Γυναικείος Ακρωτηριασμός: Παράδοση ή Παραβίαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων;

γράφει η Αναστασία Ζόμπολα Γυναικείος Ακρωτηριασμός: Παράδοση ή Παραβίαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων; Ο γυναικείος ακρωτηριασμός (female genital mutilation – FGM) είναι μια παραδοσιακήπρακτική που συναντάται κυρίως σε περιοχές της Αφρικής και της Ασίας καιπεριλαμβάνει τη μερική ή ολική αφαίρεση των εξωτερικών γεννητικών οργάνων τωνκοριτσιών, χωρίς καμία ιατρική αναγκαιότητα. Αν και προβάλλεται συχνά ως πολιτισμικόή θρησκευτικό έθιμο, η διεθνής κοινότητα το αναγνωρίζει ξεκάθαρα ως παραβίαση τωνθεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η προέλευση της πρακτικής εντοπίζεται στην Αρχαία Αίγυπτο, ενώ με την πάροδο τωναιώνων επεκτάθηκε σε ευρύτερες περιοχές. Στις κοινότητες όπου εφαρμόζεται, συχνάπαρουσιάζεται ως αναγκαία διαδικασία για τη διασφάλιση της αγνότητας και τηνκοινωνική αποδοχή της γυναίκας, ενώ παράλληλα συνδέεται άμεσα με τη δυνατότηταγάμου και την ενσωμάτωσή της στο κοινωνικό σύνολο. Ωστόσο, οι επιπτώσεις είναι εξαιρετικά επιζήμιες. Σωματικά, οι γυναίκεςαντιμετωπίζουν έντονο πόνο, σοβαρή αιμορραγία, μολύνσεις, προβλήματα στηνούρηση, επιπλοκές στον τοκετό και σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμη και θάνατο. Σεψυχολογικό επίπεδο, παρατηρούνται συχνά μετατραυματικό στρες, άγχος, κατάθλιψηκαι σεξουαλική δυσλειτουργία. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια μέθοδο ελέγχου τηςγυναικείας σεξουαλικότητας, η οποία ενισχύει τις έμφυλες ανισότητες και ενδυναμώνειτη πατριαρχία. Η στάση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στον γυναικείο ακρωτηριασμό είναιξεκάθαρη. Η Σύμβαση για την Εξάλειψη Κάθε Μορφής Διάκρισης κατά των Γυναικών(CEDAW), η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης και το Πρωτόκολλο της Μαπούτοαπαιτούν την άμεση εξάλειψή του, ενώ οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (στόχος5) στοχεύουν στην πλήρη κατάργησή του μέχρι το 2030. Ωστόσο, η εφαρμογή τωνσχετικών νόμων δεν είναι παντού εύκολη υπόθεση, λόγω της κοινωνικής αποδοχής τουεθίμου, της έλλειψης πόρων και της απουσίας πολιτικής βούλησης. Ενθαρρυντικό είναι το γεγονός πως ορισμένες κοινότητες υιοθετούν πλέον μη βίαιες«τελετές μετάβασης», οι οποίες διατηρούν τον πολιτισμικό τους χαρακτήρα χωρίς ναβλάπτουν τα κορίτσια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν κοινότητες στην Κένυακαι την Ουγκάντα, όπου τέτοιες τελετές αντικαθιστούν τον FGM με σύμβολαενηλικίωσης και κοινωνικής αποδοχής. Σημαντικό ρόλο στη σταδιακή εξάλειψη της πρακτικής έχουν διαδραματίσει διεθνείς καιτοπικοί οργανισμοί, οι οποίοι προσφέρουν ενημέρωση, νομική υποστήριξη καιεπαγγελματική κατάρτιση στις ίδιες τις γυναίκες που παλαιότερα την εφάρμοζαν. Μέσωπρογραμμάτων εκπαίδευσης, αυτές οι γυναίκες όχι μόνο σταματούν να την εκτελούναλλά συχνά αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στην καταπολέμησή της μέσα στις ίδιες τους τιςκοινότητες. Ο γυναικείος ακρωτηριασμός δεν είναι απλώς μια τοπική συνήθεια. Είναι μιακαταστρεπτική πρακτική που βλάπτει σοβαρά την υγεία, την αυτονομία και τηναξιοπρέπεια των γυναικών. Η εξάλειψή του δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με νόμουςκαι διεθνείς συμβάσεις. Απαιτεί βαθιά κοινωνική αλλαγή, συνεχή εκπαίδευση καισυμμετοχή των ίδιων των κοινοτήτων στη δημιουργία εναλλακτικών πολιτισμικών πλαισίων — πλαισίων χωρίς βία, καταναγκασμό και διακρίσεις.

