Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

ΕΥ ΠΟΛΙΤΕΥΕΣΘΑΙ

Εργασία και φοιτητική ζωή: Ανάγκη ή Επιλογή;

Εργασία και φοιτητική ζωή: Ανάγκη ή Επιλογή; Γράφει η Ευαγγελία Καλτσούδα Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά Η εικόνα του φοιτητή που αφοσιώνεται αποκλειστικά στις σπουδές του, έχει αρχίσει να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από την ελληνική πραγματικότητα. Εργασία και φοιτητική ζωή πλέον, όχι μόνο δεν αποτελούν προαιρετική επιλογή, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο βιοπορισμού. Τόσο οι απαιτήσεις της αγοράς, που τείνουν να θέλουν τους νέους με όλο και περισσότερα χρόνια εμπειρίας, όσο και η τρέχουσα οικονομική κατάσταση της χώρας, δεν αφήνουν περιθώρια σε έναν νέο να ζήσει τα «ξέφρενα» φοιτητικά χρόνια που ίσως άλλοτε φανταζόταν.  Αλλά, ας είμαστε ειλικρινείς. Πλέον, οι νέοι εισέρχονται συνειδητοποιημένοι στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Με στόχους, όνειρα και φιλοδοξίες, πασχίζουν να βιοποριστούν από τις αρχές κιόλας της ακαδημαϊκής τους πορείας, έχοντας πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού τους την ολοκλήρωση των σπουδών τους. Για χιλιάδες νέους, η εργασία δεν αποτελεί προαιρετική εμπειρία που εμπλουτίζει απλά το βιογραφικό τους, αλλά έναν αναγκαίο τρόπο κάλυψης βασικών εξόδων. Το ερώτημα λοιπόν, δεν είναι μόνο αν οι φοιτητές πρέπει να εργάζονται. Είναι το γιατί η πλειοψηφία τους αισθάνεται πως δεν έχει πραγματική επιλογή. Παρατηρώντας το σήμερα, το αυξημένο κόστος ζωής για έναν φοιτητή συντίθεται από παράγοντες όπως τα ενοίκια στις φοιτητουπόλεις, τις καθημερινές δαπάνες, έξοδα που αν ένας γονιός δεν έχει τη δυνατότητα να καλύψει, ωθούν πολλούς νέους στην αγορά εργασίας ήδη από τα πρώτα έτη σπουδών. Και μάλιστα, οι περισσότερες διαθέσιμες θέσεις αφορούν την εστίαση, την λιανική, ακόμη και τα τηλεφωνικά κέντρα, κλάδους που συχνά προσφέρουν ευέλικτα ωράρια, αλλά σπάνια συνδέονται με το αντικείμενο σπουδών των εργαζόμενων.  Παρά τις δυσκολίες, η εργασία κατά τη διάρκεια των σπουδών μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη. Η ανάπτυξη επαγγελματικής συνέπειας, η εξοικείωση με την εξυπηρέτηση πελατών και η σωστή διαχείριση χρόνου αποτελούν δεξιότητες που δύσκολα αποκτώνται αποκλειστικά μέσα στο πανεπιστήμιο. Για αρκετούς εργοδότες, η προηγούμενη εργασιακή εμπειρία αποτελεί πλέον σημαντικό, αν όχι και απαραίτητο στοιχείο, κατά την πρώτη πρόσληψη. Ωστόσο, τα οφέλη αυτά, δεν πρέπει να αποκρύπτουν το βασικό πρόβλημα που υφίσταται. Όταν η εργασία γίνεται εκ των πραγμάτων αναγκαστική, συχνά συγκρούεται με την ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία. Φοιτητές χάνουν διαλέξεις, καθυστερούν την ολοκλήρωση των σπουδών τους -κινδυνεύοντας πολλές φορές και με διαγραφή- , ή αντιμετωπίζουν εξάντληση προσπαθώντας να ισορροπήσουν ανάμεσα σε εξεταστικές και βάρδιες. Η εμπειρία αποκτά διαφορετικό χαρακτήρα όταν δεν αποτελεί συνειδητή επιλογή ανάπτυξης, αλλά μέσο οικονομικής επιβίωσης. Με αυτόν τον τρόπο, αναδεικνύεται και η ευθύνη των θεσμών. Η κοινωνία οφείλει να συμβαδίζει με τις απαιτήσεις των φοιτητών, δίνοντας έμφαση στα αιτήματά τους, και προτεραιότητα στις ανάγκες τους. Για παράδειγμα, η ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας, η δημιουργία περισσότερων αμειβόμενων πρακτικών ασκήσεων -σχετικών με το αντικείμενο σπουδών- , και η ουσιαστική διασύνδεση των πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας, μπορούν να μετατρέψουν την πρώτη επαγγελματική εμπειρία από ανάγκη σε ευκαιρία.  Ίσως τελικά, το πραγματικό ζητούμενο να μην είναι το αν θα επιλέξουμε ανάμεσα στη δουλειά και τις σπουδές. Είναι να διαμορφώσουμε ένα περιβάλλον όπου κανένας φοιτητής δεν θα αναγκάζεται να θυσιάζει την μία, για να διατηρήσει την άλλη. Η εργασία κατά τη διάρκεια των σπουδών μπορεί πράγματι να αποτελέσει πολύτιμο εφόδιο, αρκεί όμως να παραμένει μια επιλογή που διευρύνει τις δυνατότητες των νέων, και όχι μια αναγκαιότητα που περιορίζει τις προοπτικές τους.