Γράφει ο Γιώργος Καφεντζής
Κάθε φορά που η δημόσια συζήτηση αναζωπυρώνεται γύρω από τη βία, το έγκλημα ή τη διαφθορά, επιστρέφει με αξιωματική βεβαιότητα ένα γνώριμο επιχείρημα: «Μας αλλοιώνουν οι ξένοι». Οι άλλοι φταίνε — οι «λάθρο», οι «παρείσακτοι», εκείνοι που, κατά φαντασίαν, νοθεύουν τον ελληνικό πολιτισμό.
Κι όμως, όσο περισσότερο κοιτάζει κανείς τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία, τόσο δυσκολότερα εντοπίζει αυτόν τον «πολιτισμό» που δήθεν κινδυνεύει.
Η Κρήτη, για παράδειγμα, μια γη υπερήφανη, ευλογημένη και βαθιά παραδοσιακή, βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο της συζήτησης μετά την αποτρόπαιη δολοφονία στα Βορίζια. Έγκλημα που δεν προέκυψε από πολιτισμική «εισβολή», αλλά από μια νοοτροπία εσωτερικευμένη: εκείνη που θεωρεί πως η ζωή, η τιμή και η αξιοπρέπεια αποτελούν προσωπική υπόθεση, την οποία ο καθένας υπερασπίζεται με το όπλο στο χέρι. Κάτω από το πέπλο της λεγόμενης «κρητικής λεβεντιάς» υποβόσκει μια λανθάνουσα παιδεία, που δεν έχει ως μέτρο την ευθύνη και τον αυτοπεριορισμό, αλλά την τοπική αυθεντία και την επίδειξη δύναμης.
Στη Χαλκίδα, η δολοφονία νεαρού για οπαδικούς λόγους, από μέλη Εγκληματικής Οργάνωσης με όνομα και επίθετο, δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά συνέχεια. Ονόματα όπως του Άλκη Καμπανού, του Μιχάλη Φιλόπουλου και του Μιχάλη Κατσουρή έχουν ήδη χαραχθεί στη μνήμη μιας κοινωνίας που επιμένει να διαχωρίζει τη βία σε «οπαδική», «τοπική» ή «συγκυριακή», αρνούμενη να τη δει ως καθρέφτη του εαυτού της. Κάθε φορά που κάποιος δολοφονεί για τα χρώματα μιας ομάδας, η κοινωνία απλώς παρακολουθεί – και ύστερα «σοκάρεται».
Αξίζει δε να υπενθυμιστεί ότι η ανεξέλεγκτη — αλλά απολύτως γνωστή στις αρχές — είσοδος των Κροατών χούλιγκαν στη χώρα, που οδήγησε στην αιματηρή συμπλοκή με θύμα τον Μιχάλη Κατσουρή, γέννησε ως απάντηση το λεγόμενο gov στα εισιτήρια. Ένα μέτρο που, αντί να λειτουργήσει ως εργαλείο πρόληψης της οπαδικής βίας, λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός επιτήρησης του γενικού πληθυσμού και του φίλαθλου κοινού. Αντί η Πολιτεία να ελέγξει εκείνους που πραγματικά δρουν στο περιθώριο, προτίμησε να επιτηρεί εκείνους που βρίσκονται στις εξέδρες.
Η λεγόμενη Greek Mafia — της οποίας η πρόσφατη δολοφονία μέλους της αποτελεί το νεότερο επεισόδιο — δεν συνιστά ξένη παρασιτική δύναμη. Είναι οργανικό προϊόν ενός κράτους που έχει μάθει να λειτουργεί με υπόγειες συνεννοήσεις, με «γνωριμίες», με άτυπες ασυλίες και επιλεκτικές ευαισθησίες. Μια μαφία που δεν έρχεται απέξω, αλλά αναπαράγεται εκ των έσω: στα γραφεία, στις δημόσιες σχέσεις, στα δίκτυα της νύχτας που συνδιαλέγονται άριστα με το φως της ημέρας.
Είναι, επομένως, αφελές να πιστεύει κανείς πως κάποιος άλλος αλλοιώνει τον ελληνικό πολιτισμό. Δεν χρειάζεται εξωτερική παρέμβαση για να συντελεστεί η αλλοίωση. Αρκούν η καθημερινή ανοχή, η παιδαγωγική αμέλεια και η απουσία πολιτικής βούλησης. Όλα αυτά συνθέτουν τη βαθύτερη πληγή του τόπου: την εθνική του αυταπάτη.
Απάντηση