμβαίνει με τη δημοκρατία, η οποία, αντί να αντιδράσει δυναμικά, σιωπά μπροστά στην ακροδεξιά άνοδο και την πολιτική τρομοκρατία που ενσαρκώνει ο Τραμπ. Όπως οι αμνοί που περιμένουν τη μοίρα τους, έτσι και η κοινωνία δείχνει ακινητοποιημένη, παρακολουθώντας την κατρακύλα χωρίς αντίσταση. Σήμερα, 20 Ιανουαρίου 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε για δεύτερη φορά Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, σηματοδοτώντας μια ιστορική και εξαιρετικά ανησυχητική καμπή για την αμερικανική, αλλά και τη διεθνή πολιτική σκηνή. Η επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, με μια ορκωμοσία που περισσότερο έμοιαζε με λαϊκιστική παράσταση παρά με δημοκρατικό τελετουργικό, επαναφέρει στην πρώτη γραμμή μια ατζέντα βασισμένη στον διχασμό, τον εθνικισμό, τον ρατσισμό και τη διάβρωση των θεσμών. Ένας άκρως Διχαστικός Λόγος Η ομιλία του Τραμπ κατά την ορκωμοσία του θύμιζε περισσότερο προεκλογική συγκέντρωση παρά επίσημη εκδήλωση. Με φράσεις όπως «η χρυσή εποχή της Αμερικής ξεκινά τώρα» και «η δύναμη επιστρέφει στον λαό», υποσχέθηκε να συνεχίσει την πολεμική του ενάντια στη «διεφθαρμένη ελίτ», ξεχνώντας φυσικά ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής ήταν καλεσμένο στην ορκωμοσία, αναπαράγοντας τη ρητορική που είχε χρησιμοποιήσει κατά την πρώτη του θητεία. Αυτός ο διχαστικός λόγος, γεμάτος υπονοούμενα για «εχθρούς» του λαού, είτε αυτοί είναι οι πολιτικοί του αντίπαλοι, είτε οι μειονότητες που συχνά στοχοποιεί, αποτελεί αναμφισβήτητα έναν κίνδυνο για τη δημοκρατία. Προεκτείνοντας την ιδεολογία του «Πρώτα η Αμερική», ο Τραμπ υποσχέθηκε ακόμα πιο αυστηρούς περιορισμούς στη μετανάστευση, τη δημιουργία νέων τειχών – κυριολεκτικών και μεταφορικών – και την επιστροφή της χώρας σε μια απομονωτική πολιτική που υπονομεύει τη διεθνή συνεργασία. Η Σκιά -που μέλλει να εξελιχθεί σε φάντασμα- της Ακροδεξιάς Η άνοδος του Τραμπ δεν είναι ένα μεμονωμένο αμερικανικό φαινόμενο. Πρόκειται για την πιο ορατή έκφραση μιας γενικευμένης ανόδου της ακροδεξιάς, η οποία αξιοποιεί την απογοήτευση και τον θυμό των πολιτών απέναντι στην παγκοσμιοποίηση και τις ανισότητες. Στην Ευρώπη, κόμματα όπως το AfD στη Γερμανία, η Λέγκα στην Ιταλία και ο Εθνικός Συναγερμός στη Γαλλία κερδίζουν έδαφος, με ρητορική παρόμοια με αυτήν του Τραμπ: εθνικιστική, αντιμεταναστευτική και αντιδημοκρατική. Η επιστροφή του Τραμπ, με νέο σύμμαχο τον πλουσιότερο και πιο επικίνδυνο άνθρωπο στον πλανήτη, Elon Musk, ενθαρρύνει και προωθεί τον κόσμο προς αυτές τις δυνάμεις, προβάλλοντας τες ως τις μόνες λύσεις, ως αξιολογες και ως λογικές. Η επιτυχία του λειτουργεί ως απόδειξη ότι η ακροδεξιά μπορεί όχι μόνο να διεκδικήσει αλλά και να ανακτήσει την εξουσία, παρά τα σκάνδαλα, τις αποτυχίες και τη σφοδρή κριτική. Οι συνέπειες αυτής της εξέλιξης είναι δυσοίωνες. Όπως μας έχει διδάξει η ιστορία, η άνοδος τέτοιων ηγεσιών συνοδεύεται από την υπονόμευση των θεσμών, την πόλωση και τη βία, και όλοι θυμόμαστε τι συνέβη την τελευταία φορά που η ακροδεξιά «κάλπαζε» στην Ευρώπη… Παρόλα αυτά, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς με τους εαυτούς μας, πρέπει να παραδεχθούμε πως η άνοδος της Ακροδεξιάς δεν είναι ένα τυχαίο ή μεμονωμένο φαινόμενο, ούτε ήρθε από μόνη της. Είναι