Παλαιστίνη: Όταν η πείνα γίνεται όπλο

Παλαιστίνη: Όταν η πείνα γίνεται όπλο Γράφει η Βερονίκη Τριουλίδη Όλοι κάποια στιγμή έχουμε ακούσει ή διαβάσει ειδήσεις για την σύγκρουση Παλαιστίνης-Ισραήλ. Για πολλούς είναι ένα περίπλοκο γεωπολιτικό ζήτημα που εμφανίζεται μόνο όταν ξεσπά μία νέα κρίση, ενώ άλλοι αδιαφορούν πιστεύοντας ότι είναι ένα θέμα που δεν τους αφορά, καθώς όλα αυτά συμβαίνουν σε έναν τόπο «μακριά» από αυτούς. Ωστόσο, αυτό που πολλές φορές ξεχνάμε ή επιλέγουμε να μην παρατηρούμε είναι πως η κατάσταση στην Παλαιστίνη και ειδικότερα στην Λωρίδα της Γάζας δεν αποτελεί μια απλή πολεμική σύγκρουση, αντίθετα ξεπερνάει τα όρια της και εξελίσσεται σε μια ανθρωπιστική τραγωδία που έχει χαρακτηριστικά γενοκτονίας. Η πραγματικότητα των αμάχων συχνά αποσιωπάται –μια πραγματικότητα που καταβάλλεται από φόβο, απώλεια, απομόνωση, κατάρρευση των όποιων εναπομείναντων υποδομών και πλέον πείνα. Σχεδόν μισό εκατομμύριο Παλαιστίνιοι αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο λιμοκτονίας, ζώντας σε «καταστροφικά» επίπεδα πείνας, ενώ 1 εκατομμύριο άνθρωποι μετά βίας καταφέρνουν να εξασφαλίσουν επαρκή τροφή, σύμφωνα με στοιχεία της Integrated Food Security Classification(IPC), ενός από τους κορυφαίους διεθνείς φορείς για την αξιολόγηση κρίσεων λιμού. Η οργάνωση ανέφερε ότι υπάρχει υψηλός κίνδυνος εκδήλωσης ανοιχτού λιμού εάν δεν αλλάξουν οι παρούσες συνθήκες. Το Ισραήλ διέκοψε την είσοδο όλων των τροφίμων, των καυσίμων, των φαρμάκων και άλλων προμηθειών στη Γάζα στις 2 Μαρτίου και στη συνέχεια ξεκίνησε εκ νέου τους βομβαρδισμούς και τις χερσαίες επιθέσεις του δύο εβδομάδες αργότερα, τερματίζοντας μια δίμηνη εκεχειρία με τη Χαμάς. Αυτός ο αποκλεισμός έχει οδηγήσει σε δραματική αύξηση των τιμών στα τρόφιμα, καθιστώντας την πρόσβαση σε βασικά αγαθά αδύνατη. Ο πληθυσμός της Γάζας, περίπου 2,3 εκατομμύρια άνθρωποι, εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την εξωτερική ανθρωπιστική βοήθεια για την επιβίωσή του, καθώς το Ισραήλ έχει καταστρέψει κάθε δυνατότητα τοπικής παραγωγής τροφίμων.  Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (ΠΕΠ, WFP) να δηλώνει ότι τα αποθέματα τροφίμων στη Γάζα έχουν εξαντληθεί τερματίζοντας μια κύρια πηγή τροφής για εκατοντάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους στην περιοχή και ότι 116.000 τόνοι τροφίμων είναι έτοιμοι να μεταφερθούν στη Γάζα αν το Ισραήλ ανοίξει τα σύνορα, ποσότητα αρκετή για να θρέψει ένα εκατομμύριο ανθρώπους για τέσσερις μήνες. Παράλληλα, τα δεδομένα που έρχονται στην δημοσιότητα από το WFP είναι εξαιρετικά ανησυχητικά: 2,15 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται σε κρίσιμα επίπεδα πείνας ή χειρότερα και πάνω από το 