το αποτέλεσμα δεκαετιών αδιαφορίας απέναντι στις κοινωνικές ανισότητες, την αποδόμηση των δημόσιων δομών και τη διάρρηξη της εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Η παγκοσμιοποίηση δημιούργησε κερδισμένους και χαμένους, με τους δεύτερους να βρίσκουν καταφύγιο στη ρητορική του φόβου και της απλούστευσης που προσφέρει η Ακροδεξιά. Τα παραδοσιακά κόμματα, αδυνατώντας να προτείνουν λύσεις με όραμα και αξιώσεις, συχνά συνέβαλαν στη νομιμοποίηση του λόγου της, ενσωματώνοντας μέρη της ατζέντας της. Όσο οι κοινωνίες παραμένουν εγκλωβισμένες σε αυτή την αδυναμία να φανταστούν και να διεκδικήσουν εναλλακτικές, τόσο πιο βαθιά θα διεισδύει η Ακροδεξιά στις ζωές μας, υπονομεύοντας τις αξίες της δημοκρατίας και της ισότητας. Οι διεθνείς συνέπειες… Η διεθνής διάσταση της επιστροφής του Τραμπ είναι εξίσου ανησυχητική. Ο Τραμπ έχει αποδείξει ότι δεν θεωρεί τη διεθνή συνεργασία προτεραιότητα. Η αποχώρηση από συμφωνίες, όπως η Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα και η υπονόμευση διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ κατά την πρώτη του θητεία, δείχνουν πώς αντιλαμβάνεται τη διεθνή πολιτική: ως ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, όπου κερδίζει μόνο ο ισχυρότερος. Με τις ΗΠΑ να επιστρέφουν σε μια τέτοια στάση, η παγκόσμια κοινότητα κινδυνεύει να χάσει την ελάχιστη συνοχή που απαιτείται για την αντιμετώπιση κρίσιμων ζητημάτων, όπως η κλιματική αλλαγή, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι οικονομικές ανισότητες. Μια Προειδοποίηση που μας αφορά Όλους Η ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι απλώς η επιστροφή ενός αμφιλεγόμενου πολιτικού. Είναι η απόδειξη ότι η ακροδεξιά μπορεί να ανακάμψει, να εκμεταλλευτεί την οργή και τον φόβο, και να θέσει σε κίνδυνο τις δημοκρατικές αξίες. Είναι μια προειδοποίηση για τις δημοκρατικές δυνάμεις, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και παγκοσμίως: εάν δεν αντιμετωπιστούν (που δεν θα αντιμετωπιστούν) οι βαθύτερες αιτίες της ανισότητας, του διχασμού και της δυσπιστίας προς τους θεσμούς, ο Τραμπ δεν θα είναι η εξαίρεση – θα είναι ο κανόνας. Η δημοκρατία χρειάζεται τώρα, περισσότερο από ποτέ, υπεράσπιση. Όχι με ημίμετρα και συμβιβασμούς, αλλά με ξεκάθαρη αντίσταση στις ιδεολογίες του φόβου και του μίσους. Διότι, όπως μας έχει διδάξει το παρελθόν, η απραξία απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς κοστίζει ακριβά. Αντί επιλόγου… Ο αμφιλεγόμενος από πολλούς Σλοβάκος Φιλόσοφος και Στοχαστής Σλάβοϊ Ζίζεκ, σε συνέντευξή του στο Channel 4 το 2016, είχε δηλώσει ότι η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «ένα είδος μεγάλης αφύπνισης», αναγκάζοντας τα πολιτικά κόμματα να επανεξετάσουν τις θέσεις τους. Υποστήριζε ότι ο πραγματικός κίνδυνος τότε ήταν η Χίλαρι Κλίντον, την οποία χαρακτήρισε ως εκφραστή ενός «διευρυμένου κατεστημένου» που στερείται αυθεντικότητας και συνοχής. Για τον Ζίζεκ, η άνοδος του Τραμπ αποτελούσε μια ευκαιρία να αναδειχθούν οι αντιφάσεις του πολιτικού συστήματος, δημιουργώντας χώρο για ριζικές αλλαγές. Προσωπικά δεν ξέρω αν με βρίσκει εντελώς σύμφωνο η παραπάνω θέση, πάντως αναμφίβολα οι συνθήκες είναι αρκετά διαφορετικές, ίσως πιο κοντά στα λόγια του Ζίζεκ. Μακάρι να επιβεβαιωθεί…