90% του πληθυσμού αντιμετωπίζει οξέα επίπεδα επισιτιστικής ανασφάλειας. Παρόλα αυτά, το Ισραήλ επιμένει ότι η Γάζα έχει αρκετές προμήθειες μετά την αύξηση της βοήθειας που εισήλθε κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας και κατηγορεί τη Χαμάς ότι εκτρέπει τη βοήθεια για τους σκοπούς της, αποδεικνύοντας πως η ισραηλινή κυβέρνηση δεν έχει κανένα όριο. Ο αποκλεισμός ενός ολόκληρου λαού από τα βασικά αγαθά -φαγητό, πόσιμο νερό, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κ.α.- δεν είναι απλά μια «παράπλευρη απώλεια» του πολέμου. Όταν ο αποκλεισμός αυτός είναι απόλυτος και η πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια αδύνατη, τότε ο υποσιτισμός και ο λιμός παύουν να είναι επακόλουθα του πολέμου και γίνονται εσκεμμένα. Αποτελεί εργαλείο. Ένα εργαλείο που έχει ως στόχο τον αφανισμό άμαχου και αθώου πληθυσμού. Τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι άρρωστοι είναι οι πρώτοι που πληρώνουν το τίμημα. Οικογένειες ξεκληρίζονται, κοινότητες διαλύονται, τα νοσοκομεία είναι κατεστραμμένα και οι γιατροί αδυνατούν να περιθάλψουν εκατοντάδες τραυματίες και αρρώστους. Η έννοια της καθημερινότητας στην Γάζα έχει πλέον εξαφανιστεί εντελώς. Και ενώ όλα αυτά εκτυλίσσονται μπροστά στα μάτια μας, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί σιωπηλά, φέροντας ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης. Καθημερινά καταγράφονται παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και των ανθρώπινων δικαιωμάτων από διεθνείς οργανισμούς, ωστόσο τίποτα ουσιαστικό δεν γίνεται για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Ο ΟΗΕ, η ΕΕ και οι μεγάλες δυνάμεις έχουν την δυνατότητα να παρέμβουν και να επιβάλλουν πιέσεις στην ισραηλινή κυβέρνηση, αλλά παραμένουν επιλεκτικά αδιάφοροι ή ακόμα χειρότερα υποστηρίζουν την εξόντωση του παλαιστινιακού λαού. Οι εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός και οι «βαθιές ανησυχίες» δεν επαρκούν για να καλύψουν τα εγκλήματα που συμβαίνουν ούτε για να σώσουν ζωές. Αντίθετα, συγκαλύπτουν την αποτυχία της παγκόσμιας κοινότητας να υπερασπιστεί το αυτονόητο δικαίωμα ενός λαού στην επιβίωση. Η περίπτωση της Παλαιστίνης δεν αφορά μόνο γεωπολιτικά συμφέροντα. Αποτελεί μία αντανάκλαση της παρακμής των αξιών του σύγχρονου κόσμου. Όταν κανείς δεν μπορεί να σταματήσει μια εξελισσόμενη γενοκτονία, αλλά ούτε και να στείλει την ελάχιστη βοήθεια, καταλαβαίνουμε ότι έχουμε αποτύχει ως ανθρωπότητα. ΠΗΓΕΣ: https://gr.euronews.com/2025/04/25/pagkosmio-episitistiko-programma-apothemata-trofimwn-sth-gaza-exoun-eksantlithei https://www.wfp.org/countries/palestine https://apnews.com/article/gaza-famine-war-israel-1360c6d16902c163234b0eb1e96e694b